Phóng to

Hướng dẫn du khách tham quan Bảo tàng Chứng tích chiến tranh

TP. HCM hiện có gần 1.000 HDVDL và chỉ có khoảng 50% HDVDL có giấy phép hành nghề. Một số công ty du lịch đã thuê sinh viên đi tour, đa phần họ thiếu hiểu biết về di tích lịch sử, các danh lam thắng cảnh, điều mà các du khách cần biết.…

Yếu kiến thức, yếu nghề

Bà Tô Thị Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ du lịch Bến Thành (thuộc Công ty Du lịch Bến Thành) tâm sự, trong những năm 1992, 1993 đội ngũ HDVDL tốt nghiệp từ Trường Nghiệp vụ Du lịch Sài Gòn ra rất giỏi. Lúc đó, tuyển được bao nhiêu là chọn bấy nhiêu và rất hài lòng với kiến thức của các em. Còn những năm gần đây, số lượng SV tốt nghiệp ngành HDVDL ra trường rất nhiều nhưng chất lượng chẳng được bao nhiêu.

Trong những tháng cao điểm, thiếu HDV công ty cũng phải tuyển thêm đội ngũ mới, thế nhưng tuyển 10 em, có khi chỉ chọn được một em. Quả là, chất lượng đào tạo HDV bây giờ không giống như trước đây. Hiện DL Bến Thành có 20 HDV hợp đồng và khoảng gần 20 cộng tác viên (CTV).

“Đội ngũ CTV của chúng tôi đã được kiểm tra khá kỹ càng về kiến thức và cách giải quyết tình huống. Tôi biết rằng, một số đơn vị du lịch khác, đội ngũ CTV có khi không phải là những HDV chuyên nghiệp, do đó thường chất lượng tour kém là do các CTV nhiều hơn là do HDV chính của công ty” - bà Hạnh giải thích.

Thực tế có nhiều HDV không thích bị ràng buộc bởi hợp đồng với một đơn vị nào đó. Những dạng HDV như vậy được gọi là HDV tự do, họ không bị ràng buộc khi không làm tròn trách nhiệm hoặc khi bị khách than phiền, có thể dẫn dắt tour qua loa, không chu đáo với khách.

Nhiều công ty du lịch thừa nhận hiện nay có rất nhiều HDV chạy theo kinh tế nên đã không trau dồi, bổ sung kiến thức do đó trường hợp HDV không thuộc lịch sử khi thuyết minh cho khách là điều có thật.

Theo ông Nguyễn Đức Hy, Giám đốc Marketing của Fiditourist, hiện TP. HCM không chỉ thiếu HDV có trình độ cao, mà ngay cả HDV có trình độ trung bình trong mùa cao điểm cũng thiếu trầm trọng. Đến khu phố Tây nằm trên đường Phạm Ngũ Lão, quận 1, có hàng trăm công ty du lịch lớn nhỏ chen nhau mọc lên phục vụ khách nước ngoài.

Anh N.Mạnh, HDV một công ty du lịch lớn ở TPHCM cho biết, những công ty nằm trên đường Phạm Ngũ Lão chủ yếu sử dụng lực lượng HDV... cây nhà lá vườn. Thấy chúng tôi không hiểu, anh Mạnh nói thêm, do sống trong khu phố Tây lâu ngày nên họ nói tiếng Anh, Pháp như… gió. Vì thế chẳng khó khăn để trở thành guide. Còn việc guide kiểu gì có… trời mới biết!

Cần một đội ngũ chuẩn

Sở Du lịch TP. HCM cho biết thường xuyên có những đợt kiểm tra thẻ hành nghề của các HDV, khi phát hiện những HDV hành nghề không hợp pháp, HDV đó sẽ bị phạt và đơn vị thuê HDV đó cũng bị phạt rất nặng. Thế nhưng trước tình hình lượng khách du lịch đến TP tăng đột biến trong năm nay thì phương án “chữa cháy” cho bài toán thiếu HDV bằng những khóa bồi dưỡng cấp tốc hoặc thuê các HDV tự do là chuyện khó tránh khỏi.

Thử làm một bài tính, dự kiến VN đón 3 triệu khách quốc tế và 15 triệu khách nội địa năm 2005. Với con số 3.000 HDV có thẻ, bình quân 1 HDV phải đón 500 khách một tháng. Vậy chất lượng phục vụ sẽ ra sao? Do đó nếu không có kế hoạch đào tạo đội ngũ HDVDL ngay từ bây giờ thì vấn đề khủng hoảng thiếu HDVDL có chất lượng chắc chắn sẽ xảy ra.

Sở Du lịch TP. HCM nhận định, lượng khách du lịch đến VN những năm gần đây không chỉ giới hạn ở những thị trường truyền thống như Pháp, Mỹ, Trung Quốc mà bắt đầu có sự góp mặt của đông đảo du khách Đức, Ý, Hàn Quốc, Thái Lan, khách đến từ các Tiểu vương quốc Ả Rập…

Làn sóng du khách này là một quan ngại cho ngành du lịch vì để kiếm được HDV biết những ngoại ngữ trên rất khó. Để đáp ứng nhu cầu về HDV các ngoại ngữ hiếm, ngành du lịch thường tìm nguồn bổ sung từ các cơ quan ngoại giao, cán bộ ngoại giao về hưu. Do đó nếu đòi hỏi nguồn HDV bổ sung này có sự hiểu biết đầy đủ về di tích lịch sử VN hay cung cách phục vụ du khách chuyên nghiệp, quả là khó!

Trước thực tế chất lượng HDVDL vừa thiếu, vừa yếu, Sở Du lịch TP đang có kế hoạch đào tạo và huấn luyện HDVDL, bổ sung lực lượng lao động chính cho ngành, cũng là để chấn chỉnh hoạt động của HDV, đáp ứng đòi hỏi của thị trường du lịch nội địa và quốc tế.

Thế nhưng liệu đến bao giờ đội ngũ HDV giỏi nghề, giỏi người mới được ra lò để đáp ứng kịp thời cán cân cung và cầu trong ngành du lịch hiện nay?