Tôi cũng biết tình trạng bảo hiểm y tế (BHYT) ở VN còn nhiều bất cập như báo chí đã nêu: bệnh nhân chưa được chi trả đúng mức, bệnh nhân phải khám dịch vụ cho mau thay vì khám bảo hiểm, thuốc BHYT thường không đầy đủ, thậm chí bệnh nhân bị đẩy qua khám dịch vụ ngoài ý muốn của họ như báo chí phản ánh...

Phóng to

Bệnh nhân BHYT thường phải chờ đợi từ một đến hai tiếng mới nhận được thuốc. Trong ảnh: là cảnh bệnh nhân BHYT chờ nhận thuốc tại Bệnh viện Nguyễn Trãi, TP.HCM - Ảnh: Quang Định

Thật ra BHYT gặp phải khó khăn về tài chính là vấn đề của nhiều quốc gia, kể cả những nước như Pháp, chứ không riêng gì ở VN. Để bù đắp cho quỹ bảo hiểm lúc nào cũng có nguy cơ vỡ, thường có hai cách: tăng thu và giảm chi. Trước hết nói về tăng thu.

Bác sĩ Philippe Jacob

Ở Pháp những người đi làm sẽ đóng tiền BHYT cho cả những người đã nghỉ hưu, do vậy chúng tôi phải đóng mức phí rất cao. Tôi lấy tôi làm ví dụ: tôi lãnh lương sau khi đóng thuế là 7.411 euro, tiền bảo hiểm xã hội (trong đó có BHYT) tôi phải đóng là 1.114 euro, bệnh viện nơi tôi làm phải đóng cho tôi 3.309 euro nữa. Như vậy tôi đóng 15% tiền bảo hiểm xã hội, người chủ đóng 44,7%. Ngoài ra, tôi còn phải đóng thêm 250 euro mỗi tháng cho BHYT tư nhân để có thể được chi trả 100% vì bảo hiểm nhà nước chỉ trả 35%, 60% hay 70% tùy theo loại bệnh, phần còn lại BHYT tư nhân sẽ trả. Kế đến nói về giảm chi. Ở Pháp, tùy theo mỗi loại bệnh mà bảo hiểm sẽ chi trả rất khác nhau. Chẳng hạn bệnh về răng và mắt là được chi trả ít, các bệnh nan y, mãn tính được chi trả cao hơn vì nó là vấn đề sinh tử của người bệnh.

Tôi nghe nói VN đang tiến tới BHYT toàn dân nhưng người dân đón nhận thông tin này không mấy hào hứng, vì từ trước đến nay bệnh nhân BHYT chưa được nhận các dịch vụ y tế tốt... Để người dân mặn mà với BHYT, theo tôi, phải thu phí đầy đủ và chi trả cho các dịch vụ y tế đúng theo giá thị trường. Vấn đề của VN theo tôi được biết là những người làm việc hưởng lương nhà nước đóng phí BHYT theo lương, nhưng đồng lương nhà nước rất thấp, cán bộ, nhân viên nhà nước nhiều trường hợp sống bằng “phong bì”, bổng lộc, thu nhập khác... Nếu Nhà nước kiểm soát tốt và tăng lương để người làm việc sống được bằng lương thì Nhà nước sẽ có thêm khoản thu từ thuế thu nhập cá nhân và mức thu BHYT cũng sẽ nhiều hơn. Khi mọi người lãnh lương thật thì việc đóng phí BHYT theo lương mới có ý nghĩa là mọi người tương trợ lẫn nhau khi bệnh hoạn.

"Ở Pháp, các nhà thuốc tư nhân cũng ký kết với cơ quan bảo hiểm để khi bệnh nhân khám bệnh xong không phải chầu chực lãnh thuốc tại bệnh viện như ở VN mà có thể về nhà thuốc gần nhà để lãnh thuốc. Như vậy nhà thuốc cũng có nguồn bệnh ổn định. Giá thuốc thì nhà nước quản lý trên toàn quốc nên không sợ nhà thuốc nâng giá" Bác sĩ Philippe Jacob

Một khi đã có nguồn thu đầy đủ, BHYT sẽ trả giá dịch vụ y tế đúng theo giá thị trường. Tại Pháp, bệnh viện công đôi khi có giá cao hơn bệnh viện tư nhân vì bộ máy điều hành cồng kềnh. Do đó bệnh nhân BHYT có thể đến khám và điều trị ở bất kỳ nơi nào. Bệnh viện tư nhân ở Pháp rất nhiều và họ mạnh dạn đầu tư vì bệnh nhân đến khám đã được BHYT chi trả đúng giá, ít khi bệnh nhân phải trả thêm. Điều này khuyến khích tư nhân đầu tư vào y tế với các chuyên ngành sâu vì họ chắc chắn có nguồn bệnh nhân có khả năng chi trả đúng giá thị trường.

Tóm lại, để có giải pháp cho BHYT và tình trạng quá tải tại các bệnh viện thì cơ quan bảo hiểm phải thu đủ và trả đúng giá dịch vụ y tế để bệnh nhân BHYT có thể khám ở bệnh viện tư nhân hay nhà nước đều không sợ phải đóng thêm tiền vì giá dịch vụ y tế giữa các bệnh viện này gần ngang nhau. Khi cơ quan bảo hiểm chi trả đúng giá dịch vụ y tế thì bệnh viện dù tuyến nào cũng dám đầu tư về con người và trang thiết bị, vì họ biết có nguồn bệnh có thể chi trả đúng giá và họ không phải cắn rứt vì ép người bệnh khám dịch vụ thay vì khám bảo hiểm. Hãy trả đúng nghĩa cho từ bảo hiểm là chia sẻ rủi ro giữa người không bệnh và người bệnh và sâu xa hơn là sự an dân, vì người dân biết mình đóng bảo hiểm sẽ được chăm sóc tốt bằng chính tiền mình đã đóng cho mình và cho người thân của mình.