Phóng to

Dù ở khu vực nội ô thành phố, nhưng nhiều hộ dân thuộc khu vực Lợi Nguyên, phường An Bình, quận Ninh Kiều vẫn phải sử dụng nước kênh rạch bị ô nhiễm - Ảnh: T.Lũy

TT - Nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân cả nội thành và ngoại thành TP Cần Thơ ngày càng cao trong khi nguồn nước sạch không đủ, còn nước tự nhiên ô nhiễm nặng nề.

Tại nhiều cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND gần đây, chuyện nước sạch, vệ sinh môi trường là những vấn đề được bà con quan tâm nhiều nhất.

Phải uống nước nhiễm phèn

Ở phường An Khánh, An Bình của quận Ninh Kiều, hàng trăm hộ dân từ nhiều năm nay chưa có nước sạch, phải dùng nước sông hoặc nước từ giếng khoan. Tương tự, khoảng 200 hộ dân nằm trên một số tuyến đường chính thuộc phường Lê Bình, quận Cái Răng cũng bức xúc về nước sạch. Bà con cho biết đã kiến nghị nhiều năm nhưng không ai giải quyết, phải sử dụng nước kênh rạch ô nhiễm. Tại quận Bình Thủy, khu vực phường Long Tuyền có được tuyến nước máy duy nhất cặp hương lộ 28 về trung tâm phường. Tuy nhiên do đường ống nhỏ, lại dẫn nước từ phường Bình Thủy vào khá xa nên áp lực nước rất yếu.

Phường Long Hòa cũng chỉ có khoảng 60% hộ dân sử dụng nước sạch. Song do nước sông rạch ở đây ô nhiễm từ nước thải công nghiệp, thuốc trừ sâu, không thể sử dụng nước cho sinh hoạt nên rất nhiều hộ dân vẫn phải sử dụng nước từ giếng khoan cũ bị nhiễm phèn.

Ông Hùng Quân, nhà ở tỉnh lộ 923, phường An Bình, quận Ninh Kiều, nói: "Trước đây nước sông còn có thể lóng phèn rồi sử dụng được, giờ không thể vì nước dơ lắm. Nhiều lần dân kiến nghị xin vào nước máy nhưng không được, trong khi tuyến đường này là đường chính rất đông dân cư”. Mới đây một doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn làm trạm cấp nước nhỏ (xử lý nước sông) gửi thư ngỏ kêu gọi các hộ dân vào đường nước này sử dụng, nhưng chưa ai dám đăng ký vì không tin tưởng lắm chất lượng nước. Mặt khác, đây là khu vực nội thành, giá chi phí lắp đặt họ đưa ra khá cao: 1 triệu đồng và giá nước đến 6.000 đồng/m3!

Khu vực nội ô đã vậy, những khu vực quận, huyện ngoại thành còn nan giải hơn. Nhiều khu vực thuộc các phường của quận Ô Môn, huyện Thốt Nốt, Cờ Đỏ, Phong Điền... gần cả chục năm nay không thể sử dụng được nguồn nước từ sông rạch do bị ô nhiễm nặng (vì rác thải sinh hoạt, thuốc trừ sâu, nuôi trồng thủy sản, nước thải công nghiệp). Trong khi vẫn không có nguồn nước sạch nào khác ngoài một số trạm cấp nước nhỏ lẻ, giếng nước bơm tay.

Nhiêu khê

Theo khảo sát của HĐND thành phố ở một số phường, xã thì hơn 40% hộ dân vẫn còn sử dụng nước qua lắng lọc tự nhiên. Tình trạng "khát nước sạch" ở nông thôn còn diễn ra phổ biến ở nhiều nơi trên địa bàn thành phố. Theo Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường (NS&VSMT) TP Cần Thơ, hiện nay tỉ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch cho sinh hoạt chỉ mới đạt 58%.

Hơn một tháng nay, người dân ở khu vực 3, phường An Khánh, quận Ninh Kiều đã có nguồn nước máy khá ổn định để sử dụng. Đây là kết quả của cả quá trình kiến nghị lâu dài, rất nhiêu khê.

Anh Phúc, tổ 7 khu vực này, cho biết: "Có nguồn nước mạnh ổn định và giá nước giảm gần phân nửa so với trước đây, gia đình tôi cũng như nhiều bà con vui lắm. Nhưng đi làm công nhật như nhà tôi phải mượn trước, mượn sau mới có đủ tiền gắn đồng hồ nước vì chi phí cao quá”.

Theo người dân, để gắn được đồng hồ nước họ phải tốn 1,1 - 1,5 triệu đồng/hộ. Chi phí này bao gồm 500.000 đồng hùn chịu cùng nhà cung cấp nước mở đường ống dẫn nước chính; phần còn lại là chi phí lắp đồng hồ mới, đường ống dẫn vào nhà... Giá tùy thuộc từng hộ gia đình nằm gần hay xa đường ống chính, nhưng ít nhất cũng từ 600.000 đồng/hộ trở lên. Đây là một khoản chi phí không nhỏ đối với nhiều gia đình, nhưng không phải ở đâu muốn đăng ký vào cũng được. Nhiều nơi người dân phải qua lắm công đoạn kiến nghị từ khu vực lên phường, rồi xã kéo dài vẫn không được. Lý do: đơn vị cấp nước trả lời nơi đó chưa mở được mạng cấp nước mới trong khi đường ống cũ quá tải.

Nhiều nơi đơn kiến nghị của người dân được Công ty TNHH Cấp thoát nước Cần Thơ trả lời: "Kinh phí lắp đặt tuyến ống cấp nước cũng như thực hiện đầu tư các công trình công ty phải cân đối nguồn vốn, tính toán lời lỗ vì ngân sách không cấp mà công ty phải tự vay vốn thực hiện".

Lãnh đạo Công ty TNHH Cấp thoát nước Cần Thơ cũng cho biết phải chờ chủ trương của UBND TP về thỏa thuận vùng dịch vụ cấp nước để đầu tư đồng bộ. Đồng thời chờ UBND thành phố phê duyệt qui định về bảo vệ nguồn nước. "Đầu tư nâng công suất nước phải có thời gian và kinh phí, là đơn vị kinh doanh nên phải hạch toán cân đối ngân sách để có thể giải quyết yêu cầu của người dân" - một lãnh đạo công ty cho biết. Theo một lãnh đạo công ty, thời gian tới thành phố sẽ phải nâng công suất các nhà máy nước: Cần Thơ II đạt mức 60.000m³/ngày; Trà Nóc lên 60.000m3/ngày; Thốt Nốt lên 20.000m³/ngày. Đồng thời xây dựng thêm các nhà máy nước Hưng Phú (60.000m³/ngày); Hưng Thạnh (40.000m³/ngày); Thuận Hưng (40.000m³/ngày)...

Trong khi hệ thống nước máy của thành phố chưa được đầu tư nâng cấp, Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn lại đang gặp khó khăn về vốn. Theo Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, hiện trung tâm đang quản lý 428 trạm cấp nước (thêm sáu trạm mới của dự án Ô Môn - Xà No) rải đều trên toàn thành phố. Trong thời gian tới do kinh phí hạn chế, trung tâm không thực hiện đầu tư xây dựng các trạm cấp nước nông thôn mà chỉ tập trung nâng cấp, mở rộng mạng lưới nước hiện có.