Tôi đã từng nhìn thấy những lọ hoa lau trong các shop hoa khô, nhưng lau “sống”, lau tươi và nhiều như thế này thì chưa hề thấy.

Phóng to

Minh họa: Ngô Vũ Hà My

Trước mắt tôi, lau hiện lên sống động. Lau đung đưa, lau ngả nghiêng, lau làm duyên như dáng hình cô thiếu nữ thẹn thùng. Lau vui đùa, lau cười cợt, lau tinh nghịch như đứa trẻ lên ba. Một trận gió lùa qua, lau xao xác và hốt nhiên làm nao lòng người như tiếng thở dài của hòn Vọng phu mòn mỏi ngóng chồng...

Chợt nhớ mấy câu thơ của nhà thơ tài hoa Quang Dũng:

Người đi Châu Mộc chiều sương ấyCó thấy hồn lau nẻo bến bờCó nhớ dáng người trên độc mộcTrôi dòng nước lũ hoa đong đưa...

(Tây tiến)

Có lẽ Quang Dũng là người đầu tiên tạc nên hồn lau một cách thần tình như thế!

Tôi bảo bạn dừng xe lại để được nhìn thật kỹ vùng lau ấy. Những thân lau mọc xiên bên triền núi, vẽ một vệt trắng nhờ nhờ cắt ngang nền trời xanh nhạt đang chuyển về chiều. Lau cong mình đón những tia nắng mặt trời nhấp nháy...

Tôi nghĩ về một thân lau thao thiết trong đêm thu của một thi nhân đời Đường:

Nhiệm quân lô vĩ ngạnChung dạ động thu thanh(Mặc lau sậy bên sôngSuốt đêm rộn tiếng thu).

(Giang hành - Tiền Khởi)

Bạn đố tôi: “Lau màu gì?”. Tôi nhìn và không dám khẳng định. Là trắng? Không hẳn! Xám ư? Chắc chứ? Vậy màu gì? Im lặng... Chỉ biết màu của lau buồn. Và rất thâm trầm. Và rất u uẩn. Như màu của vạt kỷ niệm đang dần phai. Như màu nỗi buồn của tuổi xế bóng. Như màu của một hi vọng le lói đang lịm tắt dần... Và, như màu của thời gian vô tình trôi đi miên miết.

Trời đã về chiều. Một vài ngọn nắng còn vương lại nơi thân núi đằng xa. Thi thoảng cơn gió tạt qua, muôn nghìn thân lau trở mình uyển chuyển. Gió mang đến mùi ngai ngái của cỏ. Con trâu nhà ai đi lạc đến đứng phía rìa của đồng lau. “Nước mình có danh nhân lịch sử nào gắn với lau, với trâu vậy nhỉ?”- tôi hỏi vu vơ. Bạn đáp: “Đinh Bộ Lĩnh chứ ai!”. Tôi ồ à. Bạn vờ trách: “Thế mà không nhớ. Đúng là không yêu lịch sử dân tộc chút nào!”. Tôi cười, nụ cười như lời xin lỗi... Nhành lau nay gợi về hồn lau một thuở nào đã làm nên tên tuổi của Vạn Thắng Vương.

Bạn kể rằng sau những ngày dông bão, lau trở nên xác xơ khi “chống chọi” cùng gió bão (nói “chống chọi” cũng chưa hẳn đúng. Vì thân lau mềm nên biết nương theo gió mà không bị ngã đổ. Chân lý “dĩ nhu chế cương” chính là vậy). Dù xác xơ, nhưng lau vẫn mộc mạc đẹp - cái đẹp của sự kiên cường vượt qua dông bão.

Hoàng hôn. Bạn giục: “Đi thôi. Muộn lắm rồi!”. Tôi bước lên xe, định bụng: chẳng cần nhìn thêm làm gì, nhìn từ chiều đến giờ là quá đủ rồi. Vậy mà, không hiểu sao khi xe nổ máy và lăn bánh, tôi lại ngoái nhìn lần nữa, cố thu lấy tất cả vào trong tầm mắt, như cố níu kéo một cái gì đấy mà có thể mình sẽ không bao giờ gặp lại...

Phóng to Áo Trắng số 6 (ra ngày 1-4-2010) hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.