Ngọc Diễm sẽ tập trung nghiên cứu chuyên sâu về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) khả giải thích (XAI) trong hình ảnh y tế, hướng đến những công trình mang tính đột phá, có giá trị ứng dụng cao trong chẩn đoán lâm sàng.

Quyết định táo bạo

Ngọc Diễm là thủ khoa ngành mạng máy tính và truyền thông dữ liệu của Trường ĐH Công nghệ Thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM). Điều khiến nhiều người "tròn xoe mắt" bởi xuất phát điểm là học sinh chuyên văn nhưng cô đã đưa ra quyết định táo bạo rẽ sang ngành công nghệ thông tin. Cô nói đây không phải là lựa chọn ngẫu hứng mà là cú "bẻ lái" có chủ đích.

Diễm kể những năm tháng học tại Trường phổ thông Năng khiếu TP.HCM, cô có thế mạnh ở các môn văn và tiếng Anh. Tuy nhiên Diễm sớm nhận ra rằng nếu tiếp tục đi theo con đường quen thuộc của khối xã hội sẽ khó đạt được sự phát triển toàn diện.

Với mong muốn phá vỡ giới hạn và trở thành người có năng lực đa chiều hơn, Diễm quyết theo lĩnh vực công nghệ thông tin. Thời điểm Diễm thi đại học cũng trùng với giai đoạn dịch COVID-19 bùng phát, khi chứng kiến nhiều anh chị trong ngành công nghệ vẫn có thể làm việc từ xa, duy trì công việc bất chấp biến động xã hội, Diễm có niềm tin hơn.

Tuy nhiên con đường chuyển hướng không hề dễ dàng. Không có nền tảng toán - tin cũng không được đào tạo hay tiếp xúc với lập trình từ trước, cô từng đối mặt với không ít hoài nghi, thậm chí là sự lo lắng từ bạn bè và người thân.

"Việc một người mạnh về xã hội lại phải làm quen với các môn như xác suất thống kê, giải tích hay tư duy thuật toán là thử thách không nhỏ", Diễm bày tỏ. Những ngày đầu bước vào ngành, Diễm gần như bắt đầu từ con số 0. Có thời điểm cô phải học ngày học đêm để theo kịp chương trình, tự mày mò từng dòng code, từng khái niệm mới. 

"Ban đầu rất khó, có lúc chỉ biết ngồi học rồi... ngồi khóc", Diễm chia sẻ. Nhưng thay vì bỏ cuộc, cô chọn cách kiên trì, chia nhỏ mục tiêu, học chậm nhưng chắc, từng bước vượt qua rào cản của chính mình.

Kiên trì theo đuổi 

Diễm cho rằng khó khăn lớn nhất khi học công nghệ thông tin là việc phải chuyển đổi hoàn toàn từ tư duy cảm tính sang tư duy logic tuyệt đối. Bởi trong văn học luôn có chỗ cho sự diễn giải, sự mềm dẻo. Còn trong lập trình, logic phải là 100%. 

Khoảng thời gian đầu cô thường gặp lỗi vì sự tư duy mơ hồ, thiếu đi sự tỉ mỉ cần thiết. Trong ba năm đầu, kết quả của Diễm không được khả quan vì bản thân không giỏi tư duy logic, vì thế bạn trở nên tự ti, không dám phát biểu ý tưởng trong những dự án làm nhóm và cực kỳ gò bó tư duy trong từng vấn đề lập trình.

Khi đến năm cuối, Diễm được sự tư vấn của anh chị đi trước và nhận thức rõ vấn đề này. Cô đã điều chỉnh suy nghĩ tiêu cực này của bản thân và tin rằng ý tưởng của mình sẽ đạt được ít nhất một kết quả khả quan. Từ đó Diễm chăm trình bày ý tưởng và dành nhiều không gian hơn cho việc tìm tòi giải pháp cho các dự án. 

"Mình xem mỗi lỗi sai không phải là thất bại mà là một bài toán logic cần được chinh phục", Diễm khẳng định.

"Mục tiêu của mình không phải chạy theo những bài toán phân loại điểm cao mà nắm chắc tuyệt đối kiến thức cơ bản. Sau mỗi lần sai, mình luôn dừng lại để phân tích nguyên nhân gốc rễ như sai ở tính toán, công thức hay mình đã hiểu sai bản chất và chỉ tiếp tục khi đã khắc phục triệt để", Diễm nói. Chính quá trình này giúp cô tạo ra phản xạ đúng, loại bỏ sự cẩu thả và mơ hồ.

Văn chương thành lợi thế trong công nghệ

Vốn xuất thân chuyên văn, Diễm không coi việc học công nghệ thông tin là một sự đối lập mà xem nó bổ sung cho hành trình phát triển sự nghiệp. Đầu tiên văn học dạy cô tư duy hệ thống và khả năng phân tích cấu trúc rất tốt, đây chính là chìa khóa để Diễm nhanh chóng nắm bắt logic của code và cách thiết kế thuật toán. 

Diễm học cách nhìn vào các dòng lệnh không phải như ký tự khô khan mà như một "ngôn ngữ kể chuyện" để xây dựng một giải pháp logic. Bên cạnh đó, sự tỉ mỉ và kiên nhẫn khi nghiền ngẫm những bài văn phức tạp đã giúp bạn có đủ sự bền bỉ để đối mặt với những lỗi sai trong code.

"Khi kết hợp sự mềm mại, sáng tạo của văn chương với tính logic của công nghệ, mình tạo ra một phong cách học tập và làm việc linh hoạt và toàn diện hơn hẳn", Diễm nói. 

Với 9,6 điểm luận văn tốt nghiệp, tập trung vào chủ đề "Hệ thống phân loại khối u não sử dụng học sâu và Explainable AI", Diễm ứng dụng các mô hình học sâu để trích xuất đặc trưng và phân loại khối u, sau đó dùng bản đồ nhiệt nhằm trực quan hóa vùng bất thường, giúp bác sĩ hiểu rõ hơn vì sao mô hình đưa ra quyết định. Dù chỉ là một dự án nền tảng và vẫn còn rất nhiều hướng cần cải thiện nhưng đây là trải nghiệm quý giá giúp Diễm rèn luyện tư duy nghiên cứu.

Trước đó Diễm từng công tác tại Viện Nghiên cứu dữ liệu lớn (VinBigdata), nơi cô bén duyên sau khi thực hiện đồ án tốt nghiệp. Chính thành quả nghiên cứu này đã giúp Diễm vượt qua vòng phỏng vấn và trúng tuyển chương trình đào tạo kỹ sư AI của Tập đoàn Vingroup. 

Diễm đã tham gia thực tập và tham gia các dự án nghiên cứu về gene người, mở rộng kiến thức lẫn kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực AI ứng dụng vào y sinh. Hiện Diễm đã hoàn tất công việc tại đơn vị và đang chuẩn bị hành trang để sang Hàn Quốc du học trong thời gian tới.

Từng sợ nói sai đến bật khóc, chàng trai Việt giành học bổng tiến sĩ danh giá top đầu Trung Quốc

Nhìn vào học bổng tiến sĩ danh giá và tấm vé vào ĐH top đầu Trung Quốc, ít ai biết chàng trai Việt này từng sợ nói sai, tự ti và đã có lúc bật khóc vì áp lực.