Ngày 30-1, Trường đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM tổ chức chương trình tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng nhận diện và xử lý các tình huống lừa đảo trên không gian mạng, thu hút sự tham gia của hơn 400 sinh viên.

'Bắt cóc online' đánh thẳng vào tâm lý nạn nhân

Báo cáo tại chương trình, đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh - cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM (PC02) - đánh giá tội phạm online đang ngày càng nguy hiểm, đáng báo động. Tại họp báo cuối tháng 1-2026, toàn TP.HCM ghi nhận 77 vụ "bắt cóc online".

Trong đó, lực lượng công an đã kịp thời giải cứu 52 vụ. Nhiều trường hợp còn lại nạn nhân tự phát hiện bị lừa và quay về an toàn. Đáng nói, chỉ riêng tháng 1-2026 đã phát sinh thêm 16 vụ, tương đương trung bình 2 ngày/vụ.

Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh chỉ rõ cho sinh viên những thủ đoạn phổ biến của tội phạm này như giả danh cơ quan chức năng, lừa đảo đầu tư tài chính, tiền ảo, chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội, ngân hàng, gọi điện, gọi video sử dụng công nghệ deepfake, lừa đảo mua bán, tuyển dụng việc làm online…

Điểm nguy hiểm của "bắt cóc online" không nằm ở vũ lực mà ở việc đánh thẳng vào tâm lý nạn nhân. Thông qua điện thoại, mạng xã hội và các ứng dụng liên lạc trên Internet, các đối tượng mạo danh cán bộ công an, cơ quan chức năng, dựng lên những kịch bản liên quan đến "điều tra", "vụ án", "rửa tiền"… khiến nạn nhân hoảng loạn, mất phương hướng.

Khi tâm lý nạn nhân sụp đổ, các đối tượng lập tức cô lập thông tin, buộc nạn nhân tự cắt liên lạc với gia đình, thầy cô, bạn bè. Từ đó, chúng "đạo diễn" các cuộc gọi giả mạo bắt cóc để tống tiền người thân.

Công an TP.HCM khuyến cáo '3 không'

Thực tế cho thấy, đa số nạn nhân là học sinh, sinh viên, vốn là nhóm thường xuyên online, phản ứng nhanh nhưng chưa nhiều kinh nghiệm xã hội, dễ bị thao túng trước những từ khóa mang tính đe dọa.

Buổi tuyên truyền không chỉ tập trung vào thủ đoạn "bắt cóc online" mà còn truyền đạt một cách trực quan, sinh động nhiều hình thức như thông qua hình ảnh minh họa, video mô phỏng, tình huống giả định và đặc biệt là bằng các vụ việc có thật.

Từ đó, cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM khuyến cáo sinh viên và người dân nguyên tắc "3 không" để tự bảo vệ mình trước nạn "bắt cóc online".

Cụ thể, không làm việc qua điện thoại, mạng xã hội với người tự xưng là cơ quan chức năng; không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, hình ảnh giấy tờ, không thực hiện các yêu cầu bất thường; không hoảng loạn, cần bình tĩnh cắt cuộc gọi, liên hệ người thân và báo ngay cho cơ quan công an để xác minh.

Bên cạnh đó, chương trình tuyên truyền còn lồng ghép các loại tội phạm thường gặp trong đời sống sinh viên như cướp, cướp giật, cưỡng đoạt tài sản; thủ đoạn tiếp cận nạn nhân tại ký túc xá, nhà trọ, nơi công cộng; kỹ năng phòng tránh và tự bảo vệ bản thân khi di chuyển, sinh hoạt ngoài xã hội.

Cách tiếp cận tổng thể, đa chiều, kết hợp giữa tội phạm trên không gian mạng và tội phạm ngoài đời thực đã giúp sinh viên hình thành tư duy chủ động phòng ngừa, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang trước các tình huống phát sinh.

Thoát chiêu trò 'bắt cóc online'

Mới đây, một địa phương thông tin chỉ hơn nửa tháng đầu năm 2026 đã tiếp nhận 16 vụ 'bắt cóc online'.