Công nghệ hồi sinh động vật tuyệt chủng: Có thật sự đưa loài đã mất trở lại?

Hai nhà sinh học thuộc Cao đẳng Wheaton (Mỹ) cho rằng những thành tựu này chưa đồng nghĩa với việc đưa một loài đã biến mất trở lại.

Vấn đề nằm ở sự khác biệt giữa tái tạo một số đặc điểm di truyền và khôi phục cả một dòng tiến hóa, theo trang IFLScience ngày 12-11.

Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Biology Letters, hai nhà khoa học phân tích tuyên bố của Công ty Colossal Biosciences về việc hồi sinh sói dire - loài thú ăn thịt từng sinh sống ở châu Mỹ cách đây khoảng 250.000 - 10.000 năm.

Thực tế, công ty so sánh DNA cổ của sói dire với các loài chó sói hiện đại, sau đó chỉnh sửa 20 vị trí trên 14 gene trong tế bào sói xám và nhân bản thành công chúng.

Những cá thể tạo ra có một số đặc điểm giống sói dire nhưng về bản chất vẫn là sói xám biến đổi gene.

Theo hai nhà nghiên cứu, một loài không chỉ được xác định bằng bộ gene mà còn là kết quả của quá trình tiến hóa qua nhiều thế hệ, bao gồm đột biến, chọn lọc tự nhiên và tương tác với môi trường.

Vì vậy, tái tạo một số đặc điểm DNA không đồng nghĩa khôi phục dòng tiến hóa đã biến mất.

Các nhà khoa học cũng phân biệt những phương pháp thường được gọi chung là hồi sinh loài đã tuyệt chủng.

Chẳng hạn, theo nhóm nghiên cứu, lai tạo ngược và chỉnh sửa gene dựa trên các loài còn sống không thể tạo ra chính loài đã tuyệt chủng.

Trong khi đó, nhân bản từ tế bào hoặc phôi được bảo quản có mối liên hệ sinh học trực tiếp với quần thể gốc.

Tổng hợp bộ gene từ mẫu vật cổ có thể khôi phục thêm thông tin di truyền, song vẫn không đồng nghĩa tạo ra một quần thể có dòng dõi liên tục từ loài ban đầu.

Ngoài giới hạn công nghệ, việc đưa động vật tuyệt chủng trở lại còn đặt ra vấn đề đạo đức.

Chuyên gia Heather Browning thuộc Đại học Southampton (Anh) từng cảnh báo những cá thể được tạo ra có thể thiếu môi trường sống và các thế hệ đồng loại để học cách kiếm ăn, giao tiếp và sinh tồn, dẫn đến nguy cơ tổn thương tâm lý.

Hai tác giả thuộc Cao đẳng Wheaton không phủ nhận giá trị của công nghệ chỉnh sửa gene hay nhân bản.

Tuy nhiên, họ cho rằng ứng dụng thiết thực trước mắt nên là bảo tồn đa dạng di truyền, duy trì tương tác sinh thái và tiềm năng tiến hóa của những loài vẫn còn tồn tại, thay vì tuyên bố đã đảo ngược sự tuyệt chủng.

Ghép được bộ gene gần như hoàn chỉnh của loài hổ đã tuyệt chủng

Với bước tiến này, các nhà khoa học hy vọng có thể hồi sinh các loài đã tuyệt chủng như voi ma mút, chim dodo...