“Thêm đường một chiều, khó buôn bán”

Phóng to

Không nên tổ chức một chiều với những tuyến đường dài. Trong ảnh: đường Cách Mạng Tháng Tám, TP.HCM dự kiến được tổ chức một chiều ôtô - Ảnh: H.T.Vân

* TS Võ Kim Cương (nguyên phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM, nay là Sở Quy hoạch - kiến trúc TP.HCM):

Tổ chức một chiều ở tuyến đường ngắn

Đường một chiều là giải pháp “cực chẳng đã” vì khiến người dân phải đi vòng xa hơn rất bất tiện. Tuy nhiên trong bối cảnh TP.HCM rất thiếu đường và đường hẹp, việc tổ chức thêm một số tuyến đường một chiều là giải pháp tình thế cần làm. Mặt khác, khi ý thức người tham gia giao thông chưa cao, tổ chức lưu thông một chiều rất cần thiết vì làm giảm tai nạn đối với các tuyến đường trong đô thị không có dải phân cách.

Vấn đề mấu chốt là xác định được tuyến đường nào phù hợp tổ chức một chiều, tuyến đường nào không. Một số tuyến đường quá dài (như Phan Đình Phùng - Hai Bà Trưng, Cách Mạng Tháng Tám...) không nên tổ chức một chiều vì khi buộc người dân phải đi vòng quá xa, họ sẽ đối phó bằng cách đi ngược chiều. Việc tăng tuyến đường một chiều cần tính toán biện pháp hạn chế số người đi ngược chiều để giảm nguy cơ gây tai nạn giao thông.

Chỉ nên tổ chức một chiều đối với những tuyến đường ngắn. Việc Sở Giao thông vận tải TP tổ chức đường một chiều theo cặp đường song song là hợp lý. Tuy nhiên, cần chú ý tới chức năng lưu thông của từng tuyến đường. Ví dụ cặp đường Bùi Thị Xuân - Sương Nguyệt Anh (Q.1) nếu tổ chức một chiều có thể gây bất tiện cho người dân trên đường Sương Nguyệt Anh nhưng chưa chắc làm thay đổi nhu cầu lưu thông qua tuyến đường này. Lý do là đường Sương Nguyệt Anh người dân chủ yếu lưu thông tới các địa điểm trên tuyến đường này, còn nhu cầu lưu thông xuyên qua tuyến đường này để tới địa điểm khác rất ít.

Khu vực trung tâm Q.1, Q.3 có mô hình “giao thông bàn cờ” với các tuyến đường song song, đan xen nhau nên việc tổ chức đường một chiều rất thuận lợi. Tuy nhiên, đối với các quận khác như Gò Vấp, Tân Bình, Tân Phú... hầu hết tuyến đường đều mang tính tự phát, được nâng cấp từ đường nông thôn nên nếu tổ chức một chiều cần tính toán tới các tuyến đường thay thế. Theo tôi, cần phát huy các tuyến đường hẻm để tạo sự liên thông giữa các tuyến đường một chiều. Hiện nay TP.HCM làm khá quyết liệt việc xử lý tình trạng chiếm dụng lòng đường, vỉa hè các tuyến đường lớn để buôn bán, nhưng việc chiếm dụng các hẻm gây cản trở giao thông vẫn chưa thực hiện được.

Việc giải quyết bài toán giao thông không thể để ngành giao thông tự loay hoay trong việc tổ chức đường một chiều mà vẫn phải có những giải pháp dài hơi hơn. Đối với các quận, huyện ngoại thành phải đẩy mạnh việc thực hiện quy hoạch và xây dựng những tuyến đường lớn. Song song với việc mở đường là cải tạo đô thị các khu vực mà đường đi qua, nếu không vài năm nữa các quận, huyện ngoại thành sẽ lặp lại vấn nạn kẹt xe như các quận trung tâm hiện nay. Cần tính được bài toán kinh tế khi làm một tuyến đường thì ai được lợi, ai hại. Hiện chúng ta mới chỉ xét xem ai bị thiệt hại (ví dụ phải giải tỏa) để đền bù cho họ mà chưa tính được những người nào sẽ được hưởng lợi và có chính sách thuế hoặc phí với họ để huy động nguồn vốn trở lại cho phát triển hạ tầng.

Việc thu phí những người hưởng lợi từ việc làm đường thoạt nghe có vẻ vô lý nhưng nếu tính toán được bài toán tài chính, phân tích rõ người dân được hưởng lợi những gì thì chắc chắn họ sẽ ủng hộ. Đối với việc tổ chức đường một chiều cũng vậy, có thể khi mới thực hiện một số người sẽ phản ứng nhưng nếu tính toán hợp lý, chắc chắn dư luận sẽ hiểu và ủng hộ.

* TS Khuất Việt Hùng (ĐH Giao thông vận tải):

Không ảnh hưởng nhiều tới kinh doanh

Chúng tôi đã có một số khảo sát các tuyến đường khu vực trung tâm TP.HCM và nhận thấy việc TP tổ chức thêm một số tuyến đường một chiều tại Q.1, Q.3 là phù hợp. Đường một chiều bất tiện cho giao thông phi cơ giới (đi bộ, xe đạp, xích lô...) nhưng thuận lợi cho giao thông cơ giới (xe máy, ôtô) trong khi giao thông chủ yếu của TP.HCM hiện nay là giao thông cơ giới. Tuy nhiên, khi tổ chức nên lưu ý các cặp đường một chiều không nên cách nhau quá 500m vì sẽ gây bất tiện cho người dân.

Về ảnh hưởng của đường một chiều, trước đây chúng tôi có thực hiện một khảo sát về mức độ hấp dẫn sử dụng đất đối với đường một chiều tại Hà Nội và nhận thấy đường một chiều không ảnh hưởng nhiều lắm tới việc sản xuất kinh doanh trên tuyến đường đó. Thời gian đầu tổ chức đường một chiều, các cửa hàng kinh doanh phải điều chỉnh chút ít và người dân có thể có phản ứng, nhưng xét về lâu dài và vì lợi ích chung vẫn nên tổ chức đường một chiều một cách hợp lý.