Những năm gần đây, ngành công nghiệp công nghệ thông tin ở Việt Nam đã có những bước tăng trưởng mạnh. Số liệu thống kê cho thấy, tổng doanh thu công nghiệp công nghệ thông tin năm 2012 đạt mức 25,5 tỷ USD, tăng trưởng 86,3%; xuất khẩu sản phẩm công nghệ thông tin đạt 20 tỷ USD, tăng 82% so với năm 2011 và chiếm 17,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Song, cùng với tốc độ phát triển trên, tình trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động sản xuất trong lĩnh vực công nghệ thông tin thời gian qua cũng đang là thách thức không nhỏ đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Chất thải điện tử tại Việt Nam đang đi theo hướng tái sử dụng, nếu không sử dụng được nữa mới đưa ra bãi chôn lấp. Tuy vậy, công nghệ tái chế của Việt Nam còn lạc hậu. Sau khi các kim loại và linh kiện điện tử còn dùng được được bóc tách và đem bán hoặc sửa chữa, phần còn lại chủ yếu được đốt hoặc nghiền rồi pha thêm hóa chất để tạo ra sản phẩm mới, vốn là các sản phẩm đơn giản như chai lọ, túi nylon với số lượng còn hạn chế.

Nhằm phát triển một nền công nghiệp điện tử an toàn, bền vững, ngày 9/8/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định quy định về thu hồi và xử lý sản phẩm thải bỏ. Quyết định này quy định về trách nhiệm, quyền lợi, hoạt động thu hồi và xử lý sản phẩm thải bỏ trên lãnh thổ Việt Nam. Quyết định này áp dụng đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động thu hồi và xử lý sản phẩm thải bỏ trên lãnh thổ Việt Nam.

Theo đó, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu sản phẩm thải bỏ có trách nhiệm thiết lập các điểm thu hồi sản phẩm thải bỏ; thỏa thuận với người tiêu dùng về cách thức chuyển giao và tiếp nhận sản phẩm thải bỏ tại điểm thu hồi, vận chuyển đến cơ sở xử lý; đồng thời phải thông báo bằng văn bản đến Bộ TN&MT về các điểm thu hồi, xử lý sản phẩm thải bỏ và công khai thông tin liên quan trên Cổng thông tin điện tử của doanh nghiệp và của Bộ TN&MT và của doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu. Cùng với đó, hàng năm, báo cáo lượng sản phẩm được sản xuất hoặc nhập khẩu đã bán ra thị trường Việt Nam; kết quả thu hồi và xử lý sản phẩm thải bỏ theo hướng dẫn của Bộ TN&MT.

Ngoài ra, từ đầu năm 2015, các sản phẩm thải bỏ như ắc quy và pin, thiết bị điện tử, điện dân dụng và công nghiệp, hóa chất sử dụng trong công nghiệp, nông nghiệp, thủy sản và thuốc sử dụng cho người, dấu nhớt, mỡ bôi trơn … sẽ bị thu hồi và xử lý. Sang đầu năm 2016, những loại như máy photocopy, tivi, tủ lạnh, máy điều hòa không khí, máy giặt, săm lốp các loại thải bỏ phải bị thu hồi. Đến đầu năm 2018 đến các loại phương tiện giao thông như xe mô tô, xe gắn máy, xe ô tô loại thải sẽ bị thu hồi và xử lý bởi cơ quan chức năng.

Chuyên gia của các nước Nhật Bản, Brazil, Nigeria, cơ quan bảo vệ môi sinh Hoa Kỳ (US EPA), Malaysia, El Salvador, Mexico, Ai Cập, Colombia, Indonesia, Canada, Argentina, Thái Lan và Costa Rica đã cùng với các chuyên gia Việt Nam trao đổi về công tác quản lý chất thải điện tử tại các quốc gia và khu vực nhằm tìm ra những kinh nghiệm, hướng đi đúng đắn nhất trong việc quản lý, xử lý chất thải điện tử giúp bảo vệ môi trường toàn cầu.

Nguồn: Bộ Tài nguyên và Môi trường