Phóng to

Bác sĩ Ngọc Phượng cùng bé trai Quốc Bảo trong "Sáng ngời y đức"

TT - Chỉ còn hai ngày nữa Liên hoan truyền hình toàn quốc 2004 sẽ diễn ra tại Hà Nội (từ 5 đến 9-1-2004). Lần đầu tiên tại liên hoan này, trong cơ cấu các thể loại tranh giải xuất hiện một thể loại gây nhiều chú ý là truyền hình tương tác (20 chương trình dự thi)! Vậy là sau vài năm thường xuyên góp mặt một cách năng động trên màn ảnh nhỏ, cuối cùng truyền hình tương tác đã được phép hiện diện trong cuộc hội ngộ của ngành truyền hình.

Trong không ít trường hợp, “truyền hình tương tác” (talk show) là sự tiếp nối và làm sâu sắc hơn các vấn đề thời sự. Nhưng dù vậy, đàm luận chuyên đề vẫn có đời sống riêng, diện mạo riêng, không chạy theo cái vỏ ngoài của thời sự.

Tham quan vài talk show

1. Sáng ngời y đức

Một talk show mới nhất (kịch bản: Tường Loan - Minh Bảo, dẫn chương trình: Quỳnh Hương, đạo diễn: Hồng Hải) nằm trong chuyên mục Giao lưu (phát sóng vào 14g thứ năm hằng tuần trên HTV9, do ban chuyên đề thực hiện): đưa khán giả đi vào “bên trong” tâm trạng sống động của những khách mời của chương trình.

“Theo tôi, thói quen chỉ xem hình cho vui mắt của công chúng là thói quen đã qua... Ngày nay, công chúng chú ý xem truyền hình tương tác để mong giải quyết được những vấn đề gì mà họ đang quan tâm. Các chuyên mục như “Đối thoại”, “Chính sách - cuộc sống”, “Sự kiện - bình luận”, gần đây có “Người xây tổ ấm” trên VTV (đi sâu vào “tế bào” gia đình với nhiều tình huống chạm trán thử thách trong cuộc sống đời thường)... được người xem gọi điện thoại, gửi thư hoặc email rất đông” - nhà báo Trường Phước (công tác tại ban chuyên đề của Đài truyền hình VN), trưởng ban giám khảo thể loại talk show, nhận xét.

“Một lần tôi về Bù Đăng, gặp đám tang người dân tộc, hỏi ra mới biết người mẹ chết vì sinh đẻ khó. Tôi ray rứt, cảm giác mình đã bỏ rơi họ...”, khách mời - bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng (giám đốc Bệnh viện phụ sản Từ Dũ) - nói. Câu chuyện càng lôi cuốn hơn khi bác sĩ kể về cuộc chiến đấu khắc phục nỗi bất hạnh vô sinh của hàng chục ngàn phụ nữ VN.

Toàn bộ cử tọa có mặt tại “trường quay” (thu hình tại hội trường Cung văn hóa Lao động TP.HCM) đã lặng người với sự xuất hiện của bé Mai Quốc Bảo nay đã ngoài 5 tuổi (đứa bé đầu tiên thụ tinh trong ống nghiệm, sinh ra rạng sáng 30-4-1998), đem lại hạnh phúc cho một người cha từng ngồi tù Côn Đảo, mãi 50 tuổi mới có được mụn con đầu lòng.

Khách mời khác của chương trình, giáo sư bác sĩ Dương Quang Trung, bộc bạch: “Có thương dân, thương thật thì mới hiểu được người dân. Thương, lòng mình sẽ phơi phới”.

Bên cạnh hai bác sĩ vừa nói đều là anh hùng lao động, sự xuất hiện của y công Hứa Thị Thu Hằng (làm việc tại khoa hồi sức cấp cứu, Trung tâm Bệnh nhiệt đới) dường như quá bé nhỏ. Nhưng sự bé nhỏ của chị Hằng lại khiến nhiều người cảm mến khi chị dám suốt ngày chăm sóc trực tiếp bệnh nhân AIDS giai đoạn cuối. “Điều gì khiến chị theo nghề?”. “Tuy đồng lương eo hẹp, nhưng tôi thấy mình giúp được bệnh nhân giảm đau, vậy là tốt rồi”, chị Hằng mộc mạc trả lời.

Ông Ngô Nhật Minh, trưởng ban chuyên đề (HTV), tự đánh giá: “Sáng ngời y đức được đầu tư kỹ, xem thích, cũng như Gương sáng người thợ trước đây. Tuy nhiên, phần lớn chương trình talk show của chuyên mục Giao lưu chỉ mới đáp ứng được yêu cầu tuyên truyền trong từng thời điểm, để đáp ứng nhu cầu công chúng thì phải nói là chưa thể hài lòng”.

2. Trang web Đồng đẳng

Phóng to

Trần Song Khoa (trái) trong chương trình "Trang web Đồng đẳng"

“Trang web Đồng đẳng” (kịch bản và dàn dựng: Bùi Đình Dương, dẫn chương trình: Mộng Hoài), là tên gọi của một talk show gần đây nhất trong chuyên mục “Những ước mơ xanh” (phát tối thứ bảy, hai tuần một lần, trên VTV1).

Khách mời là bạn trẻ Trần Song Khoa, người thiết kế trang web lấy tên: www.hoisinh.vnn.vn, mục đích là thông tin tư vấn cho thân nhân của những ai vướng vào vòng ma túy, truyền kinh nghiệm cai nghiện giữa những người đồng đẳng với nhau.

Trên trang web có những mục thiết thực và cảm động như “Làm gì khi chính bạn là nạn nhân ?”, “Khi người thân là nỗi đau gia đình”, “Hãy sống và hi vọng”, “Thư gửi mẹ”... Hiện tại của Khoa, 23 tuổi, một sinh viên Trường Kỹ nghệ trung ương 2, hóa ra đã phải đánh đổi bởi “nước mắt và máu” để băng qua vũng lầy heroin suốt vài năm dai dẳng trước đó. Đi cai ở Bình Triệu, rồi qua dưỡng đường Lê Văn Sỹ, qua Nơ Trang Long, lên Phú Văn, ròng rã và chán nản không ít.

“Nhìn thấy thái độ của người chung quanh, mình chỉ thấy mình là con chứ không phải người”, Khoa đã cất lên lời thẳng thắn trong khi trò chuyện với người dẫn chương trình talk show. Cũng không chút ngần ngại, Khoa kể tỉ mỉ đôi lần vì sốc thuốc phải cấp cứu, về nỗi sầu khổ của cha mẹ, về nén nhang thắp trước mộ một người bạn 26 tuổi nhưng sớm lìa đời vì AIDS.

Khoa lạc giọng đi, một số người ngồi nghe chuyện lấy khăn chấm lên mắt hoe đỏ... Hiện nay trang web của Khoa đã thu thập được 4.000 trang tài liệu, trên 36.000 lượt người truy cập.

3. Dấu ấn 2003

Chương trình “Dấu ấn 2003” (do ban thời sự thực hiện trên VTV1, truyền hình trực tiếp tối 30-12-2003), qua cuộc trò chuyện của người dẫn chương trình Thanh Lâm và Thu Hà cùng bốn vị khách mời, đã phác ra “thế” và “lực” của đất nước năm 2003.

Một năm mang đậm dấu ấn văn hóa - từ sự kiện nhã nhạc cung đình, thắng cảnh Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO xếp hạng di sản thế giới, thành cổ Thăng Long khai quật, phong cách VN trong việc tổ chức sự kiện SEA Games, Para Games...

Đặc biệt thu hút sự quan tâm khiến những ai đang xem chương trình khó mà bấm remote đổi kênh, đó là sự cọ xát ý kiến xoay quanh khái niệm “tốc độ” và “chất lượng tăng trưởng”, dẫn chứng những bài học thực tế sinh động.

Theo đó, “xóa đói giảm nghèo cần phải được xem là một tiêu chí đánh giá sự tăng trưởng, vì tăng trưởng gắn liền với tiến bộ xã hội” - như ý kiến của tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng (phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội), một trong bốn khách mời. “Tôn trọng những chuẩn mực của dân chủ hơn - cũng lời tiến sĩ Dũng - Nói phải củ cải cũng nghe!”.

Từ ngữ “truyền hình tương tác”, về thực chất, được dùng để nói về thể loại “đàm luận chuyên đề” (talk show). Ngay trong lần đầu tiên trình làng đã có được 20 tác phẩm tham dự thể loại talk show - từ VTV, HTV cho đến các đài nhỏ hơn như Quảng Ninh, Hải Phòng, Bình Thuận, Đồng Nai, Cần Thơ..., với các chủ đề đa dạng (như cải cách thủ tục hành chính, “giao ca” giữa các thế hệ, cho đến những khía cạnh khác nhau trong đời sống như đấu tranh chống tệ nạn, tôn vinh y đức, sản xuất nông ngư nghiệp...)