Cấp thiết từ thực tiễn

Không chỉ là buổi giao lưu cuối năm, đây là lần hiếm hoi cộng đồng những người làm ngựa thể thao trong nước cùng ngồi lại để chia sẻ, trải lòng về một vấn đề cốt lõi: Việt Nam cần sớm có Liên đoàn Ngựa biểu diễn, Mã cầu và Đua ngựa Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là yêu cầu này không xuất phát từ ý chí chủ quan, mà hình thành từ chính những vướng mắc kéo dài trong thực tiễn hoạt động, từ nhu cầu hội nhập thể thao khu vực và từ những điều kiện cụ thể mà Việt Nam đã tích lũy đủ trong nhiều năm qua.

Bộ môn cưỡi ngựa thể thao đã được đưa vào chương trình thi đấu SEA Games từ nhiều năm nay và ngày càng phổ biến tại khu vực Đông Nam Á. Trong khi đó, Việt Nam - dù có phong trào cưỡi ngựa đang hình thành - vẫn liên tục vắng bóng tại sân chơi khu vực.

Theo ông Nguyễn Ngọc Mỹ, Chủ tịch Công ty Cổ phần Đua ngựa Thiên Mã Mađagui, nguyên nhân không nằm ở việc thiếu người chơi hay thiếu đam mê.

"Việt Nam không thiếu người yêu ngựa, không thiếu câu lạc bộ, cũng không thiếu những vận động viên có năng khiếu. Nhưng khi chưa có Liên đoàn, mọi thứ đều dừng lại ở quy mô câu lạc bộ, không thể đại diện cho quốc gia", ông Mỹ nhấn mạnh.

Thực tế hiện nay, cả nước đã có gần 30 Câu lạc bộ ngựa thể thao đang hoạt động, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Bắc và phía Nam. Các câu lạc bộ này duy trì tập luyện, biểu diễn, thi đấu nội bộ và từng bước hình thành lực lượng vận động viên trẻ.

Tuy nhiên, do không có Liên đoàn, các hoạt động này vẫn mang tính rời rạc, tự xoay xở, thiếu một hệ thống thi đấu thống nhất và không có đầu mối đại diện hợp pháp.

Theo thống kê, khu vực Đông Nam Á hiện chỉ còn Việt Nam và Timor Leste chưa có đội tuyển cưỡi ngựa thể thao tham gia SEA Games.

Việc thiếu một Liên đoàn đồng nghĩa với việc không thể tổ chức giải chính thức, không thể tuyển chọn vận động viên, không thể mời hay được mời thi đấu quốc tế, và quan trọng nhất là không có tư cách pháp nhân để đại diện quốc gia.

Ông Nguyễn Văn Thành, Câu lạc Bộ Red Lion, ví von rất dễ hiểu: "Muốn đi thi đấu quốc tế thì phải có Liên đoàn đứng tên. Giống như bóng đá phải có VFF, đua ngựa cũng vậy. Không có Liên đoàn thì dù phong trào có mạnh đến đâu cũng không thể hội nhập".

Chính thực tiễn này khiến việc thành lập Liên đoàn không còn là câu chuyện định hướng xa xôi, mà trở thành điều kiện tiên quyết để phong trào hiện có không bị ‘đứng chỗ’.

Điểm nổi bật của cuộc gặp tại Mađagui là sự đồng thuận cao từ các Câu lạc bộ, vốn trước đây hoạt động khá độc lập.

Lần đầu tiên, đại diện nhiều câu lạc bộ cùng chia sẻ một nhận định: nếu không có Liên đoàn, bộ môn cưỡi ngựa thể thao tại Việt Nam sẽ rất khó phát triển lên tầm cao hơn.

Ông Nguyễn Hồ Tấn Tài, Trưởng CLB Ngựa Vũng Tàu, cho rằng: "Khi chưa có Liên đoàn, các câu lạc bộ bị giới hạn về không gian, về kinh nghiệm và cả về cơ hội thi đấu. Không có sự kết nối thì rất khó nâng tầm vận động viên và phong trào."

Theo ông Tài, Liên đoàn sẽ đóng vai trò: kết nối các câu lạc bộ trong cả nước; tạo sân chơi chung, minh bạch và có định hướng dài hạn; chuẩn hóa hoạt động tập luyện, thi đấu, bảo đảm sức khỏe vận động viên; từng bước xây dựng lực lượng đại diện quốc gia.

Sự hiện diện của 14 Câu lạc bộ tại cuộc họp không chỉ mang ý nghĩa về số lượng, mà phản ánh một thực tế: phong trào cưỡi ngựa thể thao tại Việt Nam đã đủ lớn để cần một tổ chức điều phối chung, thay vì tiếp tục phát triển manh mún.

Việt Nam đã đủ điều kiện để thành lập Liên đoàn?

Nếu trước đây, việc thành lập Liên đoàn Ngựa từng được cho là "chưa chín muồi", thì đến nay, nhiều điều kiện quan trọng đã hội tụ.

Thứ nhất, điều kiện về chủ trương và cơ chế. Định hướng xã hội hóa thể thao của Nhà nước đã mở ra không gian cho sự tham gia sâu hơn của doanh nghiệp và cộng đồng. Liên đoàn, trong bối cảnh này, là mô hình phù hợp để kết nối Nhà nước - doanh nghiệp - các câu lạc bộ.

Thứ hai, điều kiện về hạ tầng kỹ thuật. Trường đua ngựa, đua chó Thiên Mã Mađagui đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong quy hoạch vùng, đáp ứng các yêu cầu về: Thi đấu và huấn luyện theo chuẩn quốc tế; Hậu cần, thú y, kiểm dịch và cách ly ngựa (quarantine);

Khả năng tiếp nhận ngựa từ nhiều quốc gia cùng lúc - điều kiện bắt buộc khi tổ chức giải khu vực. Đây là yếu tố then chốt mà trước đây Việt Nam còn thiếu.

Ông Nguyễn Ngọc Mỹ nhấn mạnh: "Nhiều năm qua, người ta nói Việt Nam chưa thể thi đấu vì thiếu hạ tầng. Nhưng đến nay, hạ tầng đã có. Nếu không bắt đầu từ lúc này thì rất khó có thời điểm nào thuận lợi hơn."

Thứ ba, điều kiện về nguồn lực và cam kết đồng hành. Công ty Cổ phần Đua ngựa Thiên Mã Mađagui cam kết hiến quỹ đất, đầu tư cơ sở vật chất, hỗ trợ đào tạo trong và ngoài nước, tạo nền tảng vật chất để Liên đoàn hoạt động bền vững, giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước.

Việc thành lập Liên đoàn Ngựa không chỉ nhằm mục tiêu tham dự SEA Games, ASIAD, Olympic. Xa hơn, đây còn là bước đi để hình thành một lĩnh vực thể thao - giải trí - du lịch mới, gắn với đào tạo nguồn nhân lực, chăn nuôi - thú y và phát triển kinh tế địa phương.

Theo ông Nguyễn Ngọc Mỹ, cưỡi ngựa thể thao là môn thể thao đặc thù, đòi hỏi kỷ luật, sự kiên nhẫn và tinh thần chinh phục - rất phù hợp để phát triển trong giới trẻ. Đồng thời, đây cũng là sản phẩm du lịch trải nghiệm hấp dẫn, đã được nhiều quốc gia trong khu vực khai thác hiệu quả.

Từ thực tiễn phong trào, từ yêu cầu hội nhập khu vực, từ sự đồng thuận của các Câu lạc bộ và từ những điều kiện hạ tầng - nguồn lực đã sẵn sàng, có thể khẳng định rằng việc thành lập Liên đoàn Ngựa biểu diễn, Mã cầu và Đua ngựa Việt Nam là bước đi tất yếu ở thời điểm hiện nay.

Nếu tiếp tục chậm trễ, Việt Nam không chỉ tiếp tục vắng bóng tại các kỳ SEA Games, mà còn bỏ lỡ cơ hội phát triển một lĩnh vực thể thao - kinh tế - du lịch đầy tiềm năng.

Như lời ông Nguyễn Ngọc Mỹ chia sẻ đầy tâm huyết: "Khi đã thấy rõ con đường và thấy rõ khả năng của mình mà không bắt đầu, thì đó mới là điều đáng tiếc nhất."