Đình Bắc tăng mạnh chiều cao ngay mùa dịch 

Trong hàng loạt câu chuyện về nỗ lực vượt khó của các ngôi sao bóng đá Việt Nam, câu chuyện của Đình Bắc mang nhiều yếu tố thú vị cả về hoàn cảnh, sự nỗ lực lẫn tranh luận khoa học. 

Theo tiết lộ từ gia đình Nguyễn Đình Bắc, khi 14 tuổi, anh bị lò đào tạo của CLB Sông Lam Nghệ An loại vì thể hình quá thấp bé - chỉ cao 1,5m vào thời điểm đó. 

Đó là chiều cao tương đương các cậu bé 11, 12 tuổi có điều kiện dinh dưỡng tốt, và khiến Đình Bắc thấp hơn đồng đội cùng trang lứa tận "nửa cái đầu".

Năm 2020, Đình Bắc vào Quảng Nam để bắt đầu cho hành trình mới. Tại đây, anh "trổ giò" chỉ trong khoảng hơn nửa năm, để nhanh chóng tăng chiều cao đến khoảng 1,75m, trước khi đạt chiều cao 1,8m ở thời điểm hiện tại. 

Không chỉ cao lên, Đình Bắc còn sở hữu tốc độ được xem là "gây choáng váng" đội ngũ chuyên gia khoa học thể thao của các đội tuyển trẻ Việt Nam. 

"Khi chúng tôi làm việc với Đình Bắc, cậu ấy có tốc độ, sức mạnh và cơ bắp tuyệt vời. Ở thời điểm đó Đình Bắc cao hơn 1,75m", Lê Cao Cường, chuyên gia thể lực của U21 Việt Nam giai đoạn năm 2022, cho biết. 

Trong khoảng 1 năm giai đoạn 2020-2021, Đình Bắc đã cao thêm 15cm, một cú "trổ giò" đầy ấn tượng. Không chỉ vậy, thể chất của anh còn phát triển toàn diện, dẫn đến việc tăng cường sức mạnh cơ bắp, giúp Đình Bắc sở hữu tốc độ kinh hồn.

Bí quyết nào đứng sau cú "trổ giò" đáng kinh ngạc đó? 

Thật ra, về yếu tố dinh dưỡng lẫn tập luyện, Đình Bắc cũng giống như mọi cầu thủ trẻ khác của lò Quảng Nam, cũng như bóng đá trẻ Việt Nam. 

Thời điểm anh vào Quảng Nam cũng là giai đoạn đại dịch COVID-19, khiến mọi chế độ sinh hoạt của giới VĐV bị bó hẹp, và hầu như ai cũng như ai. 

Bí quyết của Đình Bắc - theo đánh giá từ các chuyên gia, đến một cách rất tự nhiên, nằm ngay ở vấn đề "dậy thì muộn" của anh. 

Quyết tâm chính là chìa khóa

Cựu VĐV nhảy cao lừng danh Nguyễn Thị Ngọc Tâm, nay là thạc sĩ chuyên ngành dinh dưỡng - thể chất, chia sẻ về vấn đề này:

"Tôi không dám chắc tình trạng của Đình Bắc có phải là dậy thì muộn thực sự hay không. Để xác nhận chuyện này cần có xét nghiệm phức tạp, điều còn khá lạ lẫm với thể thao trẻ Việt Nam.

Nếu chỉ vì chiều cao chậm tăng, đa phần các trường hợp này là cơ chế dậy thì kéo dài, một tình trạng cũng khá phổ biến với các nam thiếu niên. Tức các em vẫn phát triển những cơ quan sinh dục như bình thường, nhưng chỉ chậm phát triển chiều cao. 

Phần đông ở các trường hợp này, xương của các em chưa nhanh chóng dài ra như bạn bè đồng trang lứa, mà chủ yếu phát triển mật độ xương. Điều này nhìn chung là tốt cho giai đoạn phát triển chiều dài xương sau này, giúp xương, sụn chắc khỏe hơn".

Và theo ThS Ngọc Tâm, chính ở những trường hợp "dậy thì muộn" này, thể chất sẽ càng có cơ hội phát triển hợp lý, bùng nổ, nếu việc tập luyện - dinh dưỡng được duy trì một cách hợp lý.

"Với điều kiện là các VĐV trẻ cần phải tiếp tục tập luyện, cũng như trải qua chế độ dinh dưỡng hợp lý của VĐV chuyên nghiệp. 

Nói ví von, giống như chúng ta xây nhà có nền móng vững chắc thì các khâu sau đó sẽ dễ dàng hơn. Một số VĐV trẻ vì dậy thì chậm, muộn mà không phát triển được chiều cao là vì các em đã bỏ ngang", bà Ngọc Tâm nói thêm.

Quan điểm này được thừa nhận bởi chuyên gia về tăng trưởng và maturation (trưởng thành sinh học), giáo sư Robert M. Malina của ĐH Texas (Mỹ).

Trong các công trình nghiên cứu về sự tăng trưởng của vận động viên trẻ, giáo sư Malina chỉ ra rằng "sự trì hoãn một phần trong phát triển sinh học" có thể giúp kéo dài giai đoạn cơ thể có thể tăng trưởng, miễn là hormone tăng trưởng và hormone sinh dục tăng lên trong thời gian sau đó. 

Khi hormone này đạt đỉnh, xương tiếp tục kéo dài cho tới khi các đầu xương đóng lại, dẫn đến việc một số người có thể đạt chiều cao thậm chí vượt mức trung bình của nhóm dậy thì sớm. 

Đồng thời, khối cơ và sức mạnh cũng tăng lên khi hormone testosterone và hormone tăng trưởng phối hợp thúc đẩy tổng hợp protein cơ bắp. 

Và việc tập luyện - dinh dưỡng hợp lý có tương quan lớn với việc phát triển các loại hormone này.

Quá trình tăng trưởng này cũng gắn với việc các vận động viên dậy thì muộn thường trải qua quá trình “bù trừ” (catch-up growth) - một thuật ngữ dùng để mô tả sự tăng trưởng mạnh và kéo dài hơn, khi thời điểm dậy thì diễn ra muộn. 

"Dậy thì muộn" từng khiến Đình Bắc suýt đánh mất sự nghiệp, nhưng cũng là một dạng tố chất mang đến cơ hội bùng nổ cho chàng trai quê Nghệ An. 

Tố chất đó chỉ được tận dụng với điều kiện Đình Bắc cùng gia đình anh kiên trì đến cùng trên con đường sự nghiệp cầu thủ. Nếu bỏ cuộc sớm, có thể "cậu bé vàng" đã mãi chỉ là một thanh niên mang thể trạng, vóc dáng bình thường như bao chàng trai khác.

Và rồi, Đình Bắc đã không đầu hàng, để rồi được hái quả ngọt từ tố chất "dị biệt" của mình.

CĐV Đông Nam Á: 'Trao ngay danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất giải cho Đình Bắc'

Đông đảo người hâm mộ trên các diễn đàn bóng đá Đông Nam Á kêu gọi ban tổ chức chọn Nguyễn Đình Bắc là Cầu thủ xuất sắc nhất Giải U23 châu Á 2026.