Ngoại trưởng Thụy Điển Carl Bildt, nhà hòa giải chính ở Balkan trong những năm 1990, cho rằng việc tái thiết Kosovo là một chương trình hết sức khó khăn khi tỉ lệ thất nghiệp ở Kosovo tương đương với tỉ lệ thất nghiệp ở dải Gaza. Tham nhũng trong các bộ máy hành chính ở Kosovo cũng là một vấn đề hết sức nghiêm trọng. Trong khi đó EU phải giải quyết những bất đồng nội bộ về công nhận Kosovo cũng như những căng thẳng lớn hơn với Serbia, nước sẽ là ứng cử viên gia nhập EU và Nga, nước cung cấp năng lượng chủ yếu cho EU.

Để đảm bảo an ninh cho Kosovo trong thời kỳ chuyển đổi, EU quyết định gửi đến Kosovo 2.000 nhân viên. Lực lượng này sẽ thay thế lực lượng của LHQ ngay trong mùa hè tới đây. Một nhóm nòng cốt gồm các nước EU lớn như Anh, Pháp, Đức và Ý, với sự ủng hộ của Mỹ, có thể sẽ nhanh chóng công nhận Kosovo độc lập. Các nước này cho rằng bài học khủng hoảng Balkan những năm 1990 cho thấy việc chậm trễ trong công nhận độc lập đối với các thực thể dân tộc hình thành từ Nam Tư cũ đã là ngòi nổ của cuộc chiến tàn khốc ở đây trong suốt một thập kỷ, và kéo theo sự can thiệp của Mỹ vào khu vực.

Việc công nhận Kosovo độc lập và triển khai lực lượng EU tại đây - theo họ - không chỉ ngăn ngừa khả năng khủng hoảng trong tương lai, mà còn là một bước tiến vững chắc của EU trong cuộc cạnh tranh địa chiến lược ở Balkan giữa Nga và Mỹ.

Tổng thống Pháp N. Sarkozy tuyên bố việc ngăn chặn một cuộc chém giết giữa người Serbia và Kosovo "không phải là chuyện của ông Putin hay ông Bush, mà đó là việc của EU". Bởi vậy, việc thừa nhận Kosovo độc lập và triển khai lực lượng tại đây nhằm ổn định tình hình và đưa Kosovo vào quĩ đạo phát triển được coi là thuốc thử cho chính sách đối ngoại và an ninh chung của EU, cho chính vị thế tác nhân quan hệ quốc tế của EU trong trật tự thế giới mới đang định hình.

Nhưng không phải tất cả 27 thành viên của EU đều đã sẵn sàng cho hành động được coi là mốc chuyển quan trọng trong sự phát triển chính trị của EU. Bulgaria, Cyprus, Hi Lạp, Romania, Slovakia và Tây Ban Nha là những nước vẫn đang chần chừ hay thậm chí đã thẳng thừng tuyên bố không công nhận nền độc lập của Kosovo, vùng lãnh thổ vốn được coi là cái nôi của chủ nghĩa dân tộc Serbia và là biểu tượng của cuộc đấu tranh của các dân tộc Balkan chống lại sự bành trướng của đế chế Ottoman Hồi giáo.

Viện dẫn các nguyên tắc về chủ quyền và lãnh thổ của luật quốc tế và tính hợp thức của hành động thông qua Hội đồng Bảo an LHQ, các quốc gia này cũng cho rằng việc công nhận nền độc lập đơn phương tuyên bố của Kosovo sẽ là ngòi nổ cho các xung đột mới ở khu vực Balkan, và sẽ là động lực cho các yêu sách ly khai ở chính các nước này.

Vasilis Margaras thuộc Trung tâm Nghiên cứu chính sách châu Âu (Brussels) cho rằng với hành động ủng hộ Kosovo độc lập và triển khai lực lượng EU tại đây, EU dường như "đang chọc vào một tổ ong vò vẽ” không chỉ ở Balkan mà còn ở chính trong nội bộ EU. Còn Daniel Korski, chuyên gia của Hội đồng Quan hệ đối ngoại châu Âu, cảnh báo rằng "nếu không thể xử lý ổn thỏa câu chuyện ở một nước nhỏ thuộc sân sau của mình, EU không thể đóng vai trò toàn cầu như mong muốn".

Phóng to Người Kosovo ăn mừng sớm tại thủ phủ Pristina, đêm trước ngày tuyên bố độc lập - Ảnh: AP Kosovo tuyên bố độc lập Nghị viện Kosovo đã họp phiên đặc biệt trong ngày 17-2 để tuyên bố độc lập khỏi Serbia, chấm dứt chương dài đấu tranh đẫm máu đòi độc lập của tỉnh này. Ngay sau khi Thủ tướng Kosovo Hashim Thachi tuyên bố Kosovo là "quốc gia độc lập", 109 đại biểu có mặt tại nghị viện đã giơ tay để biểu quyết thông qua quyết định này. 11 đại biểu của người Serbia đã không tham dự phiên họp. Ngay sau tuyên bố trên, Thủ tướng Serbia Vojislav Kostunica đã phản đối kịch liệt quyết định này và gọi Kosovo là một "quốc gia giả dối". Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cũng phản đối quyết định này và cho rằng việc Kosovo độc lập cần đưa ra tham vấn tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Hàng chục ngàn người Kosovo đã đổ ra đường phố tối 16-2 để ăn mừng độc lập ngay trước khi lễ tuyên bố chính thức diễn ra. Những người Kosovo gốc Albania đã hụ còi ôtô, phất cờ Albania cùng với cờ Mỹ, Anh, Đức và NATO, tức những nước và tổ chức ủng hộ độc lập của Kosovo. Việc Kosovo đơn phương tuyên bố độc lập - được EU và Mỹ hỗ trợ - đang kéo theo nhiều hệ quả khó lường. Ngày 16-2, Milan Ivanovic, một trong những thủ lĩnh của cộng đồng người Serbia ở Kosovo, đã coi việc triển khai phái bộ của Liên minh châu Âu (EU) tới Kosovo là một sự "chiếm đóng" tỉnh này.