Phóng to

Cựu tổng thống Roh Moo Hyun và vợ, bà Kwon Yang Sook, trong lần xuất hiện trước công chúng vào tháng 2-2009 - Ảnh: AP

Chuyện vỡ lở khi một lãnh đạo của một tập đoàn sản xuất giày khai trước cơ quan điều tra trong một vụ án riêng lẻ, rằng ông đã đưa tiền cho cựu đệ nhất phu nhân, quý tử và trợ lý thân cận của cựu tổng thống vài triệu USD.

“Nhà tôi” nhận tiền

Hôm 13-4, các công tố viên Hàn Quốc cho biết sẽ truy tố cựu tổng thống Roh Moo Hyun vì đã nhận hối lộ từ lãnh đạo Tập đoàn giày dép Taekwang, ông Park Yeon Cha. Theo Korea Times, ông Roh đã bị văn phòng công tố tối cao ở Seoul thẩm vấn ngày 12-4.

Trên website của mình, cựu tổng thống Hàn Quốc thừa nhận “nhà tôi”, ý là “vợ tôi”, cựu đệ nhất phu nhân Kwon Yang Sook, đã “mượn” 1 triệu USD từ ông Park “để trả nợ”. Ngoài ra, theo lời khai của lãnh đạo Tập đoàn Taekwang, ông Park còn gửi thêm 5 triệu USD cho Yeon Cheol Ho, chồng của cháu ông Roh, để chuyển cho Roh Geon Ho, con trai độc nhất của ông Roh.

Các công tố viên hiện mới chỉ tập trung điều tra những gì liên quan tới 1 triệu USD mà cựu đệ nhất phu nhân Kwon thừa nhận đã lấy từ Park. Số tiền này, theo các công tố viên, đủ để khởi tố cựu tổng thống vì tội nhận hối lộ. Khi đến cơ quan điều tra ở Busan để trả lời thẩm vấn vào ngày 11-4, bà Kwon từ chối bình luận về việc tiền đã được chi tiêu thế nào.

Trong khi đó, cựu tổng thống Roh nói số tiền nhận từ ông Park không phải là “tiền hối lộ” mà chỉ là một khoản tiền vay, “một khoản đầu tư” vào chuyện làm ăn của thành viên gia đình mình. Ông nói không hề biết chuyện “ông chặn cửa trước, bà lại mở cửa sau”; gần đây ông mới được vợ thông báo. Tuy nhiên, viện công tố khẳng định đang nắm trong tay lời khai của nhân chứng Park, theo đó, chính ông Roh đã hỏi vay số tiền trên để lo cho con trai học tại Mỹ.

Về vụ hối lộ 5 triệu USD, các điều tra viên cho rằng có liên quan đến một công ty đầu tư mà con trai ông Roh đang nắm giữ cổ phần lớn. “Nhân vật trung gian” Yeon Cheol Ho bị cáo buộc (chưa nhận tội) là đã thăm một nhà máy của ông Park ở VN vào cuối năm 2007; và con trai của ông Roh đã đi theo ông này với mục đích rõ ràng là gây áp lực lên ông Park. Hiện các công tố viên đang cần thêm thời gian để thẩm vấn con trai ông Roh được triệu tập về từ Mỹ cuối tuần qua để tìm hiểu xem số tiền đưa cho Yeon đã được chi tiêu thế nào.

Trước khi bị cơ quan điều tra thẩm vấn, ông Roh đã viết trên website của mình: “Chịu trách nhiệm về đạo đức và chịu trách nhiệm về luật pháp là hai phạm trù khác nhau”. Điều này cho thấy ông Roh cho rằng mình và gia đình không thể bị trừng trị theo luật pháp. Dù vậy, ông Roh Moo Hyun đã xin lỗi công khai, công nhận là “nhà” của ông có lấy tiền từ ông Park và sẽ hợp tác với cơ quan điều tra.

Hoen ố hình ảnh

Tuy nhiên, tờ Chosun Ilbo bình luận rằng cựu tổng thống Roh Moo Hyun hiện chỉ còn một một cách nói sự thật và “chỉ có thể tự trách mình. Phẩm giá của Hàn Quốc đã bị ảnh hưởng. Thế giới nghĩ thế nào về chúng ta?”.

Thật oái oăm là khi nắm quyền, ông Roh từng chỉ trích tầng lớp được ưu đãi đã bị tệ tham nhũng làm hoen ố. Ông tranh cử với khẩu hiệu chống tham nhũng khiến người dân tin tưởng. Tờ Chosun Ilbo bình luận: “Thế mà khi lên làm tổng thống, ông ấy đã viết lên lịch sử Hàn Quốc hiện đại những dòng chữ “thủ tiêu công lý”, “loại bỏ chính trực” và “chủ nghĩa cơ hội”.

Việc ông Roh thừa nhận vợ mình có nhận tiền, mà mình không hay biết, là một cú đánh mạnh vào hình ảnh của vị cựu tổng thống vốn là luật sư về quyền con người, một chính trị gia theo khuynh hướng tự do. Ông lên nắm quyền năm 2003 như một nhà cải cách, với hình ảnh sạch sẽ là “không tham nhũng”. Ông cũng đã rời chính trường với hình ảnh sạch sẽ tương tự, không dính líu đến các vụ bê bối tham nhũng. Ông Roh được xem là tổng thống đầu tiên kể từ khi Hàn Quốc có nền dân chủ thật sự vào cuối những năm 1980 không dính bê bối tham nhũng khi rời nhiệm sở.

Phóng to

Roh Geon Ho (giữa), con trai cựu tổng thống Roh Moo Hyun, từ Mỹ trở về Hàn Quốc để trả lời thẩm vấn của cơ quan điều tra - Ảnh: YONHAP

Những người xung quanh

Korea Times còn cho rằng “cựu tổng thống phải bị đánh giá dựa trên khả năng và tính chính trực của những người xung quanh ông”. Gần đây, anh trai ông Roh, Roh Gun Pyeong, 66 tuổi, người mà ông vẫn mô tả là một nông dân khiêm tốn bỗng trở thành một người tham lam, môi giới chính trị, sử dụng ảnh hưởng của em mình trong những “vụ buôn nước bọt”. Ông Roh Gun Pyeong bị khởi tố vì tội nhận hối lộ vào tháng 12 vừa qua, sau khi có những cáo buộc nhận hối lộ 2,3 triệu USD. Nếu bị buộc có tội, ông có thể bị tù 5 năm và phạt tiền 38.070 USD.

Còn ông Park, chủ Tập đoàn Taekwang, là một doanh nhân đã bị bắt vì tội trốn thuế và đưa hối lộ vào tháng 12-2008. Ở quê nhà, ông Park được biết đến như một người rất hào phóng đối với các chính trị gia, công chức và quan chức chính quyền địa phương.