Nhận xét này được ĐB Dương Trung Quốc nói sau khi nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình trả lời chất vấn về việc hiện nay trong bộ máy hành chính có tới 339 người đang được vận dụng hưởng chế độ hàm chức danh lãnh đạo, quản lý từ cấp phòng trở lên.

Bộ trưởng Bình khẳng định trong các văn bản liên quan đến bổ nhiệm cán bộ, công chức hoàn toàn không có quy định nào về “hàm”. Rõ ràng “hàm” là một sự vận dụng “sáng tạo” ngoài khuôn khổ quy định hiện hành.

Tìm hiểu qua một số quyết định về việc ban hành quy định bổ nhiệm hàm cấp vụ, cấp phòng, đơn cử như quyết định của Thanh tra Chính phủ, đều nêu rõ “hàm vụ trưởng” là công chức được quyết định cho hưởng chế độ, chính sách tương đương vụ trưởng. Tương tự như vậy, “hàm phó vụ trưởng”, “hàm trưởng phòng”, “hàm phó phòng” đều được cho hưởng chế độ, chính sách tương đương chức vụ chính thức.

Không chỉ tư lệnh ngành nội vụ thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến chuyện phát sinh “hàm” như ông đã nói trên nghị trường. Dư luận theo dõi phần trả lời chất vấn trực tiếp qua truyền hình cũng thảo luận nhiều chiều trên mạng xã hội về vấn đề này.

Nhiều người ngay lập tức truy cập vào một số trang web chính thức của các bộ, ngành, và dẫn chứng ra không ít đơn vị mà lãnh đạo chính thức và “hàm” lãnh đạo nhiều hơn chuyên viên. Ví dụ như có đơn vị gồm 20 người thì 1 vụ trưởng, 3 hàm vụ trưởng, 3 phó vụ trưởng, 10 hàm vụ phó, còn lại 2 chuyên viên chính và 1 chuyên viên.

Việc xuất hiện “hàm” và các trường hợp hàm lãnh đạo nhiều hơn chuyên viên liệu có bình thường và cần thiết?

Nếu nói rằng có “hàm” để giải quyết chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, thì sao trong hàng trăm nghìn cán bộ, công chức và hàng triệu người hưởng lương từ ngân sách, chỉ có vài trăm người được hưởng sự ưu tiên này?

Việc giải quyết chế độ đó là đi ngược lại tinh thần chắt chiu để tăng lương mới đây của Quốc hội, khi Quốc hội chỉ tăng lương cho người về hưu, người có công và người có thu nhập thấp, chứ không phải cho lãnh đạo.

Nếu nói rằng bổ nhiệm hàm cấp vụ, hàm cấp phòng nhằm thu hút người có kinh nghiệm thực tiễn, thì đây cũng không thể là ưu tiên chính sách trong khi pháp luật chưa có quy định. Khâu đột phá trong công tác thu hút người có tài năng vào bộ máy, như Bộ trưởng Nguyễn Thái Bình nói trước Quốc hội được xác định ở đề án tạo nguồn cán bộ từ sinh viên tốt nghiệp suất sắc, các nhà khoa học trẻ.

Theo đó, từ nay đến năm 2020, đảm bảo tuyển được khoảng 1.000 sinh viên tốt nghiệp suất sắc, các nhà khoa học trẻ vào các cơ quan của Đảng và Nhà nước. Trong bối cảnh biên chế khó tăng, ngân sách có hạn, rõ ràng chỗ làm việc và ngân sách cần được ưu tiên hơn cho sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và các nhà khoa học trẻ.

Trên hết, khi đề cập đến nhà nước pháp quyền, nhiều vị đại biểu Quốc hội và chuyên gia pháp luật đã nhấn mạnh rằng người dân có quyền làm tất cả những gì pháp luật không cấm và sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Cơ quan nhà nước và cán bộ, công chức chỉ được làm những gì mà pháp luật cho phép.

 Đề cập đến băn khoăn của cử tri về việc xuất hiện chức danh hàm, đại biểu Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước) đã bày tỏ lo ngại của nhiều người là “không biết tới đây có hàm giám đốc hay không?”. Những băn khoăn, lo ngại đó chỉ có thể được giải quyết thấu đáo với tinh thần thượng tôn pháp luật. Nếu không, cuộc sống vẫn sẽ có những việc diễn ra không theo quy định như tư lệnh ngành nội vụ giãi bày trước Quốc hội.