Đại biểu Lịch đưa ra yêu cầu với Quốc hội làm sao để không tái diễn tình trạng: kỷ cương, kỷ luật, sai phạm về thu chi ngân sách... và cuối cùng vẫn thông qua. Theo đại biểu Lịch, một trong những mấu chốt cần giải quyết để việc thông qua quyết toán ngân sách của Quốc hội không còn hình thức - tức hợp thức hóa cái đã rồi - là phải minh bạch giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. “Không minh bạch cái này là không minh bạch về trách nhiệm” - đại biểu Lịch nói.

Tại thảo luận, hàng loạt tồn tại, khiếm khuyết đã được chỉ ra rất cụ thể. Theo đó, thực chất thu ngân sách nhà nước năm 2012 không đạt dự toán được Quốc hội quyết định, trong khi chi thường xuyên vẫn còn tình trạng lãng phí, chi sai chế độ quy định, không đúng mục đích... Trong khi thu ngân sách tăng thấp thì chi cho quản lý hành chính tại hầu hết địa phương đều vượt dự toán, 20/30 địa phương được kiểm toán chi quản lý hành chính vượt trên 30% so với dự toán.

Đại biểu Trương Thị Huệ (Thái Nguyên) nói qua các báo cáo, giám sát... cho thấy chi tiêu ngân sách chưa hiệu quả, vi phạm ngay từ khâu lập và giao dự toán. “Tất cả vấn đề được chỉ ra biểu hiện rõ nét của việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật tài chính chưa nghiêm, sai phạm ở tất cả khâu trong quá trình giao, lập, chấp hành quyết toán ngân sách, cho thấy mức độ rất nghiêm trọng” - đại biểu Huệ đánh giá. Theo đại biểu Huệ, nguyên nhân của mọi nguyên nhân là do xử lý trách nhiệm người đứng đầu để xảy ra sai phạm còn thiếu kiên quyết, chưa nghiêm túc, vẫn để tình trạng “hòa cả làng”.

Đại biểu Võ Thị Dung (TP.HCM) nói bên cạnh nguồn thu chưa bền vững, còn nhiều tiêu cực khác như trốn thuế, thất thu thuế, nợ đọng thuế... nhưng chưa được khắc phục, giải quyết căn cơ. Đại biểu Dung bức xúc: “Tôi không biết đến bao giờ Chính phủ khắc phục được?”. Theo bà Dung, Chính phủ phải siết chặt kỷ luật chi ngân sách hơn nữa, đồng thời cần làm rõ một số khoản chi vừa qua như mua mới hơn 1.700 ôtô.

Trong khi đó, đại biểu Danh Út (Kiên Giang) chưa yên tâm khi nhìn vào những tồn tại, vi phạm của năm sau giống như năm trước, thậm chí có lĩnh vực nghiêm trọng hơn. Theo đại biểu Út, trong khi chi thường xuyên vượt dự toán thì chi cho một số lĩnh vực không đạt dự toán, nhất là chi cho chương trình giảm nghèo, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế...

“Thưa Quốc hội, ở đây đặt ra có phải hai ngành y tế và giáo dục không cần sử dụng tiền ngân sách nhà nước? Chúng ta phải nói là không phải như vậy, mà do tổ chức thực hiện chưa nghiêm túc và chưa tốt đối với các chính sách này” - đại biểu Danh Út đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm nhằm đảm bảo an sinh xã hội, nhất là đối với người nghèo.