Vườn tre của một người Việt ở Paris

Phóng to

TT XUÂN - Thật khó mô tả cảm giác vừa lạ lẫm, ngỡ ngàng, vừa quen thuộc, thân thương khi tôi bước vào vườn tre của ông Nguyễn Trọng Thu (*). Lá tre xào xạc, bạn tôi hào hứng như được tiếp thêm sức sống. Tại vùng ngoại thành Paris này, vườn tre (được tạo lập hơn 10 năm) là một cách bạn tôi tìm về với quê hương, với chính mình...

Từ nhiều năm trước, những lá thư ông Thu gửi cho tôi đã tràn ngập niềm hứng khởi về “rừng tre nhỏ” mà ông dày công tạo lập. Thỉnh thoảng, thư ông lại báo rằng vừa tìm được một giống tre mới, vừa tìm thấy một ứng dụng mới từ tre, các thông số về tính dẻo dai và khả năng chịu đựng của tre vừa tăng thêm tí chút...

Tôi đọc thư và vui cùng niềm vui của bạn mình. Cho đến lúc thật sự bước vào vườn tre của ông, tôi vừa muốn nhón chân lên để khỏi làm xao động thế giới riêng của bạn, vừa muốn chạy nhảy như dưới những lũy tre dọc đường làng VN.

Phóng to

130 giống tre được trồng tại đây không phải là những cây tre thường thấy ở VN mà đều là những giống chịu lạnh được đến -200C, nhưng cây nào cũng vẫn “dáng thẳng, thân tròn”, măng non nhọn hoắt.

Lần đầu tiên tôi mới thấy nhiều sắc độ của thân tre, lá tre đến vậy. Chỉ là hai màu xanh và vàng, nhưng có xanh đậm, xanh nhạt, xanh lá mạ; có vàng tươi, vàng nghệ, vàng tơ; có cả những sọc đen to nhỏ điểm xuyết đây đó...

Trước nay, nhìn những bụi tre tôi thấy trước tiên là sự thân thuộc. Bây giờ, nhìn tre dưới sự hướng dẫn say mê của người bạn, tôi thấy tre thật đẹp, thật mới lạ, đúng là biểu tượng của người quân tử “có thể chặt chứ không thể bẻ”.

Nổi bật giữa khu vườn là mô hình quả địa cầu đường kính 8m được ông thực hiện bằng những thanh tre ghép (ảnh dưới). Rất mỏng manh, rất đơn sơ nhưng quả cầu đã đứng đó nhiều ngày, nhiều năm trong nắng gió, mưa tuyết để chứng minh với mọi người về sự dẻo dai của thân tre.

Phóng to

Một phòng trưng bày khác hình bán cầu đường kính 12m cũng được làm từ các thanh tre, bên trong là rất nhiều vật dụng được làm từ tre hết sức quen thuộc với người VN. Có cả một chiếc xe đạp bằng tre mà sau khi nhờ tôi đi tìm khắp nơi ở các làng mỹ nghệ trong nước không có, ông đã phải đặt làm ở Pháp.

Công trình thật sự của Nguyễn Trọng Thu là bêtông tre, với độ cứng có thể sánh với ximăng cốt thép và có thể dùng để làm nhà. Các thanh tre được cắt, dập, trộn với các loại keo, hóa chất và ép lại. Bêtông tre vừa cứng, vừa dai, lại nhẹ, đẹp và quá trình sản xuất chắc chắn không làm ô nhiễm môi trường.

“Bêtông tre sẽ là nguyên liệu xây dựng của tương lai và rất phù hợp với những nơi nhiều tre như VN”, bạn tôi hùng hồn tuyên bố. Ừ nhỉ, sao lại không? Ở trong một căn nhà hiện đại mà lại hoàn toàn bằng nguyên liệu thảo mộc chẳng phải là thú vị lắm sao?

Mỗi tuần đều có những đoàn khách du lịch đến thăm vườn nhưng Thu bảo mục đích chính của mình là nghiên cứu và tìm cách đưa những kết quả về ứng dụng tại quê nhà. Thu bảo mỗi ngày đi dạo giữa vườn tre, nghe tre xào xạc nói chuyện với nhau, lòng người cũng tĩnh lặng, thanh thản hơn, trong sáng hơn. Mỗi lúc như vậy, ông thường ngồi lại nói chuyện với tre về những dự định, mong ước của mình. Mong ước đối với tre VN...

_______________

(*) Ông Nguyễn Trọng Thu, 77 tuổi, đến Pháp từ 1946, nguyên là giáo sư giảng dạy tại một số trường đại học ở Paris. Sau khi về hưu, ông chuyên nghiên cứu thực vật học.