Theo báo cáo của sở đã gửi Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, đó là các doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Hòa Trung (huyện Cái Nước) gồm: Công ty TNHH chế biến thủy sản xuất nhập khẩu Minh Châu, Công ty cổ phần chế biến thủy sản và xuất nhập khẩu Hòa Trung, Công ty TNHH Kim Hồng và phân xưởng 2 Công ty TNHH kỹ nghệ sinh hóa Quốc Thành - Việt Trung.

Kênh đen, cá chết

Qua đối thoại với dân, các doanh nghiệp kể trên thừa nhận đã xả thẳng nước thải chưa qua xử lý ra kênh xáng Lương Thế Trân gây ảnh hưởng xấu đến đời sống, sản xuất của dân.

Thực tế ở ấp Sở Tại, xã Lương Thế Trân, người dân cho biết khoảng bốn tháng qua họ dường như bị mất trắng nguồn sống từ việc bắt cá tôm dưới kênh xáng Lương Thế Trân và kênh Rạch Rập do cá, tôm chết vì ô nhiễm.

Đó là chưa kể cứ mỗi lần nước lớn thì mùi hôi thối từ nước kênh bốc lên nồng nặc khiến nhiều người không chịu nổi phải giật mình thức giấc nửa đêm.

Ông Trần Cáo (ấp Sở Tại) cho biết: “Trước khi có mấy nhà máy thủy sản nước ở kênh trong lắm, bọn nhỏ xuống tắm hoài, tui đặt lú mỗi ngày cũng kiếm được ít tôm để ăn. Giờ không ai dám xuống tắm, nhiều người phải cất lú vào nhà vì không còn con cá, con tôm nào để bắt cả”.

Khi chỉ cho xem đám cá đối đang nổi đầu sắp chết tại kênh Rạch Rập (gần điểm giao nhau với kênh xáng Lương Thế Trân), ông Cáo nói: “Cá này chúng tôi chỉ dám vớt lên cho chó mèo ăn, chứ người không dám ăn”.

Còn dưới lòng kênh xáng Lương Thế Trân kéo dài nhiều cây số kể từ nơi các nhà máy thủy sản thuộc Khu công nghiệp Hòa Trung tọa lạc, khoảng nửa dòng kênh nằm phía các nhà máy nước có màu đen kịt.

Ông Nguyễn Văn Vũ - người dân ở ấp Năm Đảm sinh sống bên dòng kênh này - cho biết nước đen như vậy cả năm qua. Đoạn sông Gành Hào thuộc P.8 nước cũng bị nhuộm đen như vậy. Khi chạy qua khu vực các nhà máy vừa nêu thì không chịu nổi mùi hôi từ hàng phế phẩm thủy sản bốc ra nồng nặc...

Quá tải xử lý nước thải

Tháng 7-2008, UBND tỉnh Cà Mau đã có chỉ thị yêu cầu các doanh nghiệp chế biến thủy sản đã đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng chưa có hệ thống xử lý nước thải phải khẩn trương xây dựng và hoàn thành trước tháng 12-2008.

Thế nhưng theo báo cáo của Sở TN-MT tỉnh đến tháng 5-2010, Công ty cổ phần chế biến thủy sản và xuất nhập khẩu Hòa Trung, đi vào hoạt động năm từ 2006, vẫn không xây dựng hệ thống xử lý nước thải mà xả trực tiếp ra kênh xáng Lương Thế Trân.

Công ty TNHH chế biến thủy sản xuất nhập khẩu Minh Châu thành lập và đi vào hoạt động năm 2008 cũng không có hệ thống xử lý nước thải.

Tháng 5-2010, Sở TN-MT đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh phạt bốn công ty nêu trên với mức phạt thấp nhất 40 triệu đồng, cao nhất 100 triệu đồng, trong đó có doanh nghiệp bị đề nghị xử phạt hành chính nhiều hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường. Nhưng giám đốc sở Tống Lê Thắng cho biết UBND tỉnh chưa xử phạt các doanh nghiệp theo đề nghị này và giao cho sở làm việc lại với doanh nghiệp.

Đến nay, Sở TN-MT cùng các ngành chức năng đã làm việc với 15 hộ dân đại diện 229 hộ yêu cầu “xử” các doanh nghiệp trên và tổ chức buổi đối thoại trực tiếp giữa các doanh nghiệp với người dân về vấn đề ô nhiễm môi trường, các doanh nghiệp này đã cam kết khắc phục.

Theo ông Thắng, hầu hết nhà máy xử lý nước thải cục bộ của các doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Hòa Trung đều quá tải. Hiện một số doanh nghiệp đang hoàn thiện việc nâng cấp và xây hệ thống xử lý mới.

Trong thời gian chưa hoàn thiện nhà máy xử lý nước thải, sở sẽ yêu cầu doanh nghiệp có biện pháp chứa tại chỗ, không xả ra sông. Sở và các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra việc này.

Khi các doanh nghiệp không xả nước ô nhiễm trực tiếp ra môi trường nữa thì ít nhất phải mất vài tháng tình hình ô nhiễm của kênh xáng Lương Thế Trân và các kênh gần đó mới được cải thiện.

Ông Thắng cho rằng việc các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường, gây ảnh hưởng đến cuộc sống người dân là rất rõ và yêu cầu của người dân là chính đáng.