Phóng to

Bìa sách của NXB Trẻ

TTO - Nhà thơ Lê Giang vừa ra mắt một tập ca dao thật thú vị. Nhà sưu tầm ca dao tuổi đã quá cổ lai hy này lại một lần nữa chứng tỏ cái duyên nghiệp với ca dao của bà vẫn còn nặng lắm. Dùng bước chân bộ hành để đến với ca dao, nhà thơ Lê Giang đã khiến cho bạn đọc gần xa hâm mộ bước chân điền dã của mình.

Lần này, tập ca dao chia ra thành nhiều nội dung. Đây là điều từ trước đến nay vẫn có nhiều người làm. Điểm đặc biệt ở tập ca dao lần này của nhà sưu tầm Lê Giang là ở chỗ xây dựng tiêu chí.

Dường như, Lê Giang xây dựng tiêu chí theo tình cảm của mình với ca dao. Và chính điều đó lại làm cho bạn đọc thấy mình được chia sẻ nhiều hơn khi đến với thể loại này. Do vậy, tập ca dao lần này không chỉ giá trị bởi có nhiều câu rất hay, rất lạ, rất thấm thía, mà còn mang ý nghĩa rất riêng khi các câu ca dao được người biên soạn sưu tập “nhóm” vào một nội dung.

Những nội dung như: “gửi tình bến nước gốc đa”, tập hợp các câu ca dao có liên quan đến các địa danh VN trong cách thổ lộ tình yêu. Ca dao VN có nhiều câu như vậy lắm, hay nội dung “thương nhau bụi cỏ cũng ngồi”, tập hợp các câu ca tình yêu liên quan đến cỏ.

Bạn đọc có thể sẽ băn khoăn khi thấy nội dung “đôi ta như nút với khuy”, hóa ra đây là tất cả những câu ca dao tình yêu có nhắc đến “đôi ta” hoặc “hai đứa mình”, cũng như những câu ca về tình phụ phụ tình được Lê Giang đặt cho nội dung là “Anh đừng ham đó bỏ đăng”, “bởi anh ham trống bỏ kèn”...

Có một nội dung đặc biệt mà ở các nhà sưu tầm xưa nay chưa làm, đó là “Muốn hun thì hun cho liền”. Những câu tỏ tình bằng cách “đòi hun” như vậy, đã được cách làm “chia nội dung” của cô Lê Giang lẩy riêng ra, thành một nội dung ca dao rất thú vị. Người xưa tỏ tình cũng rất bạo, chẳng hạn: “nước chảy láng linh chảy ra Vàm Cú/ thấy dạng em chèo cặp vú muốn hun”, “Phải chi anh hóa đặng con kiến vàng/ bò ngang... vành nón anh hun nàng cái chơi”.

Cũng có những nội dung quen thuộc nhưng Lê Giang nhìn nhận dưới cách rất riêng, như trường họp của các câu ca dao thuộc nội dung “Vô duyên ghét kẻ có duyên”, với những câu mới và đậm chất Nam bộ: “Còn duyên nón gụ quai tơ, hết duyên nón xoáy quai dừa cũng xong”. Hay nội dung “Làm giàn cho bí leo chơi” cũng đặc biệt với các câu ca dao về chuyện “chơi”: “Ta rằng ta chẳng có ghen/ chồng ta ta giữ ta nghiền ta chơi”....

________________

(*) NXB Trẻ xuất bản tháng 3-2004