- Trong thời gian vừa qua, khối nhà đầu tư ngoại (NĐTN) liên tục bán ròng cổ phiếu và trái phiếu, gây tâm lý không tốt cho các nhà đầu tư (NĐT) trong nước. Tuy lượng bán trái phiếu và cổ phiếu là khá lớn, thị trường ngoại tệ không có nhiều biến động trong thời gian gần đây cho thấy lượng vốn chuyển ra khỏi Việt Nam là không cao.

Theo TS. Nguyễn Sơn, Trưởng ban Phát triển thị trường (Ủy ban Chứng khoán) thì chỉ trên 250 triệu USD được chuyển ra khỏi Việt Nam trong khi lượng tiền bán ra từ cổ phiếu và trái phiếu gần 800 triệu USD.

Chúng tôi cho rằng hành động bán chứng khoán của NĐTN là nhằm:

- Nắm giữ trái phiếu dài hạn tại Việt Namrất có lợi do dự báo được khả năng cắt giảm lãi suất cơ bản. Trong hành động bán trái phiếu, đa phần là bán trái phiếu ngắn hạn - có thời gian đáo hạn sau 2-3 năm và muốn chuyển hướng sang mua trái phiếu dài hạn. Đây là điều dễ hiểu vì hầu như rất dễ dự đoán việc hạ lãi suất cơ bản trong tương lai của Ngân hàng Nhà nước, do lãi suất này đã làm các ngân hàng mất khả năng thanh toán và cũng gây rất nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp bởi chi phí tài chính tăng cao và nhu cầu tiếp cận nguồn vốn - rất cần trong những tháng cuối năm.

- Chuẩn bị nguồn vốn để “thu gom” cổ phiếu giá rẻ khi thị trường xuống quá sâu. Do tác động của khủng hoảng tài chính thế giới và “chủ tâm” bán ròng của NĐTN đã tác động rất mạnh đến tâm lý của NĐT trong nước, nhất là các NĐT nhỏ khiến họ bán tháo cổ phiếu tốt (vì đa phần đầu tư ngắn hạn và cảm tính), đẩy giá của rất nhiều cổ phiếu xuống thấp hơn giá trị thật, tạo điều kiện tốt để NĐTN thu gom cổ phiếu giá rẻ.

- NĐTN đang cơ cấu lại danh mục đầu tư do dự đoán thị trường chứng khoán VN có thể xuống thấp hơn nữa. Đây là giai đoạn NĐT thoái vốn ở các công ty làm ăn kém, thua lỗ và gia tăng tỷ trọng ở các công ty tăng trưởng tốt. Ví dụ, mặc dù khủng hoảng tài chính đã làm các ngân hàng đầu tư và tổ chức tài chính hàng đầu thế giới bị thu tóm hay sụp đổ như Lehman Brothers, Merrill Lynch, AIG... nhưng room nước ngoài của STB và ACB vẫn ở mức gần 30% cho thấy các NĐTN rất tin tưởng vào hệ thống tài chính VN.

* Phải chăng NĐT trong nước có đang quá lệ thuộc vào thông tin ngoại, tình hình các thị trường khác mà không quan tâm đến thông tin trong nước, các thông tin từ cổ phiếu mình đang cầm nắm? Điều này về lâu về dài dẫn đến hậu quả gì?

- TTCK vẫn giảm liên tục dù tình hình vĩ mô tại VN và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp là tương đối tốt. Do tác động từ cuộc khủng hoảng tài chính nên tâm lý nhiều NĐT bị chi phối khá nhiều từ TTCK ở nước ngoài, bất chấp những kết quả khả quan (trong tình trạng cả thế giới suy thoái) của nền kinh tế trong nước. Đặc biệt là trong tháng 9 và 10 có nhiều tin tức vĩ mô hỗ trợ khá tốt như cắt giảm lãi suất, hạ giá xăng dầu. Báo cáo tài chính quý III của một số các doanh nghiệp niêm yết khá tốt.

Tâm lý “chạy theo” thị trường ngoại trong thời gian qua là rất đáng lo ngại, vì thị trường tài chính thế giới bị tác động nặng nề nên cần nhiều thời gian để các nền kinh tế trên thế giới hồi phục. Trong khi đó, nền kinh tế trong nước ít bị tác động, nên khả năng hồi phục và phát triển nhanh hơn. Sự tác động mang tính tức thì, ví dụ như đêm hôm trước thị trường Mỹ và châu Âu giảm điểm thì đến sáng hôm sau NĐT nội địa ngay lập tức đặt lệnh bán với khối lượng lớn.

Việc phản ánh thông tin từ thị trường ngoại và hành vi đầu tư trong thị trường nội như hiện nay sẽ làm các doanh nghiệp trong nước khó huy động vốn, ảnh hưởng không tốt đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tạo điều kiện cho NĐTN nâng tỷ trọng nắm giữ tại các công ty tốt với giá rẻ hơn giá trị thực.

* Đâu là đáy của VN-Index và dự báo thị trường trong ngắn hạn?

- Hiện tại, mức điểm 300 tỏ ra khá mạnh và đây cũng là mức đáy cuối năm 2006. Có thể nói hiện tại VN-Index đã xuống rất thấp và đây là cơ hội cho các NĐT trung và dài hạn. Tuy nhiên, theo phân tích của chúng tôi, với tình hình vĩ mô trong nước, với dự báo kết quả kinh doanh quý IV sẽ kém khả quan đối với doanh nghiệp kết hợp với hành động bán ròng của NĐTN thì mức đáy trong ngắn hạn của VN-Index có thể là 280 điểm. Nếu NĐT nội ổn định tâm lý đầu tư và chọn định hướng dài hạn thì sẽ tăng sức mua, hỗ trợ thị trường tăng điểm, có thể trở lại mức 400-420 điểm.