Vừa rồi, tôi có tư vấn và giới thiệu trường tiểu học T ở TP.HCM tham gia tour du lịch về miền Tây, ăn trái cây và sầu riêng rụng. Chuyến du lịch này phải nói là thất vọng toàn tập. Dù hướng dẫn viên nhiệt tình, hoạt bát, có kiến thức tìm đủ cách “chữa cháy” nhưng vẫn thất bại.

Đến “thủ phủ trái cây” của Việt Nam, những tưởng sẽ được thưởng thức trái cây sạch chính hiệu, mua bán tận gốc giá rẻ và ngon, ai dè giá cả còn đắt hơn cả Sài Gòn.

Chôm chôm thường trong lễ hội trái cây Nam bộ ở Suối Tiên bán 8.000 đồng/kg, chôm chôm nhãn 20.000 đồng/kg nhưng tại vườn bán 40.000 đồng/người vào ăn. Chẳng ai ăn nổi cùng lúc vài ký chôm chôm vì còn ăn nhiều thứ khác.

Sầu riêng Chợ Lách loại ngon, giao tại Sài Gòn giá 35.000 đồng/kg nhưng tại vườn thì 40.000 đồng/kg. Tiếng là sầu riêng rụng nhưng không có gì đảm bảo, nhiều trái bị sượng cho thấy đó là sầu riêng chưa chín tới.

Đáng buồn nhất là do nhận lượng khách quá khả năng phục vụ, người phục vụ có lẽ do mệt mỏi nên cau có, dẫn đến việc xem khách chẳng ra gì. Vì cầu yếu, xe 45 chỗ không vào được nên trước đây chủ vườn cho tàu đón khách miễn phí. Đùng một phát, chủ vườn đòi bằng được tiền đò làm khách chưng hửng. Tôi có điện thoại cho lãnh đạo phụ trách du lịch của huyện, các anh ghi nhận nhưng đành lắc đầu, không thể can thiệp vì đó là của tư nhân.

Tôi tư vấn và nhà trường chọn tour này vì mới lạ, có nhiều bài báo giới thiệu rất thú vị. Thất bại của tour cho thấy cách làm du lịch kiểu bất nhất, chất lượng thất thường, trước tốt sau tệ (buồn thay, đây lại là phổ biến ở Việt Nam). Khi mới mở thì ra sức làm tốt để hấp dẫn khách, để báo chí viết bài. Khi khách bắt đầu hơi đông là trở chứng, thường xuyên tận thu tối đa mà không chú ý cách phục vụ làm hài lòng khách.

Là người hay đi tour và viết bài về du lịch, tôi cũng tự rút kinh nghiệm cho bản thân: dù khen đúng thực tế nhưng cũng phải trừ hao sự biến chất, khi tư vấn cũng cần đề phòng sự thay đổi thất thường.

Trước đây, có lúc tôi cũng trách mấy bài viết tô hồng, nhưng giờ mới biết lắm khi không phải vậy. Thiên hạ làm du lịch bài bản vì với họ du lịch là một ngành công nghiệp, có chuẩn mực và trước sau như một. Còn Việt Nam cứ ăn xổi chụp giựt, kiểu “bỏ tôm bắt tép”, mạnh ai nấy làm và làm thế nào cũng được.

Phải chăng cách làm này là một trong những nguyên nhân cản trở du lịch Việt Nam phát triển?