Phóng to

Xà lan cẩu cát của ông Lê Hồng Mến đang khai thác cát trên sông Tiền - Ảnh: H.K.

Bài 1: Núp bóng!Bài 2: Những đoàn xe “vua”

Hồ sơ hai chiếc tàu cạp cát

Theo điều tra của chúng tôi, thiếu tá Lê Hồng Mến hiện đứng tên đăng ký chiếc tàu cẩu TG 5372 (số đăng kiểm V63-04731) có khả năng khai thác sức nâng 1,5 tấn, sức chở 60 tấn, tổng trọng tải khoảng 900 tấn. Chiếc tàu này do ông Mến mua lại ngày 22-5-2005 với giá 550 triệu đồng.

Trên giấy đăng ký phương tiện và giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật phương tiện thủy nội địa (gọi tắt là giấy kiểm định), tàu TG 5372 được đăng ký tại địa chỉ 1/1B Nguyễn Huỳnh Đức, P.2, TP Mỹ Tho (Tiền Giang). Chúng tôi tìm đến địa chỉ trên thì thật bất ngờ đó là... trụ sở Phòng CSGT đường thủy Công an Tiền Giang.

Qua tìm hiểu, sau khi mua tàu, ông Mến làm giấy xác nhận hộ khẩu tại đơn vị (1/1B Nguyễn Huỳnh Đức) rồi dùng địa chỉ này đăng ký phương tiện và đăng kiểm thay vì địa chỉ nhà riêng (497 Ấp Bắc, P.5, TP Mỹ Tho). Lần đăng kiểm cuối cùng của tàu TG 5372 là ngày 12-10-2006, có hiệu lực đến ngày 20-9-2007. Theo giá thị trường hiện nay, chiếc tàu cẩu của ông Mến có giá không dưới 2 tỉ đồng.

Chiếc tàu cẩu thứ hai số hiệu TG 6616 (số đăng kiểm V63-05791, trọng lượng đặt cẩu 60 tấn, tổng trọng tải 960 tấn), do bà Nguyễn Thị Bích Thủy (1962, vợ ông Mến) đứng tên đăng ký. Chiếc tàu này được vợ chồng ông Mến mua lại năm 2006, trị giá 2,4 tỉ đồng. Sau gần một năm khai thác, ngày 1-11-2006, bà Thủy làm đơn xin gia nhập Hợp tác xã (HTX) Rạch Gầm (Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P.1, TP Mỹ Tho) bằng hình thức góp chiếc tàu TG 6616 vào HTX để khai thác cát.

Cùng ngày, ông Trần Đỗ Liêm - trưởng ban quản trị, chủ nhiệm HTX Rạch Gầm - ra quyết định công nhận bà Thủy là xã viên của HTX, đồng thời “giao phương tiện, thiết bị là chiếc xà lan cẩu có giá trị 2,4 tỉ, tương đương 1.200 cổ phần cho bà Thủy bảo quản, khai thác”. Như vậy, mặc dù trên danh nghĩa góp vốn nhưng thực tế bà Thủy vẫn đứng tên chủ phương tiện và trực tiếp kinh doanh, khai thác cát từ chính phương tiện của mình.

Khai thác hết công suất...

Theo nhận xét của dân trong nghề khai thác cát, hai chiếc xà lan cạp cát của vợ chồng ông Mến thuộc loại “tầm cỡ” trên tuyến sông Tiền. Ông T., chủ xà lan chở cát khu vực cù lao Tân Phong (Tân Phong, Cai Lậy, Tiền Giang), trầm trồ: “Hai chiếc xà lan của ông Mến là loại “hai trong một”. Nghĩa là xà lan vừa đặt cẩu khai thác vừa làm phương tiện vận chuyển. Trung bình cứ ba giờ khai thác đầy một xà lan. Nếu khai thác hết công suất thì một ngày hai chiếc cẩu của ông Mến lấy lên khỏi sông hàng ngàn khối cát. Nếu tính giá 17.000 đồng/khối, mỗi ngày vợ chồng ông Mến bỏ túi bộn tiền”.

Chiều 8-3, trong vai chủ một doanh nghiệp cần đổ cát san lấp mặt bằng ở Khu công nghiệp Tân Hương (Châu Thành, Tiền Giang), chúng tôi tìm đến nhà riêng của ông Mến ở TP Mỹ Tho. Bà Thủy, vợ ông Mến, cho biết: “Có gì liên lạc với anh Mến để làm giá cả”. Bà Thủy đưa số điện thoại ông Mến cho chúng tôi và dặn: “Xuống thẳng phòng cảnh sát đường thủy gặp ổng, nhớ đừng nói với ai chuyện xà lan đất cát nghe”.

Đến Phòng CSGT đường thủy, chúng tôi gõ cửa đội xử lý xin gặp đội trưởng Lê Hồng Mến. Khi thấy chúng tôi đề nghị ra ngoài bàn chuyện đất cát, ông Mến xua tay: “Có gì qua phòng khách nói luôn”. Không cần rào đón, ông Mến vào thẳng vấn đề: “Chỗ tui chỉ khai thác cát rồi bán lại cho các vựa chứ không có xe san lấp”. Chúng tôi tò mò hỏi về công việc làm ăn, ông Mến hào hứng: “Dạo này làm ăn cũng tàm tạm. Tui có vài chiếc cẩu cạp cát trên sông Tiền, sông Mỹ Thuận (thượng nguồn cầu Mỹ Thuận)”. Chúng tôi hỏi bên ngành CSGT có cho kinh doanh vận tải không, ông Mến đáp chắc nịch: “Đừng làm gì trái pháp luật là được”.

Đang bàn chuyện làm ăn, bỗng dưng ông Mến chuyển qua đề tài... buôn bán đất: “Tui có miếng đất mặt tiền quốc lộ 1, rộng trên 500m2 (ngang 20m, dài trên 30m), gần Trường ĐH Tiền Giang, gần ngã ba Trung Lương. Ai mua chỉ tui bán cho. Giá 10 cây/m2. Cứ giới thiệu, có gì tui tính toán (tiền hoa hồng) cho ông”. Chúng tôi trả lời qua loa rồi trở lại đề tài cũ. Hỏi địa chỉ chở cát, ông Mến tươi cười: “Đến địa chỉ này gặp anh Hải, chủ DNTN Tín Hải, làm giá cả. Nói Mến giới thiệu. Chỗ này làm ăn đàng hoàng lắm”.

Tại DNTN Tín Hải (xã Đạo Thạnh, TP Mỹ Tho, Tiền Giang), vừa gặp chúng tôi, ông Hải vồn vã: “Chỗ anh Mến giới thiệu phải không”. Sau một hồi tính toán, ông Hải gút lại giá 22.000 đồng/khối cát, nếu chở lên Khu công nghiệp Tân Hương thì tính cả tiền chuyên chở vị chi 42.000 đồng/khối. Chúng tôi chê mắc, ông Hải phân bua: “Tui lấy cát của ông Mến từ dưới xà lan đã 17.000 đồng/khối rồi. Tính luôn tiền thuê cẩu đưa lên bờ giá đã là 20.000 đồng/khối”.

...Và khai thác cát trái phép

Theo tìm hiểu, hai tàu cẩu của vợ chồng ông Mến thường xuyên khai thác cát dọc tuyến sông Tiền. Hôm trước người ta thấy hai chiếc cẩu sừng sững ở cù lao Tân Phong, eo Cái Muối (Hòa Khánh, Cái Bè) hôm sau đã thấy xuất hiện ở vàm Cái Thia (Mỹ Lương, Cái Bè), hạ lưu Tân Phong. Điều đáng nói, tàu ông Mến vẫn hoạt động ngày đêm ở những khu vực chưa cấp phép khai thác. Trong khi đó, các xà lan “mồ côi” (không được bảo kê, từ nơi khác đến) thì luôn bị CSGT đường thủy hoặc đoàn kiểm tra liên ngành “hỏi thăm sức khỏe”.

Ông H., chủ một tàu khai thác cát ở thượng lưu eo Cái Muối (xã Hòa Hưng, Cái Bè, Tiền Giang), nói: “Dân trong nghề ai mà không biết ông Mến. Trong khi chúng tôi khai thác có giấy phép đàng hoàng, đóng thuế đầy đủ thì bị hoạnh họe, xua đuổi, còn tàu ông Mến thì ngang nhiên vào khai thác những nơi chưa được cấp phép. Ổng làm đội trưởng đội xử lý thì ai xử lý ổng?”.

Đi đêm có ngày gặp... đoàn kiểm tra liên ngành. Ngày 14-9-2006, đoàn công tác liên ngành tỉnh Tiền Giang phát hiện hai xà lan của vợ chồng ông Mến đang khai thác cát trái phép. Đoàn kiểm tra đã lập biên bản vi phạm “khai thác cát sông không giấy phép”. Ngày 22-9-2006, thanh tra Sở Tài nguyên - môi trường Tiền Giang ra quyết định xử phạt 20 triệu đồng kèm theo hình phạt bổ sung đình chỉ khai thác cát trái phép đối với tàu TG 5372. Riêng chiếc TG 6616 do chủ phương tiện khiếu nại nên được “cho qua”.

Ông Lê Tuấn, chánh thanh tra Sở Tài nguyên - môi trường Tiền Giang, giải thích: “Do sơ xuất nên đoàn kiểm tra chỉ lập một biên bản (thay vì lập hai biên bản đối với hai phương tiện). Theo nguyên tắc xử phạt hành chính, một biên bản vi phạm chỉ được ra một quyết định xử phạt đối với một phương tiện”. Ngày 9-10-2006, ông Mến cử người đại diện đến kho bạc nộp phạt 20 triệu đồng.