Phóng to

TTO - Tôi là cô giáo dạy lớp 5, thường thì trong lớp có một, hai học sinh cá biệt, không lo học mà cứ chơi giỡn, phá phách, chọc ghẹo bạn, thậm chí lập thành nhóm để đánh nhau làm cho giáo viên vô cùng mệt mỏi. Đôi lúc giáo viên cảm thấy bất lực trước những em học sinh này.

Tôi phải làm như thế nào để một học sinh cá biệt trở thành một học sinh ngoan? (Thu Tâm, Bình Chánh)

- Cô Tâm mến, hầu như trường nào cũng có học sinh cá biệt, mà những học sinh này đa số gây không ít khó khăn cho giáo viên, đôi khi giáo viên rất mệt mỏi vì nói hoài mà các em không nghe, càng phạt thì càng lỳ hơn hoặc các em sẽ co lại và phá phách hoặc chống đối ngầm. Điều này không những khó khăn cho giáo viên mà còn có thể ảnh hưởng đến chuyện thi đua của cả lớp nữa.

Giáo viên chủ nhiệm thường là người đứng ra giải quyết mọi chuyện do trẻ gây ra, nhưng chỉ ở mức độ là khuyên bảo, dạy kèm ngoài giờ cho học sinh quá yếu kém, còn đối với trẻ cá biệt về đạo đức thì răn đe, xử phạt, thậm chí còn hù dọa, nhưng hầu hết đều chỉ có hiệu quả tức thời thôi rồi đâu lại vào đó, trẻ vẫn trở lại như cũ vì do giáo viên không hiểu được nguyên nhân sâu phát xuất từ tâm lý của trẻ.

Cũng có giáo viên mời phụ huynh đến để thông báo về tình trạng của trẻ với mong muốn gia đình kết hợp cùng nhà trường để giáo dục cho các em tốt hơn, có phụ huynh thì tiếp thu và cũng có phụ huynh lại bực tức con mình và đánh con trước mặt giáo viên rồi dẫn con về cho... nghỉ học luôn vì cảm thấy xấu hổ. Điều này đã cho thấy chính phụ huynh cũng bất lực trước con mình...

Rất tiếc là cô nói về trẻ cá biệt một cách rất chung chung cho nên tôi cũng xin nêu lên một số ý cũng mang tính chất chung mà thôi. Trong trường, trẻ dạng cá biệt về đạo đức thường quậy phá, đánh lộn, trộm cắp, nổi bật vai trò thủ lĩnh, lập băng nhóm... nhẹ hơn một chút là dạng nữa về học tập, trẻ không học bài, làm bài, trẻ chậm hiểu và rất mau quên... Và trẻ bị gọi "cá biệt" là trẻ có khiếm khuyết về tâm lý, do trẻ bị ảnh hưởng từ trong gia đình của trẻ, đa số chúng ta khi thấy hành động khác thường, không ngoan của trẻ thì cho là cá biệt và xử lý trên hành động do trẻ gây ra mà quên là cần phải tìm cho ra nguyên nhân.

Trẻ không có tội, nếu sống trong một gia đình lành mạnh thì trẻ sẽ có một nhân cách tốt và ngược lại, vì thế trẻ em chỉ là nạn nhân mà thôi. Vậy chúng ta hãy thương yêu trẻ, cố gắng để giúp trẻ vượt qua những biến cố, những vấn đề đã xảy trong quá trình sống và nó đã trở thành vết thương tâm lý khó phai mờ trong tâm hồn trẻ.

Không phải tự nhiên mà trẻ trở thành "cá biệt", đó là hậu quả của các vết thương tâm lý mà vô tình người lớn chúng ta đã gieo vào đầu óc non nớt của trẻ lúc sống trong môi trường gia đình cũng như ở trường học. Nhân tiện đây tôi chia sẻ với cô vài điều nói về trẻ em để cô tham khảo nhé.

1. Nếu hôm nay trẻ em bị la mắng, chửi bới, trừng phạt và roi đòn... mai này, khi lớn lên, các em chỉ biết tố cáo, kết tội và tấn công người khác.

2. Nếu hôm nay trẻ được giáo dục trong bầu khí hận thù, chia rẽ và bạo động... mai này, khi lớn lên, các em chỉ biết gieo rắc xung đột và chiến tranh, hỗn loạn và hung tàn.

3. Nếu hôm nay trẻ bị chế nhạo, chọc ghẹo, chê cười và khinh bỉ... mai này khi lớn lên, các em sẽ mang trên mình nhiều tâm tình lo sợ và mặc cảm tự ti.

4. Nếu hôm nay trẻ em phải sống trong tủi nhục và hổ thẹn... mai này, khi lớn lên, các em sẽ cảm thấy mình là người vô giá trị.

5. Nếu hôm nay, trẻ em được lắng nghe và tiếp xúc với những con người có tấm lòng bao dung, biết đồng cảm...mai này, khi lớn lên,các em sẽ biết sống nhẫn nại, kiên trì và giàu lòng nhân ái.

6. Nếu hôm nay trẻ em được nâng đỡ, hướng dẫn và khích lệ, nhất là trong những lúc tập đi, tập nói và tập làm... mai này, khi lớn lên các em sẽ là người có nhân cách vững chãi, sáng suốt và kiên cường.

7. Nếu hôm nay trẻ được khen thưởng đúng lúc, đúng việc và đúng lời... mai này khi lớn lên các em sẽ biết nhìn đời một cách năng động, tích cực và lạc quan.

8. Nếu hôm nay trẻ được tôn trọng và đối xử một cách công minh trong môi trường gia đình cũng như tại trường học... mai này khi lớn lên, các em sẽ là những người có khả năng thực thi hòa bình và bênh vực công lý.

9. Nếu hôm nay trẻ em được nuôi dưỡng trong bầu khí an toàn và hạnh phúc... mai này khi lớn lên, các em sẽ là người có tâm hồn tự trọng và tự tin.

.........

(phỏng theo bài thơ của Dorothy Law Nolte) Gs. Nguyễn Văn Thành, Lausanne, Thụy Sĩ.

Cô Tâm mến, nếu học sinh của cô cũng thuộc dạng cá biệt mà cô đã giúp hết cách nhưng vẫn không có kết quả, nếu trong trường có chuyên viên tư vấn thì cô nhờ tư vấn giúp đỡ dưới sự hỗ trợ của cô hoặc có thể gợi ý cho gia đình đem trẻ đến trung tâm tư vấn tâm lý để giúp trẻ.

Chúc cô thành công. Mến.

Bạn đang là học sinh và có nhiều thắc mắc ở tuổi ômai của mình trong cuộc sống và học tập. Bạn đang là phụ huynh, con của bạn đang ở ngưỡng giữa trẻ em và người lớn với nhiều thay đổi tâm lý trong cuộc sống cũng như trong học đường. Bạn cần một lời khuyên để ứng xử mọi tình huống? Mọi thắc mắc về Tâm lý tuổi mới lớn, về những thay đổi tâm lý, thái độ của tuổi học trò xin gửi về email tto@tuoitre.com.vn. Để chính xác nội dung cần hỏi xin vui lòng gõ chữ có dấu! Xin chân thành cảm ơn!