Theo báo Guardian, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports cho thấy các đàn khỉ macaque (khỉ đuôi dài) tại Gibraltar đã phát triển một xu hướng kỳ lạ - "ăn đất có chủ đích" - nhằm giảm rối loạn tiêu hóa sau khi ăn đồ ăn nhanh nhiều đường, muối và chất béo do du khách cho hoặc chúng giật được.

Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu quan sát thấy hành vi "geophagy" (ăn đất) xuất hiện rõ rệt ở những đàn khỉ tiếp xúc nhiều với khách du lịch, đặc biệt vào mùa cao điểm. Ngược lại, đàn khỉ sống tách biệt, ít tiếp xúc với con người gần như không có hành vi này.

Hiện có khoảng 230 cá thể macaque sống trên mỏm đá Gibraltar, chia thành tám đàn. Dù được cung cấp thức ăn tự nhiên như trái cây, rau và hạt, gần 20% khẩu phần của chúng lại đến từ đồ ăn vặt do con người cung cấp, như snack, sô cô la, kẹo M&M's hay kem.

Dù các quan sát chưa thể chứng minh chắc chắn lý do khỉ ăn đất, các nhà khoa học nghi ngờ hành vi này có tác dụng bảo vệ hệ tiêu hóa.

Tiến sĩ Sylvain Lemoine (Đại học Cambridge) cho rằng việc ăn đất có thể giúp khỉ cân bằng lại hệ vi sinh đường ruột bị xáo trộn bởi các loại thực phẩm nhiều năng lượng nhưng ít chất xơ. Trong khi đó đất chứa vi khuẩn và khoáng chất có khả năng hỗ trợ phục hồi hệ tiêu hóa và giảm tác động tiêu cực.

"Chúng tôi cho rằng đồ ăn vặt làm thay đổi thành phần hệ vi sinh, trong khi vi khuẩn và khoáng chất trong đất có thể giúp tái lập cân bằng và giảm tác động tiêu cực. Đất có thể có tác dụng bảo vệ", ông nói.

Con người trên thế giới cũng có hành vi ăn đất, đặc biệt là phụ nữ mang thai ở một số khu vực châu Phi, châu Á và Nam Mỹ, nhằm giảm buồn nôn hoặc bổ sung khoáng chất. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu không ghi nhận sự gia tăng hành vi này ở khỉ mang thai hoặc đang cho con bú, cho thấy mục đích không phải để bổ sung dinh dưỡng.

Dữ liệu thu thập từ năm 2022 đến 2024 ghi nhận có đến 44 cá thể ăn đất trong 46 lần quan sát, trong đó có trường hợp diễn ra ngay sau khi ăn kem hoặc bánh. Những con sống ở khu vực đông khách du lịch có khả năng ăn đồ vặt cao gấp đôi và cũng ăn đất nhiều hơn.

Và khi lượng khách giảm vào mùa đông, khả năng khỉ ăn đồ ăn từ du khách cũng giảm 40%, kéo theo hành vi ăn đất giảm hơn 30%.

Bên cạnh đó hành vi này dường như được học trong đàn, khi mỗi nhóm có xu hướng chọn loại đất khác nhau. Chẳng hạn, phần lớn khỉ tại Gibraltar thường tìm loại đất sét đỏ (terra rossa), nhưng đàn Ape's Den ở sườn tây thấp lại ưa đất lẫn nhựa đường từ các ổ gà trên đường.

Dù vậy, các nhà khoa học cảnh báo cả đồ ăn vặt lẫn đất đều có thể gây hại cho loài vật này, khi nhiều khu vực khỉ ăn đất nằm gần đường giao thông đông đúc, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm từ xe cộ.

Do đó các chuyên gia nhấn mạnh cần siết chặt quy định cấm cho động vật ăn thức ăn của con người, thay vì để chúng tự thích nghi bằng những hành vi tiềm ẩn rủi ro.

'Chú khỉ cô đơn' Punch chính thức có bạn gái

Chú khỉ con từng khiến cõi mạng tan chảy với chiếc thú bông giờ đã bước sang một chương mới của cuộc đời: có người yêu. Nhiều cư dân mạng… chưa kịp thích nghi đã thốt lên: 'Theo dõi từ lúc em nó bị bỏ rơi cho đến lúc có bồ, còn tôi thì sao mãi FA?!'.