Phóng to

TS tự do nộp hồ sơ đăng ký dự thi ĐH, CĐ tại NVH Thanh niên TP.HCM. Trong số này hằng năm luôn có nhiều HSSV đang học ở trường khác - Ảnh: Như Hùng

Không nói ra thì không ai biết!

“Tôi đang học THCN, muốn nộp hồ sơ thi lại vào một trường ĐH nhưng về quê chứng nhận hồ sơ thì xa quá! Vậy tôi có thể xin xác nhận tại trường tôi đang học được không?”. “Bộ nói HSSV đang học hệ chính qui muốn thi lại vào các trường ĐH, CĐ khác phải được sự đồng ý của hiệu trưởng trường mình đang học. Nhưng tại sao trường tôi đang học (là một trường CĐ) không xác nhận hồ sơ cho tôi dự thi ĐH?”...

Có thí sinh ấm ức chuyện không xin được xác nhận của trường mà bỗng dưng còn bị mắng một trận vì cái tội “học một trường chưa xong mà đòi thi trường khác”! Đó chỉ mới là số ít HSSV muốn làm đúng qui chế tuyển sinh hiện hành, trong khi thực tế có rất nhiều HSSV khác cứ âm thầm lặng lẽ nộp hồ sơ và dự thi theo diện thí sinh tự do như một “làn sóng”, vượt tầm kiểm soát của các trường lẫn Bộ GD-ĐT!

Theo qui chế tuyển sinh ĐH, CĐ, HSSV đang học chính qui chỉ được dự thi vào trường khác nếu được sự đồng ý của hiệu trưởng trường mình đang học. Nhưng nói như hiệu trưởng một trường CĐ tại TP.HCM: “Làm gì có ông hiệu trưởng nào xác nhận đồng ý cho SV bỏ trường mình dự thi vào trường khác! Qui chế chỉ “dọa” SV thôi.

Hầu hết những SV diện này không ý thức được việc tự ý bỏ học để dự thi vào trường khác là vi phạm qui chế tuyển sinh. Số còn lại nắm rõ qui chế thì cũng rành rẽ luôn cách “lách” qui chế! Gặp những trường hợp này tôi chỉ thấy buồn. Không cần xác nhận của tôi, mỗi năm vẫn có hàng trăm SV sẵn sàng bỏ trường mình nếu trúng tuyển vào trường khác! Con số này nếu đem nhân lên hàng trăm trường nghề, THCN, CĐ và cả các trường ĐH khác cũng có cùng cảnh ngộ thì con số lớn kinh khủng mà chưa có ai thống kê được...”.

Nếu căn cứ theo qui chế tuyển sinh, nhà trường có thể không công nhận kết quả trúng tuyển vì thí sinh vi phạm qui chế thi. Thế nhưng trên thực tế chính các trường cũng thừa nhận họ không thể kiểm soát được những trường hợp này. Làm sao biết được trong hàng ngàn thí sinh tự do của mình ai đã từng là HSSV chính qui trường khác (nếu như họ không tự nói ra)! Thậm chí khi phát hiện những trường hợp SV của mình dự thi lại vào chính trường mình cũng đành cho qua vì không nỡ xử lý!

Cấm được không?

Có những SV học đến năm 3, thậm chí năm 4 nhưng vẫn quyết tâm bỏ học thi lại vào ngành khác. Họ biết rằng mình đã chọn nhầm ngành nghề hoặc không còn khả năng theo đuổi ngành mình đang học, muốn học một ngành phù hợp với mình hơn và đó là một lý do chính đáng.

Chỉ có điều chính họ phải trả một cái giá quá đắt! Như trường hợp bạn T.L., học đến năm 4 ở một trường thuộc ĐHQG TP.HCM, thi lại vào ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM. Khi cầm giấy báo trúng tuyển trên tay, bạn đã rơi vào trạng thái hoang mang cực độ khi biết rằng mình sẽ phải học lại từ đầu, không được miễn môn nào đã học trước đây! Sự lãng phí kinh phí nhà nước đầu tư đào tạo những HSSV này suy cho cùng cũng không lớn bằng sự tổn thất tiền bạc, công sức, những năm tháng tuổi trẻ đã bị bỏ phí của chính những “người trong cuộc”.

Tất nhiên, không ai ủng hộ việc HSSV “đứng núi này trông núi nọ” nhưng nhìn ở góc độ khác, thà rằng họ sớm quyết tâm dự thi vào ngành khác, trường khác còn hơn cố theo đuổi cho đến lúc ra trường nhưng không làm được việc! Sự lãng phí khi đó sẽ còn kinh khủng hơn!

TS Lê Vinh Danh, phó hiệu trưởng ĐH bán công Tôn Đức Thắng, phân tích: mỗi năm có khoảng 10% SV “rơi rụng” do không thích hoặc không đủ khả năng học ngành mình đã chọn. Những SV này sẽ ra trường tay trắng hoặc phải học ước mơ ở trường khác! Cũng không thể ngăn cấm họ bằng một biện pháp hành chính khi công tác tư vấn hướng nghiệp vẫn còn là một “món nợ của ngành giáo dục” đối với HS.

Vậy tại sao bộ không tạo hành lang pháp lý cho hình thức liên thông ngang, liên thông xuống giữa các nhóm ngành học có liên quan hoặc miễn học các môn chung như một hình thức giảm thiểu lãng phí cho xã hội trong những trường hợp HSSV buộc phải chuyển trường, chuyển ngành?

Hiện chưa có văn bản nào từ phía bộ cho phép các trường miễn một số môn học tương đồng cho những SV còn dang dở như trên. Và đó cũng chính là rào chắn ngăn cản sự phát triển hình thức liên thông ngang, liên thông xuống trong đào tạo ĐH,CĐ.