Thứ trưởng Phạm Quang Hưng vừa có buổi tiếp Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản Matsumoto Yohei cùng Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki tại trụ sở Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Tại cuộc gặp, ông Matsumoto Yohei cho biết hiện có khoảng 43.000 sinh viên Việt Nam học tập tại Nhật Bản và khoảng 2.300 sinh viên Nhật Bản học tập tại Việt Nam. Vậy hơn 43.000 người Việt tại Nhật đang theo học những chương trình nào?

Gần một nửa đang học tiếng Nhật Bản

Báo cáo năm 2025 của Tổ chức Hỗ trợ sinh viên Nhật Bản (JASSO) cung cấp số liệu cụ thể hơn về các nhóm người học. Kết quả khảo sát được Bộ Giáo dục Nhật công bố ngày 29-5-2026, ghi nhận tình hình tại thời điểm 1-5-2025.

Theo báo cáo, Nhật Bản có 43.366 du học sinh Việt Nam, tăng 3.043 người, tương đương 7,5%, so với một năm trước. Việt Nam đứng thứ ba về số du học sinh tại Nhật, sau Trung Quốc và Nepal.

Trong số này, 19.686 người học tại các cơ sở giáo dục tiếng Nhật, chiếm khoảng 45,4%. Có 23.680 người thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học, bao gồm cả chương trình dự bị theo cách phân loại của khảo sát.

So với năm trước, số người Việt học tại các cơ sở dạy tiếng Nhật tăng 1.996 người, nhóm còn lại tăng 1.047 người. Như vậy, khoảng hai phần ba mức tăng của du học sinh Việt Nam đến từ nhóm học tiếng.

Theo trang thông tin du học chính thức Study in Japan, các cơ sở giáo dục tiếng Nhật tổ chức những khóa học phục vụ mục tiêu khác nhau, chẳng hạn chuẩn bị học tiếp lên đại học hoặc học tiếng Nhật thương mại.

JASSO khảo sát người nước ngoài có tư cách lưu trú "du học", đang theo học tại các cơ sở thuộc phạm vi thống kê. Đây là số người đang học tại một thời điểm, không phải số người Việt mới sang Nhật du học trong cả năm.

Có cả học nghề, đại học và sau đại học

Ngay cả nhóm 23.680 người ngoài các cơ sở dạy tiếng cũng gồm những chương trình khác nhau. JASSO thống kê người học sau đại học, đại học, đại học ngắn hạn, cao đẳng kỹ thuật, chương trình chuyên môn tại trường chuyên tu và chương trình dự bị.

Bởi vậy, phần còn lại sau khi trừ số người học tiếng cũng không thể được hiểu hoàn toàn là người đang học cử nhân, thạc sĩ hoặc tiến sĩ.

Trong hệ thống giáo dục Nhật Bản, trường chuyên môn, thường gọi là senmon, đào tạo kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp. Người học có thể theo các lĩnh vực như sửa chữa ô tô, công nghệ thông tin, nấu ăn, khách sạn hoặc thiết kế.

Theo Study in Japan, các chương trình đáp ứng điều kiện có thể cấp bằng chuyên môn với thời gian đào tạo từ hai năm, hoặc bằng chuyên môn bậc cao với thời gian từ bốn năm. Người dự tuyển cần kiểm tra văn bằng được cấp và điều kiện học tiếp của từng khóa.

Dân số Đông Á giảm, cơ hội nào cho du học Việt Nam?

Số người trong độ tuổi vào đại học tại Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đang giảm nhanh, cuộc cạnh tranh thu hút sinh viên trong khu vực gay gắt hơn và liệu có mở ra cơ hội cho Việt Nam?