Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM vừa ban hành văn bản siết chặt kỷ cương trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, chấn chỉnh các hành vi hát nhép, quảng bá sai sự thật hay biểu diễn không đúng nội dung được cấp phép.

Ủng hộ

Văn bản Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM nhấn mạnh các hành vi bị nghiêm cấm như: lạm dụng phương tiện kỹ thuật, sử dụng âm thanh từ bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp trên sân khấu (hát nhép); biểu diễn không đúng nội dung, hình thức đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định và chấp thuận; quảng bá phóng đại, sai sự thật; xâm phạm quyền thụ hưởng giá trị văn hóa của công chúng hoặc gây tác động tiêu cực đến đạo đức cộng đồng và tâm lý xã hội.

Các chương trình biểu diễn phải thực hiện đúng kịch bản, tiết mục, hình thức và danh sách nghệ sĩ đã đăng ký, được cơ quan chức năng chấp thuận. Văn bản này nhận được sự đồng tình của nhiều tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật.

Đạo diễn Ngọc Hiền (Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM) chia sẻ với Tuổi Trẻ: "Dưới góc độ chuyên môn, tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương siết chặt quản lý hoạt động nghệ thuật của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM. Đây là bước đi tất yếu để thanh lọc môi trường biểu diễn, hướng đến những sản phẩm nghệ thuật chuyên nghiệp, mang giá trị thẩm mỹ và chất lượng cao phục vụ người dân.

Tuy nhiên nghệ thuật là lĩnh vực đặc thù với tính đa dạng cao nên việc áp dụng quy định cần có sự linh hoạt. Cần xác định rõ mục đích tổ chức và đối tượng thụ hưởng của từng loại hình chương trình để áp dụng tiêu chí quản lý phù hợp, tránh tạo ra những rào cản cứng nhắc".

Đạo diễn cũng cho rằng việc đánh giá nhân sự biểu diễn cần có góc nhìn đa chiều. Thực tế cho thấy có nhiều nghệ sĩ tuy chưa qua đào tạo chính quy nhưng vẫn sở hữu tài năng nổi bật, hoạt động hợp pháp và nghiêm túc với nghề.

"Để các chương trình nghệ thuật đạt hiệu quả tốt nhất, tôi đề xuất Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM sớm ban hành bộ tiêu chí hướng dẫn phân loại chi tiết, tạo hành lang pháp lý vừa nghiêm minh vừa thấu tình đạt lý, giúp người làm nghề yên tâm sáng tạo", đạo diễn Ngọc Hiền cho biết thêm.

Khán giả có quyền thưởng thức nghệ thuật thật

Nhạc sĩ Nguyễn Bá Hùng, từng đạo diễn nhiều chương trình nghệ thuật chào năm mới, cho rằng việc siết lại kỷ cương và đề cao tính trung thực trong biểu diễn là cần thiết: "Nghệ thuật trước hết phải tôn trọng khán giả. Khi công chúng mua vé hoặc dành thời gian theo dõi một chương trình, họ có quyền hưởng giá trị thật chứ không phải cảm giác bị đánh tráo giữa quảng bá và thực tế biểu diễn".

Theo nhạc sĩ, những vấn đề như lạm dụng bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp, biểu diễn sai nội dung đăng ký hay quảng bá phóng đại không chỉ là câu chuyện quản lý mà còn liên quan đến danh dự nghề nghiệp: "Người nghệ sĩ được công chúng yêu mến lâu dài không phải nhờ chiêu trò mà nhờ thực lực, sự tử tế và thái độ nghiêm túc với sân khấu. Công nghệ hỗ trợ biểu diễn là bình thường nhưng không thể để công nghệ thay thế hoàn toàn giá trị lao động nghệ thuật thật".

Nhạc sĩ Nguyễn Bá Hùng cũng đồng tình với yêu cầu quảng bá đúng sự thật trong hoạt động biểu diễn: "Nói sao cho đúng, làm sao cho trúng, đó mới là cách xây dựng niềm tin bền vững với khán giả. 

Một chương trình hay có thể chưa cần quá ồn ào nhưng nhất định không được đánh lừa khán giả. Một khi niềm tin bị tổn thương thì không chỉ một nghệ sĩ hay một đơn vị tổ chức bị ảnh hưởng, mà hình ảnh chung của môi trường biểu diễn cũng bị kéo xuống.

Tôi nghĩ đây là lúc những người làm nghề cần tự soi lại mình nhiều hơn. Cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra, xử lý là cần thiết nhưng quan trọng hơn vẫn là ý thức tự trọng của nghệ sĩ, nhà sản xuất và đơn vị tổ chức. 

Khi mỗi người cùng giữ chuẩn mực nghề nghiệp, tôn trọng công chúng và tôn trọng sự thật, đời sống biểu diễn sẽ lành mạnh hơn và những giá trị chân chính của nghệ thuật mới được bảo vệ".

Thực tế với một số chương trình nghệ thuật quy mô lớn, phát sóng trực tiếp, việc sử dụng bản ghi âm đôi khi là cần thiết do yêu cầu kỹ thuật. Nhưng nhiều ý kiến cho rằng việc này cần được kiểm soát chặt chẽ và minh bạch với khán giả để tránh lạm dụng hình thức hát nhép. Nghệ sĩ vẫn cần ưu tiên biểu diễn trực tiếp nhằm tôn trọng quyền thưởng thức của công chúng.

Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên địa bàn. Mọi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm và công khai theo quy định.

Siết kỷ cương biểu diễn nghệ thuật, chấn chỉnh hát nhép

Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM yêu cầu các tổ chức, cá nhân hoạt động biểu diễn nghệ thuật tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, cấm lạm dụng hát nhép, biểu diễn sai nội dung được thẩm định và quảng bá sai sự thật.