Bí mật của những viên kim cương 'khủng' hiếm nhất thế giới

Nghiên cứu mới cho thấy những viên kim cương khổng lồ như Cullinan nặng 3.106 carat hình thành sâu hơn 400km dưới lòng Trái đất, từ các mảng vỏ đại dương cổ bị hút chìm.

Bí mật của những viên kim cương lớn nhất thế giới - Ảnh 1.

Viên kim cương Cullinan chất lượng đá quý lớn nhất từng được tìm thấy, nặng 3.106 carat - Ảnh: capetowndiamondmuseum.org

Những viên kim cương khổng lồ hiếm gặp như Cullinan hay Lesedi La Rona có thể được tạo ra ở độ sâu hơn 400km dưới lòng Trái đất, từ các mảng vỏ đại dương cổ bị hút chìm, theo một nghiên cứu địa chất mới.

Kết quả nghiên cứu góp phần giải đáp nguồn gốc của nhóm kim cương đặc biệt mang tên CLIPPIR - viết tắt của cụm từ tiếng Anh chỉ những viên kim cương tương tự Cullinan: kích thước rất lớn, cực kỳ tinh khiết, ít tạp chất, có hình dạng bất quy tắc và bề mặt bị ăn mòn.

Dù chỉ chiếm chưa đến 1% tổng số kim cương tự nhiên, nhóm CLIPPIR lại bao gồm nhiều viên đá quý nổi tiếng nhất thế giới.

Trong đó, Cullinan nặng 3.106 carat, được phát hiện tại Nam Phi năm 1905, hiện vẫn là viên kim cương chất lượng đá quý lớn nhất từng được tìm thấy. Lesedi La Rona nặng 1.111 carat và Motswedi khoảng 2.490 carat đều được phát hiện tại mỏ Karowe ở Botswana.

Ngoài ra, nhiều viên kim cương CLIPPIR khác cũng được tìm thấy trong các bãi phù sa tại Sierra Leone, Angola và một số khu vực ở châu Phi, cho thấy chúng từng được giải phóng khỏi đá mẹ trước khi được dòng sông đưa đến nơi con người phát hiện.

Hình thành sâu hơn kim cương thông thường

Bí mật của những viên kim cương lớn nhất thế giới - Ảnh 2.

Chín viên kim cương Cullinan chính (I-IX) sau khi được xưởng cắt kim cương nổi tiếng Joseph Asscher & Co. chế tác từ viên kim cương thô - Ảnh: Public Domain

Phần lớn kim cương hình thành ở độ sâu khoảng 150-200km dưới các lục địa cổ. Trong khi đó, nhóm CLIPPIR thuộc loại "kim cương siêu sâu" (superdeep), được tạo ra ở độ sâu trên 400km, trong vùng chuyển tiếp của lớp phủ Trái đất.

Các nhà khoa học phân tích khoáng vật olivin đi kèm những viên kim cương này và phát hiện dấu hiệu của đá bazan đại dương cổ - vật liệu từng nằm dưới đáy biển.

Theo nghiên cứu, các mảng vỏ đại dương giàu sắt sau khi bị hút chìm xuống lớp phủ Trái đất đã biến đổi thành những khối đá có mật độ cao. Chính môi trường đặc biệt này tạo điều kiện thuận lợi để kết tinh các viên kim cương khổng lồ có độ tinh khiết cao.

Sau đó, các dòng magma hiếm hình thành từ rất sâu trong lòng Trái đất đã mang kim cương cùng các khoáng vật đi kèm lên bề mặt, đông đặc thành đá kimberlit - loại đá chứa nhiều mỏ kim cương lớn ở Nam Phi, Botswana, Lesotho và nhiều khu vực khác.

Gợi mở cách tìm mỏ kim cương mới

Theo nhóm nghiên cứu, việc xác định nguồn gốc của nhóm CLIPPIR không chỉ giúp giải thích vì sao các viên kim cương khổng lồ tập trung ở một số mỏ thuộc miền nam châu Phi, mà còn mang đến góc nhìn mới về quá trình tuần hoàn vật chất giữa bề mặt và phần sâu bên trong Trái đất.

Các nhà địa chất ví những viên kim cương siêu sâu như "hộp đen" lưu giữ thông tin về lớp phủ Trái đất.

Việc nghiên cứu chúng có thể giúp làm rõ cách các mảng vỏ đại dương bị hút chìm, tái chế và tương tác với magma qua hàng trăm triệu năm. Những hiểu biết này không chỉ hỗ trợ tìm kiếm các khu vực có tiềm năng kim cương mà còn góp phần nghiên cứu chu trình carbon và quá trình tiến hóa của Trái đất.

Bí mật của những viên kim cương 'khủng' hiếm nhất thế giới - Ảnh 4.Khách bán kim cương chiều nay được PNJ hẹn trả chậm trong 120 ngày

Sau khi thông báo sẽ áp dụng chính sách thanh toán theo năng lực thực tế cho toàn bộ các giao dịch mua lại trên toàn quốc, chiều nay khách hàng đến bán kim cương tại PNJ được hẹn trả chậm trong vòng 120 ngày, chia làm 5 đợt.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất