Phóng to

Phong cảnh Bergen

Đất nước Bắc Âu xa xôi lạnh giá Na Uy chỉ có gần 5 triệu dân, trong đó có hơn 20.000 người gốc Việt. Đến Bergen, một thành phố với hơn 240.000 người, trong đó cộng đồng người Việt khoảng hơn 1.100 người, mới thấy cuộc sống, sinh hoạt của họ có những nét rất riêng.

An cư lạc nghiệp

Phần đông trong số cộng đồng người Việt tại đây tới Bergen vào năm 1979, giờ hầu hết đều an cư lạc nghiệp. Một số người mở nhà hàng, mở tiệm bán chạp phô. Có ba tiệm bán thực phẩm châu Á, thành công nhất là tiệm của anh Cát.

Do người châu Á tới định cư tại Na Uy ngày càng nhiều nên những năm gần đây người bản xứ đã bắt đầu làm quen với ẩm thực phương Đông, nhất là ẩm thực Việt Nam. Các quán cơm Việt bắt đầu có mặt ở những thành phố lớn ở Na Uy như Oslo, Bergen, Kristiansand, Arendal, Trondheim...

Ở Bergen cũng có vài tiệm khá nổi tiếng. Tiệm Cyclo do vài thanh niên trẻ đảm trách, nhắm vào thực khách Na Uy. Các thức ăn có phở, các món thịt, tôm, cá xào với rau đặt trong những tô, dĩa thật to màu trắng, nhưng có phần lai cơm Tàu còn bàn ghế và cách trang trí theo kiểu Na Uy. Khách hàng đa số là những người trẻ. Giá cả tương đối rẻ nên thu hút khách vào ăn đông. Chủ tiệm Cyclo có thêm một nhà hàng khác mang tên Red Sun (Hồng Nhật) chuyên bán các thức ăn loại sushi, món ăn Thái, Hoa.

Tiệm cơm bình dân ZEN cafe bar do chị Mỹ Linh và anh Hiếu làm chủ ở Stromgaten 26, 5008 Bergen, đối diện với Phòng hòa nhạc Grieghallen. Cơm giá rẻ thu hút được thực khách bình dân mà vẫn có những món khá ngon như phở, hủ tiếu, bún bò Huế. Tiệm mở cửa từ 14 giờ tới 21 giờ. Rồi một tiệm khác có tên là Zupperia ở dưới một viện bảo tàng kỹ nghệ. Đầu bếp ở đó là mấy cô gái Việt Nam. Họ chỉ nấu vài món Việt như gà xào rau, bún xào tôm và rau, một vài món Thái, đa phần là món Na Uy và bán với giá vừa túi tiền sinh viên.

Có một tiệm do một chàng trai trực tiếp đứng nấu cơm Việt và Na Uy, giá phục vụ cũng tương đối rẻ. Tiệm ở cạnh một nhà thờ, nơi bà con Việt kiều theo đạo Thiên chúa thường đi lễ ngày Chủ nhật, cũng là nơi người Việt gặp gỡ nhau khi có tổ chức hội hè.

Tiệm cơm nhiều chất Việt là Bambus ở số 34 đường Marken, do hai vợ chồng Toàn - Vân làm chủ. Vợ người miền Nam đứng bếp, chồng người miền Trung coi sóc dịch vụ. Quán có một cô phục vụ tên là Na, sang Na Uy đã bốn năm. Na mặc quần áo cổ truyền với áo tứ thân đón khách. Bàn ghế trong tiệm hoàn toàn theo kiểu Việt Nam. Tất cả vật dụng trên bàn như chén dĩa, đồ đựng tiêu muối… đều của Việt Nam. Đũa được đựng vào một ống tre. Bình trà bằng đất để trên một cái lò nhỏ có lửa để hâm nóng thường trực. Ông chủ Châu Toàn mới lập nhà hàng này vào đầu năm 2004. Khách vào ăn thuộc giới trung lưu, trí thức nên không khí trong phòng yên tĩnh, thoải mái. Tiệm mở cửa mỗi ngày từ 14 giờ tới 24 giờ. Giờ khách vào ăn nhiều nhất là từ 16 giờ tới 20 giờ.

Mỗi ngày trong thời gian ở Bergen, tôi thường xuyên tới ăn ở tiệm Bambus vì yêu thích màu sắc thuần túy Việt Nam, cách ăn mặc đẹp theo lối dân tộc, cách trình bày thức ăn, trang trí phòng ăn và nhất là tính vệ sinh của quán.

Tương thân tương ái

Phóng to

Tác giả và các em cùng cha mẹ tại trại hè Việt Nam ở Bergen

Chúng tôi tìm đến một số người Việt. Anh Trần Văn Nho sang Na Uy từ năm 1979, trở thành nhà giáo chuyên dạy tiếng Na Uy cho người Việt và những sắc dân khác để có thể hội nhập vào xã hội Na Uy. Anh còn là một nhạc sĩ sáng tác (bút danh là Trần Thụy Minh) và một số nhạc phẩm của anh đã được phổ biến rộng rãi. Vợ anh tên Hồng, khả năng chuyên môn là kế toán. Hai vợ chồng có hai con tên là Huy và Khoa đều thành danh, có công ăn việc làm ở Oslo.

Một người khác tên là Phạm Phú Minh có nghề tay trái là sáng tác nhạc và nhạc phẩm của anh cũng được hát nhiều nơi. Ngoài ra, còn có anh Dương Kiền là một nhà văn nổi tiếng trong giới cộng đồng Việt. Anh vừa cho xuất bản cuốn sách Việt Nam - thế kỷ XX - biên niên sử kể lại những biến cố lịch sử xảy ra trong thế kỷ XX tại Việt Nam do Nhà xuất bản Tiếng Quê Hương ở Falls Church (Virginia, Hoa Kỳ) phát hành. Anh Dương Kiền sinh năm 1939 tại Huế, gia nhập luật sư đoàn Tòa Thượng thẩm Sài Gòn năm 1966, làm chủ bút tạp chí Văn học Sài Gòn từ 1961 tới 1963, từng đoạt giải thưởng văn chương miền Nam về kịch năm 1968 và đã xuất bản thơ, kịch, truyện ngắn, truyện dài, biên khảo về luật.

Nếu trong giới nhạc sĩ còn có anh Nguyễn Công Hùng cũng là một nhạc sĩ có trình độ khá cao thì trong giới văn chương cũng có nhà thơ Đăng Trình rất chịu khó phát hành thơ. Cũng là một người giàu cảm hứng nghệ thuật song anh Lê Vinh lại gặt hái thành công trong nghề may, đã nhận bằng cấp của Na Uy và tạo được sự nghiệp trong giới thời trang ở nước này.

Vào dịp hè vừa qua, chúng tôi có dịp ghé Bergen vài ngày thăm bạn bè cũ. Anh em ở đây lại cùng nhau mỗi người làm một món ăn để họp mặt cho vui vẻ. Âu cũng là một điều hay, tạo cơ hội để bạn bè có dịp gặp gỡ, chứ hàng ngày ai cũng bận làm, lo cho gia đình và con cháu, cũng ngoài ngũ tuần tới thất tuần cả rồi mà.

Tới Bergen, thích thú nhất là đi thăm ở ngoại ô buổi chiều tối. Cảnh hoàng hôn với Mặt trời còn đỏ chói vào lúc 23 giờ rất đẹp. Nhà cửa ở Na Uy thường sơn màu đỏ đậm. Hỏi ra mới biết ngày xưa, người Na Uy thường săn cá ông, một loài cá có rất nhiều máu đỏ. Người Na Uy lấy máu cá ông dùng làm sơn để sơn vách tường bằng cây thông vừa đẹp, vừa bảo vệ được tường cây. Ngày nay họ không còn dùng máu cá ông, nhưng vẫn tiếp tục dùng sơn màu đỏ đậm để sơn nhà theo thói quen và sở thích có từ lâu đời. Hai màu khác cũng được dân xứ này ưa thích là màu vàng và xanh cây, bởi nơi đây màu lá vàng mùa thu tuyệt đẹp và màu xanh của các cây thông mọc khắp nơi cũng thật mát mắt.

Tháng 6, chúng tôi được mời tới thăm trại hè của học sinh Việt Nam - một hình thức sinh hoạt cộng đồng ở ngoại ô Bergen, gần phi trường, để lại gặp nhau. Chẳng là cách đây mấy năm, tôi có dịp trình diễn âm nhạc ở trường của các em. Thật vui khi thấy các em vẫn còn nói tốt tiếng Việt, duy trì một số phong tục truyền thống và rất lễ phép. Tôi dạy các em vài bài dân ca Việt Nam và cùng hát với nhau. Ai cũng thấy dễ chịu trong buổi sinh hoạt ấm cúng không khí Việt Nam như thế. Tiếp đó, tôi trình diễn cho các em và phụ huynh một vài màn muỗng, đàn môi và hát đồng song thanh, rồi có đôi lời nhắn nhủ các em nên cố gắng gìn giữ tiếng nói Việt và phong tục tập quán của Việt Nam. Ngồi quanh lửa trại, thưởng thức cua nướng, thịt bò khô, uống bia, được nghe các anh chị em hát những ca khúc cả cũ lẫn mới mà thấy lòng thảnh thơi, phấn chấn.

Có thể nói cộng đồng người Việt ở thành phố này rất có tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, đặc biệt vẫn cùng nhau tổ chức ngày Tết truyền thống của dân tộc. Đó là một giá trị thật cao quý.