Sáng 7-8, thảo luận tại tổ về dự án Luật Phát triển đô thị, nhiều đại biểu Quốc hội đánh giá dự thảo luật đã có bước chuyển mạnh về tư duy lập pháp khi mở rộng phạm vi điều chỉnh từ Luật Đô thị đặc biệt sang Luật Phát triển đô thị, đồng thời đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền địa phương.

Tuy nhiên các đại biểu cũng cho rằng để các đô thị thực sự bứt phá, dự luật cần bổ sung những cơ chế đủ mạnh nhằm huy động nguồn lực, đặc biệt là mở đường cho dòng vốn quốc tế đi qua Trung tâm tài chính quốc tế để phục vụ phát triển các địa phương.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) cho rằng thời điểm hiện nay đã chín muồi để Quốc hội ban hành một đạo luật phát triển đô thị mang tính nền tảng.

Ông dẫn thực tế ngay tại kỳ họp này, Quốc hội đang xem xét thành lập thêm hai thành phố trực thuộc Trung ương là Quảng Ninh và Bắc Ninh. Khi đó cả nước sẽ có 9 thành phố trực thuộc Trung ương, hình thành thêm các cực tăng trưởng mới. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là nguồn lực để phát triển các đô thị sẽ đến từ đâu nếu chỉ dựa vào ngân sách địa phương.

Theo đại biểu, Luật Phát triển đô thị cần đồng thời mở hai kênh huy động nguồn lực gồm kênh vốn quốc tế thông qua Trung tâm tài chính quốc tế và vai trò dẫn dắt của ngân sách Trung ương đối với các dự án liên kết vùng.

Phân tích quy định tại điều 23 của dự thảo luật, ông Nhân cho rằng mục tiêu cốt lõi của Trung tâm tài chính quốc tế phải là đưa dòng vốn quốc tế vào nền kinh tế Việt Nam, chứ không chỉ là nơi các định chế tài chính nước ngoài hiện diện.

Tuy nhiên ông chỉ ra khoản 3 điều 14 nghị định 324 (về chính sách tài chính trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam) hiện hành lại không cho phép thành viên của trung tâm trực tiếp hoặc gián tiếp cung cấp các dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ, sản phẩm tài chính và các hoạt động cho các tổ chức, cá nhân Việt Nam bên ngoài phạm vi địa lý của trung tâm.

Điều này khiến chính quyền địa phương và doanh nghiệp trong nước không thể sử dụng chính hạ tầng tài chính đó để phát hành trái phiếu, chứng khoán quốc tế và huy động vốn.

"Thiếu quy định này, Trung tâm tài chính quốc tế sẽ chỉ có cái tên, còn chức năng cốt lõi là dẫn vốn thì không làm được", ông Nhân nói. Ông đề nghị bổ sung quy định cho phép Chính phủ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp trong nước đủ điều kiện được sử dụng dịch vụ của các thành viên trung tâm để huy động vốn quốc tế, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu về quản lý ngoại hối và phòng, chống rửa tiền. 

Theo ông, đây không phải mở cửa toàn bộ thị trường tài chính trong nước, mà chỉ là mở có kiểm soát để dòng vốn từ bên ngoài chảy vào Việt Nam.

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) cho rằng Trung tâm tài chính quốc tế được đặt tại TP.HCM nhưng phải được xác định là trung tâm tài chính của quốc gia, phục vụ cho cả nước, chứ không chỉ riêng TP.HCM.

Theo ông, các địa phương, doanh nghiệp trên cả nước khi có nhu cầu huy động nguồn lực đều cần được tiếp cận thị trường này để thu hút vốn quốc tế phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ông cũng lưu ý việc phân cấp cho TP.HCM phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu quốc tế vẫn phải bảo đảm nằm trong giới hạn trần nợ công quốc gia theo quy định của Luật Quản lý nợ công và cần có sự cân đối của Bộ Tài chính.

Ở một nội dung khác, đại biểu Trần Anh Tuấn cho rằng quy định giao UBND thành phố quyết định bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp nhà nước vẫn còn bị ràng buộc bởi Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. 

Nếu vẫn phải xin ý kiến ở nhiều cấp thì việc phân cấp sẽ chưa thực sự triệt để. Vì vậy ông đề nghị giao quyền nhiều hơn cho UBND thành phố để chủ động quyết định tăng vốn điều lệ đối với doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển.

Cần làm rõ cơ chế đưa dòng vốn từ trung tâm tài chính đến các dự án

Đại biểu Dương Minh Tuấn (TP.HCM) cho rằng điều 23 của dự thảo luật mới chủ yếu đề cập đến cơ chế huy động vốn, nhưng chưa làm rõ cơ chế đưa dòng vốn đến các dự án.

Theo ông, hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế gồm hai chiều là huy động vốn và phân bổ vốn. Nếu chỉ quy định đầu vào mà thiếu quy trình dẫn vốn đến các dự án thì chức năng cốt lõi của trung tâm chưa được hoàn thiện.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao thẩm quyền cho chính quyền TP.HCM và Trung tâm tài chính quốc tế ban hành quy trình dẫn vốn từ nguồn vốn huy động được đến các dự án nhằm rút ngắn thủ tục, tăng tốc độ luân chuyển dòng vốn.

"Đó là nội dung quan trọng nhất trong quy trình hoạt động cũng như chức năng cốt lõi của trung tâm tài chính, huy động được nguồn vốn, kết nối được nguồn vốn và chuyển dòng vốn đến doanh nghiệp để phát triển", ông nói.

Theo đại biểu, trong bối cảnh các địa phương đều cần nguồn lực để triển khai những dự án quy mô lớn, việc hoàn thiện cơ chế dẫn vốn sẽ giúp Trung tâm tài chính quốc tế thực sự phát huy vai trò là đầu mối thu hút và phân bổ dòng vốn phục vụ phát triển của vùng và của cả nước.

Luật Phát triển đô thị: 'Chìa khóa' thể chế vượt trội để TP.HCM vươn tầm

Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh Luật Phát triển đô thị khi thông qua sẽ tạo nền tảng pháp lý để TP.HCM phát huy tối đa vai trò đầu tàu kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, sáng tạo.