Báo cáo trước các DN, cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Nguyễn Thanh Hòa nói: tại Đài Loan hiện có 90.000 lao động VN, phần lớn là lao động nữ. Trừ chi tiêu, lao động giúp việc nhà có thể để dành được 4,5 triệu đồng VN/người/tháng, lao động khu vực nhà máy có thu nhập cao hơn. Hằng tháng số lao động VN vào làm việc tại Đài Loan đứng đầu trong số các nước cùng tham gia xuất khẩu lao động vào thị trường này, đồng thời VN cũng dẫn đầu về... số lao động bỏ trốn, bỏ hợp đồng ra làm ngoài.

Lý giải nguyên nhân, ông Hòa dẫn ra một số nguyên nhân chính: ý thức của người lao động kém, việc đào tạo định hướng trước khi đi chưa đến nơi đến chốn và phí môi giới cao. Điều nguy hiểm, theo đánh giá của chính các DN, đã có những công ty “ma”, cơ sở đào tạo trá hình tham gia đào tạo và tuyển chọn lao động. Một số công ty VN sau khi tuyển dụng đã “bán” người lao động cho công ty môi giới phía bạn để hưởng phí 200-500 USD/lao động. Một điểm đặc thù nữa là một số trong 80.000 cô dâu VN cũng rất tích cực lôi kéo, dụ dỗ người lao động bỏ hợp đồng.

Tham gia đề xuất biện pháp khắc phục tình hình, giám đốc Tralacen Nguyễn Thị Thanh Nhàn đề nghị có một thời gian “mở” (từ 3-6 tháng) vận động lao động bỏ trốn về nước. Những người về nước sẽ được ưu đãi vé máy bay, miễn chế tài... như một số nước đã từng làm. Còn ông Nguyễn Thanh Hòa cho biết: năm 2005 tới đây, Bộ Lao động - thương binh & xã hội sẽ trình Quốc hội Luật xuất khẩu lao động và chuyên gia, trong đó làm rõ trách nhiệm của DN, của người lao động và có các biện pháp chế tài mạnh với người lao động bỏ hợp đồng.