Trong số 32 công trình đoạt giải vừa được Viện Kiến trúc Hoàng gia Anh (RIBA) công bố có một ngôi nhà xây bằng đất nén, một khuôn viên trường đại học ở London và một ngôi nhà nhỏ ở vùng cao nguyên Scotland.

Theo tạp chí kiến trúc Dezeen, đây cũng là dự án duy nhất ở Scotland lọt vào danh sách này.

Giải thưởng RIBA quốc gia được thành lập hằng năm vào năm 1966, nhằm tôn vinh những dự án kiến trúc xuất sắc nhất của Vương quốc Anh và cung cấp cái nhìn sâu sắc về xu hướng thiết kế kiến trúc và xã hội của đất nước.

Các dự án đoạt giải năm nay tập trung vào các dự án bảo tồn và cải tạo, cùng với các không gian nghệ thuật - văn hóa và các khu nhà ở hiện đại.

Ngôi nhà rộng 38m² ở Plockton được hình dung như "một sự diễn giải hiện đại" về những ngôi nhà tranh truyền thống thường thấy ở vùng cao nguyên Scotland, còn được biết đến với tên gọi nhà tranh của người nông dân hoặc nhà đen.

Được đặt tên Iorram, ngôi nhà một phòng ngủ mang do Baillie Baillie Architects thiết để làm nhà ở cho những người sáng lập studio và cho thuê nghỉ dưỡng.

Ngôi nhà nhỏ có mái dốc thường thấy ở các công trình nông thôn, với tôn lượn sóng được lựa chọn như một "vật liệu rất giản dị nhưng lại mang đến cảm giác tinh tế và được cân nhắc kỹ lưỡng".

Mái hiên được kéo dài xuống phía trên cửa sổ để tạo cảm giác kín đáo và được bảo vệ khỏi các yếu tố thời tiết.

Công ty thiết kế có trụ sở tại Glasgow đã tìm cách tạo ra sự kết nối giữa các phương pháp đương đại và truyền thống của Scotland bằng cách áp dụng cách tiếp cận đơn giản, sử dụng vật liệu tự nhiên.

"Các nhà thiết kế muốn Iorram truyền tải giá trị của nghề thủ công, gỗ có nguồn gốc địa phương, cũng như chất lượng và sự tĩnh lặng vốn có mà vật liệu tự nhiên mang lại cho không gian" - Colin Baillie, đồng sáng lập Baillie Baillie Architects, chia sẻ với Dezeen.

"Chúng tôi thích ý tưởng sử dụng gỗ lộ thiên, không như một vật liệu bề mặt, mà còn là cấu trúc cốt lõi của một tòa nhà, điều này giúp con người kết nối với thiên nhiên một cách tự nhiên".

Gỗ thông Douglas được khai thác và xẻ theo phương pháp bền vững, có nguồn gốc từ vùng cao nguyên Scotland, được sử dụng cho tất cả các cấu kiện gỗ kết cấu trong công trình, bao gồm lớp lót tường và các chi tiết trang trí.

Những bức tường bằng khối đất sét nguyên khối được sử dụng làm móng cho ngôi nhà nhỏ, hoàn thiện bằng vữa đất sét tự nhiên và vôi quét - những vật liệu được lựa chọn vì sự đơn giản, độ bền và mối liên hệ với các công trình kiến trúc truyền thống.

"Việc tự xây dựng ngôi nhà của mình cũng là cơ hội để chúng tôi khám phá cách tiếp cận đặc trưng của người Scotland đối với các vật liệu tự nhiên", Baillie nói.

"Việc sử dụng các bức tường chịu lực dày, với kết cấu gỗ nhẹ bên trong, phản ánh các phương pháp xây dựng truyền thống ở vùng cao nguyên Scotland".

Nội thất sử dụng bảng màu tiết chế, lấy cảm hứng từ các vật liệu tự nhiên. Vữa đất sét và gỗ thông Douglas được dùng để ốp tường, gạch nung dùng lát sàn và hoàn thiện bằng dầu hạt lanh, sáp ong.

Sự không hoàn hảo cũng được tôn vinh và làm nổi bật thông qua việc sử dụng gỗ xuyên suốt nội thất.

"Chúng thôi thích sử dụng loại gỗ không (nhất thiết phải) được tinh chế quá mức, và được lựa chọn kỹ lưỡng vì độ hoàn hảo của nó", xưởng thiết kế cho biết.

"Theo đó, gỗ trồng tại địa phương được sử dụng một cách thô mộc, kể cả khuyết điểm của chúng. Một vết nứt dọc thớ gỗ hay một mắt gỗ chỉ làm tăng thêm vẻ tự nhiên của vật liệu như cách một cây cổ thụ đã trở thành một phần của ngôi nhà".

Lò sưởi cũng được thiết kế gợi nhớ đến những ngôi nhà tranh truyền thống. Không gian sinh hoạt chính được bố trí xung quanh, với phần xà ngang lộ ra trên hốc đốt củi.

Nhà bếp được xây dựng bằng các mảnh gỗ thừa từ cấu trúc chính, với mặt bàn bằng thép không gỉ, được lựa chọn như một sự kết nối có chủ ý với mái nhà bằng kim loại.

Ngôi nhà 'nổi' trên thảo nguyên

Ngôi nhà xây dựng bằng gạch và gỗ sử dụng hệ thống khung chữ A với các bức vách kính mở rộng tầm nhìn ra những ngọn núi lửa xung quanh ở Machachi, Ecuador.