Phóng to

Cảnh sát Pháp giờ đây luôn nằm trong tầm ngắm của người dân - Ảnh: Reuters

Đây là một trong các cải cách của Bộ trưởng Nội vụ Manuel Valls nhằm làm cho lực lượng này hoạt động hiệu quả và minh bạch hơn. Tuy nhiên, phần cải cách cho phép dân phàn nàn mọi lúc, từ mọi nơi qua vài cú nhấp chuột trên mạng khiến cảnh sát Pháp bất mãn khi nghĩ mình là những người “bị giám sát nhiều nhất”.

Dân hài lòng

Bắt đầu từ bây giờ, người dân Pháp có thể phản ảnh về thái độ và hành vi không chuẩn mực của cảnh sát bất cứ lúc nào bằng cách điền vào đơn phản ánh trên Internet. Theo đó, công dân Pháp có quyền gửi những hình ảnh chụp được, đoạn thu âm hoặc đoạn phim ghi hình cảnh lực lượng cảnh sát lạm quyền. Cải cách này sẽ giúp dân an lòng trước những bức xúc “không biết tỏ cùng ai”.

Hồi tháng 11-2012, Bộ trưởng Manuel Valls đã cách chức giám đốc của Tổng thanh tra lực lượng (IGS) - tức lãnh đạo quân cảnh - thuộc Sở cảnh sát Paris với lý do “quản lý yếu kém”. Đây cũng chính là bước đi của Bộ trưởng Valls nhằm sáp nhập IGS vào Tổng cục Thanh tra cảnh sát quốc gia (IGPN) - tức lực lượng quân cảnh hoạt động ngoài khu vực Paris.

Đây là giải pháp được giới cảnh sát ủng hộ vì hai lực lượng quân cảnh trên lâu nay gần như “hoạt động độc lập” dù có cùng chức năng nhiệm vụ. Cùng một vụ việc nhưng có lúc IGS và IGPN có cách xử lý khác nhau. Giờ đây IGPN đã có các nhánh ở sáu thành phố lớn tại Pháp như Marseille, Lyon, Bordeaux, Lille, Rennes và Metz.

Một cải cách được ủng hộ lần này chính là việc IGPN sẽ không chỉ gồm các sĩ quan cảnh sát chuyên nghiệp (lực lượng này hiện có 236 người) mà sẽ được hỗ trợ bằng các “quan sát viên bên ngoài”. Nhóm quan sát viên đó sẽ gồm một luật sư, một nhà báo, một lãnh đạo hội đoàn, một nghị sĩ, một người thuộc cơ quan bảo vệ quyền lợi công dân, một giảng viên đại học. “Cảnh sát quốc gia sẽ không còn gì để giấu giếm” - Bộ trưởng Valls khẳng định sự minh bạch thông tin khi đưa bộ phận giám sát này vào hoạt động.

Theo báo Libération, mọi công dân đều có quyền viết đơn kiện lên IGPN nếu thật sự là nạn nhân của nạn lạm quyền như đòi hối lộ hoặc sử dụng bạo lực của cảnh sát. Nhưng khi điền đơn, nguyên đơn phải khai rõ hoàn cảnh xảy ra vụ việc và ghi đầy đủ thông tin cá nhân nhằm tránh các trường hợp vu khống giả mạo. Các trường hợp nặc danh chắc chắn sẽ không được xét duyệt dù với bất cứ lý do gì. Ngược lại, những người tố cáo “kiểu đùa giỡn” có thể sẽ phải đối mặt với tòa án và nhận hình phạt nặng.

Nhân viên của IGPN sẽ xem xét từng trường hợp khiếu kiện, sau đó sẽ làm việc trực tiếp với cơ quan cảnh sát có liên quan trong vụ việc. “Các nạn nhân sẽ được IGPN cập nhật thông tin về diễn biến vụ kiện” - ông Valls hứa hẹn.

Cảnh sát Pháp bực mình

Tuy nhiên, phía cảnh sát Pháp đã phản đối mạnh mẽ khi cho rằng chính phủ đang kiểm soát quá nhiều vào công việc của họ. Tổng thư ký Nicolas Comte thuộc Tổng liên đoàn lực lượng cảnh sát Pháp nhận định: “Chúng tôi không có gì phải giấu giếm nhưng nguy cơ đơn kiện bị lạm dụng sẽ không nhỏ. IGPN sẽ mất nhiều thời gian khi phải xử lý và chọn lọc các đơn kiện nghiêm túc sau hàng đống phản ảnh của người dân”.

Bên cạnh đó, đại diện phía cơ quan cảnh sát Pháp cho rằng lâu nay người dân đã có quá nhiều cửa để tố cáo cảnh sát, như thông qua các cơ quan bảo vệ quyền lợi công dân, nghị sĩ đại diện của khu vực họ sinh sống...

Ông Jean-Marc Bailleul, tổng thư ký Liên đoàn SCSI (đại diện phần đông sĩ quan cảnh sát Pháp), còn cho rằng việc cải cách luật “cho dân thêm quyền giám sát” sẽ làm “lu mờ” hình ảnh cảnh sát vốn dĩ là người chuyên lập trật tự cho xã hội. Ông bực bội: “Người ta cải cách thế càng khiến nảy sinh suy nghĩ là cảnh sát đang hành xử không ra gì”.

Việc kiện tụng cũng sẽ khiến nhân viên cảnh sát mất nhiều thời gian để giải thích trước bộ phận thanh tra và vô tình gây xao nhãng công việc. Bên cạnh đó, cảnh sát có thể bị sa sút tinh thần trước những giám sát nhỏ nhặt của người dân. “Chúng tôi là những người đang bị kiểm soát nhiều nhất. Hãy dừng ngay” - trang Bfmtv.com dẫn lời ông Frédéric Lagache, đại diện công đoàn cảnh sát Alliance, bức xúc.