Phóng to

Đầu năm 2007, chuẩn giáo viên tiểu học sẽ được đưa vào áp dụng

Bắt đầu xây dựng và thí điểm từ năm 1998, đến nay Dự án Phát triển giáo viên tiểu học (Bộ GD-ĐT) đã hoàn thành bản dự thảo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học (chuẩn GVTH) lần thứ 5.

Dự kiến, vào đầu năm 2007 có thể đưa chuẩn vào áp dụng đại trà. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều ý kiến nghi ngờ về tính khả thi của chuẩn GVTH.

Quá nhiều yêu cầu, mức độ

Theo Bộ GD-ĐT, mục đích của việc xây dựng chuẩn GVTH là "Giúp GVTH tự đánh giá, từ đó xác định kế hoạch rèn luyện phấn đấu, nâng cao phẩm chất đạo đức, kiến thức, kỹ năng sư phạm của bản thân... Giúp các cấp quản lý giáo dục đánh giá, phân loại năng lực nghề nghiệp của GVTH, trên cơ sở đó xây dựng quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng GV, sử dụng đội ngũ GV có hiệu quả".

Điều này sẽ giảm bớt được tình trạng nhiều GV không tự rèn luyện, đổi mới cách dạy học của mình. Tuy nhiên, khi triển khai thí điểm, nhiều GV và cả nhà quản lý đã kêu khó thực hiện bởi có quá nhiều yêu cầu và mức độ.

Theo dự thảo, GVTH được đánh giá trên ba lĩnh vực: phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị; kiến thức và kỹ năng sư phạm, với 14 yêu cầu khác nhau. Mỗi yêu cầu có bốn mức độ. Bên cạnh đó là 56 tiêu chí và 184 minh chứng.

Ông Đào Ngãi, nguyên Vụ phó Vụ Phổ thông, cho rằng với một vấn đề rất mới ở VN như thế này thì việc áp dụng 14 yêu cầu, 56 tiêu chí để đánh giá con người không phải là điều đơn giản. Không chỉ GV gặp khó khăn khi tự đánh giá mà các nhà quản lý cũng sẽ mất nhiều thời gian để sắp xếp, đánh giá. GVTH phải dạy tất cả các môn học, do đó không ai có thể nhớ hết các mức độ yêu cầu cho một môn học chứ đừng nói đến tất cả các môn học.

Vì vậy, khi xây dựng chương trình cần phải chú ý tới tính liên thông của các môn học và phải xây dựng một chương trình thuận lợi với GV. Đi vào chi tiết dễ thấy chuẩn bộc lộ tính trừu tượng và quá khó với GVTH.

Bà Nguyễn Hoàng Oanh, Vụ phó Vụ Công chức nhà nước (Bộ Nội vụ), cũng tán đồng với nhận xét trên. Theo bà Oanh, yêu cầu "yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội..." không thể định lượng được, nên cứ đưa ra thế chứ không thể đánh giá. Hay như yêu cầu GV phải hiểu sâu về quản lý hành chính nhà nước, "phải có khả năng giải thích cho đồng nghiệp và nhân dân các nội dung cơ bản về quản lý hành chính nhà nước..." là điều rất khó.

Trong khi đó, những yêu cầu cơ bản và cần thiết lại khá mờ nhạt và chung chung như yêu cầu về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, môi trường, y tế học đường...

Áp dụng có quá vội?

Phóng to

Học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Du (Hà Nội) trong giờ tập viết

Mặc dù đã tiến hành thử nghiệm với 25.000 GV thuộc 10 tỉnh, nhưng kết quả vẫn chưa đạt được sự thuyết phục. Ông Lù Văn Lĩnh, Trưởng phòng Giáo dục tiểu học (Sở GD-ĐT Sơn La), khẳng định, để áp dụng được chuẩn là rất khó khăn, bởi Sơn La là tỉnh miền núi nên chỉ cần GV đến cắm bản là may rồi, nói gì đến việc họ được học hay tham gia một lớp chính trị nào.

GV miền núi cả đời không biết máy vi tính, không được học ngoại ngữ, thì làm sao sử dụng thành thạo như yêu cầu? Là tỉnh miền núi có nhiều GV công tác lâu năm và được đào tạo theo chương trình 9 + 3, nếu áp dụng đạt chuẩn thì khoảng 70% đạt chuẩn đã là con số khả quan...

Ngoài ra, mục đích cuối cùng của việc dạy và học là HS sẽ được gì. Vậy mà thước đo quan trọng nhất để chấm điểm người thầy - chất lượng HS - hầu như không được tính đến trong dự thảo chuẩn GVTH.

Ông Đặng Tự Ân, Phó Vụ trưởng Vụ Tiểu học, Bộ GD-ĐT, cho rằng, để mọi GV đều có điều kiện phấn đấu thực hiện được chuẩn thì cần phải cụ thể hoá ở cấp độ thấp hơn, ít nhất là trên hai phương diện: năng lực dạy học và năng lực giáo dục.

Như vậy, nếu áp dụng đại trà quy định chuẩn nghề nghiệp GVTH từ năm 2007 liệu có quá vội vàng? Và cũng theo nhiều người trong ngành, GV đã được đào tạo chính quy trong các trường ĐH, CĐ sư phạm đương nhiên phải đạt chuẩn rồi, thì việc xây dựng và áp dụng chuẩn nghề nghiệp GVTH này liệu còn ý nghĩa gì?

HẠNH NGÂN