Phóng to

Những căn nhà mới ở Hố Gùi đón cái tết đầu tiên - Ảnh: Trung Cường

Ông Sơn cho biết Hội Chữ thập đỏ Thụy Sĩ cũng đang tổ chức các chuyến khảo sát thực địa ở bảy xã ven biển của Cà Mau để đề xuất thực hiện tiếp dự án giảm thiểu rủi ro thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu với kinh phí dự kiến trên 4 triệu USD để di dời 600-700 hộ dân.

“Làng Thụy Sĩ” do Hội Chữ thập đỏ Thụy Sĩ cùng tỉnh Cà Mau triển khai hiện có 275 căn nhà kéo dọc dài ấp Hố Gùi. Trong số đó có 40 hộ dân vừa nhận nhà được mấy tháng nay, họ đón cái tết đầu tiên trong ngôi nhà mới sau bao năm mơ ước. “Tết này vui lắm. Nhỏ tới giờ mới được sống sạch sẽ, khang trang” - vừa nựng con chị Nguyễn Thị Ảnh không giấu được niềm vui. Ba đứa con chị vui đùa trên nền gạch sáng bóng.

Chị Ảnh dâng trào niềm vui khi kể về cuộc sống bấp bênh, đối mặt với sóng dữ ở sát biển trước đây. Ngày đó căn nhà lá xập xệ của chị, như hàng trăm hộ gia đình nghèo khác nằm rải rác sát cửa biển hằng ngày bị sóng đánh, chịu cảnh ngập lụt khi triều cường dâng cao và luôn nơm nớp lo sợ đất sạt lở. Chồng chị làm nghề biển nên đi suốt, chỉ mình chị Ảnh chăm mấy đứa con và chống đỡ với thiên tai trong cảnh không điện, không nước, đường đi lầy lội.

Đến hôm nay khi đã ở trong ngôi nhà mới, vợ chồng chị vẫn chưa hết ngỡ ngàng với nhà tường xây rộng 3,6m x 8m, trị giá gần 80 triệu đồng trên diện tích 300m2 đất được cấp. Chưa kể Nhà nước còn hỗ trợ 10 triệu đồng để làm nhà vệ sinh và ổn định cuộc sống, sản xuất.

Trước đó giai đoạn 1 của dự án đã đưa 2.005 hộ dân sống ngặt nghèo về nơi ở mới. Đã bảy năm ăn tết ở nhà mới, ông Võ Văn Cho nói không hết lời cảm ơn Hội Chữ thập đỏ Thụy Sĩ và tỉnh đã đổi thay cuộc sống gia đình ông. “Hồi đó nhà nào cũng mái lá xiêu vẹo, chật chội, do sống gần biển ngập nước thường xuyên nên cứ 2-3 năm phải vào rừng đốn cây về làm nhà mới” - ông Cho kể. Trước đây nhà cửa bị sập hoài do sạt lở, sóng đánh nhưng từ khi về nhà mới lợp bằng mái thiếc, tường bằng tôn băng, cuộc sống gia đình ông bớt lo lắng. Rồi điện đường, trường, trạm, nước sạch giúp đời sống người dân sung túc lên. Ông Cho kể hồi trước không có nước, mỗi ngày cứ ba nhà phải cắt cử một nhà đi mua nước cách 6km, đường lầy lội và chen chúc mua nên có khi sáng đi chiều mới có nước.

Ông Nguyễn Phú Sơn - điều phối viên Hội Chữ thập đỏ Thụy Sĩ - là người gắn bó với mảnh đất Hố Gùi từ khi manh nha dự án đến nay, kể năm 2003 khi chứng kiến hàng trăm ngôi nhà lụp xụp, tạm bợ, chuyên gia Thụy Sĩ thốt lên: “vùng đất này như một “bộ lạc”, tách biệt khỏi cuộc sống”. Chuyên gia này cùng ông Sơn nhận ra đây là vùng đất cần gấp rút thực hiện dự án.

Sau khi thỏa thuận với tỉnh về việc san lấp mặt bằng cùng một số hỗ trợ khác, năm 2004 Hội Chữ thập đỏ Thụy Sĩ bắt tay triển khai dự án. “Lúc đầu chỉ tính thực hiện 50 căn nhà nhưng nhìn đâu cũng thấy dân nghèo, nên hội quyết tâm tìm kinh phí thực hiện 205 căn nhà để di dời gần 1.000 dân” - ông Sơn kể. Rồi trường học mọc lên, hệ thống cấp nước sạch được xây dựng cùng với đầu tư đường, điện của Nhà nước đã làm bộ mặt của ấp Hố Gùi khởi sắc. Không chỉ đầu tư cơ sở hạ tầng, dự án còn hỗ trợ trồng các loại cây me, phượng... Trước và sau các nhà tái định cư đều xanh màu cây tạo cảnh quan đẹp và môi trường sống xanh.

Theo ông Sơn, năm 2012 dự án hoàn thành thêm 80 căn nhà để di dời những hộ nghèo về đây, nâng tổng số lên 355 căn nhà trong dự án tái định cư Hố Gùi. Làng cá Hố Gùi bao đời nay có thêm tên gọi mới “làng Thụy Sĩ”.

Ông Nguyễn Truyền Thống - chủ tịch UBND xã Tam Giang Đông - cho biết đến nay hơn 70% hộ dân về khu tái định cư đã thoát nghèo, một số khá giả, cuộc sống đã thay đổi rất nhiều. Trước khi được tái định cư hơn 30% trẻ em ở Hố Gùi mù chữ, nhưng nay có 100% trẻ đến trường.