Phóng to

Ea Sola

Sau 10 năm, kể từ khi ra đời vở "Hạn hán và cơn mưa", Ea Sola (ảnh) đã hoàn thành vở "Ký ức" (hay còn gọi là "Hạn hán và cơn mưa Vol.2"). Thêm một lần, nữ biên đạo người Pháp gốc Việt này trở về với đề tài ký ức chiến tranh.

Nhận xét về "Hạn hán và cơn mưa" - sáng tác đương đại đầu tiên của Ea Sola ở năm 1995, một nhà phê bình nghệ thuật nước ngoài nhận xét: "Đó là một tuyên ngôn. Toàn bộ tham vọng nghệ thuật của Ea Sola gắn với đất nước của chị - nơi mà chị đã ra đi từ hồi ở tuổi niên thiếu và phải mãi đến những năm 90 mới có dịp trở lại, để bắt tay vào dự án mang tính nhạy cảm này về ký ức tập thể của một dân tộc và sự tổn thương của dân tộc này phải chịu đựng sau một thời gian dài trải qua thuộc địa và chiến tranh...".

Trong "Hạn hán và cơn mưa" 1995, Ea Sola đã khiến nhiều người nể phục bởi chị đã dám đưa lên sân khấu một dàn diễn viên nghiệp dư, gồm khoảng 20 nông dân tuổi từ 50 đến 70. "Tôi thường làm việc thông qua một nội dung và tìm người có nội dung đó. Đó là đương đại. Rất quan trọng với tôi" - Ea Sola tâm sự.

Vở diễn nói trên và những vở diễn sau này của Ea Sola như "Ngày xửa ngày xưa" (1997), "Cánh đồng âm nhạc" (1998), "Thế đấy thế đấy" (1999), "Khúc cầu nguyện" (2000) và bây giờ là "Ký ức" đã và đang đem đến khán giả ở nhiều quốc gia một quan niệm nghệ thuật của tác giả và một hình ảnh VN từng trải qua những thăng trầm của lịch sử.

Lần này trong "Ký ức", Ea Sola "chất vấn về một VN mới, những gì xảy ra đối với bản sắc và lịch sử của đất nước này dưới ảnh hưởng của "toàn cầu hoá". Các động tác phát triển dưới một cách nhìn khác, cách nhìn của giới trẻ". Sau "Hạn hán... Vol.1" với dàn diễn không chuyên, Ea Sola trở lại với "Hạn hán... Vol.2" với các diễn viên múa của Nhà hát Nhạc vũ kịch VN - "một dàn diễn có lẽ ít ảnh hưởng của quá khứ".

"Đây là lần đầu có một vở được nhiều đơn vị đồng sản xuất (VN, Pháp, Singapore, Hà Lan). Nội dung ở "Vol.1" và "Vol.2" khác nhau, nhưng rất khó tả. Trong "Vol.2" có sử dụng hai loại ánh sáng để gợi lên hình ảnh VN hôm nay. Tôi trở lại đề tài ký ức chiến tranh để chất vấn và cũng để hiểu, người trẻ nghĩ và cảm thấy thế nào về những chiến tranh mà họ không biết đến và chỉ được nhìn thấy tràn ngập trên truyền hình. Thế nào để làm xuất hiện một ý nghĩa hoà bình và lên tiếng nói không với bạo lực? Tiết tấu vở diễn nhanh, thúc giục sự thay đổi của cơ thể.

Theo tôi, diễn viên múa đương đại phải biết sử dụng cơ thể của mình, bắt được ngôn ngữ của tác giả. Tôi luôn muốn họ diễn ngẫu hứng trên chủ đề đã định của tác giả. Tôi luôn quan niệm: Dựng vở trước tiên cho cá nhân mình, nhưng vẫn luôn ý thức trong vở có sự đối thoại với khán giả, bởi khán giả là một cơ thể khổng lồ" - Ea Sola cho biết.

Những ngày này, Ea Sola đang ruổi rong cùng các diễn viên VN với hai vở "Hạn hán..." dự các festival quốc tế tại CHLB Đức và Singapore. Tựa như một "đại sứ văn hoá", chị giới thiệu với bạn bè trên thế giới một VN của quá khứ và hiện tại.

Theo kế hoạch, "Ký ức" sẽ ra mắt tại Festival Huế trong 3 buổi (8 - 9 & 11-6) và sau đó tại Cung VHLĐHN Việt - Xô (Hà Nội) đêm 16-6.