Các triệu chứng ‘hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi’ xảy ra vào mùa mưa khiến cho nhiều người nghĩ mình bị cảm lạnh - Ảnh: DNCC

Cả nước đang bước vào cao điểm mùa mưa - thời điểm dễ làm viêm mũi dị ứng có thể bùng phát ở cả 3 miền.

Lý do là bởi độ ẩm không khí cao, tạo môi trường nóng ẩm thuận lợi cho nấm mốc, mạt bụi, côn trùng… sinh sôi. Các dị nguyên này kích ứng niêm mạc mũi, kết hợp với chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn (25 đến 35^oC) làm niêm mạc mũi không kịp thích nghi.

Viêm mũi dị ứng cực phổ biến, chiếm đến 32% số ca bệnh tai mũi họng ở Việt Nam. Song nhiều người lại bỏ qua, gặp triệu chứng ‘hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi’ liền nghĩ rằng bản thân bị ‘cảm lạnh’ do mưa nắng thất thường.

Nhầm lẫn này sẽ không chỉ làm triệu chứng kéo dài dai dẳng, mà còn dẫn đến sử dụng thuốc không phù hợp, đặc biệt là kháng sinh và thuốc trị cảm cúm không cần thiết.

6 dấu hiệu phân biệt viêm mũi dị ứng với cảm lạnh

"Tuyên bố Đồng thuận Quốc tế về Dị ứng và Tai Mũi Họng: Viêm mũi dị ứng 2023" (ICAR-Allergic Rhinitis 2023) được xây dựng bởi 127 chuyên gia y khoa hàng đầu thế giới, định nghĩa viêm mũi dị ứng là phản ứng quá mẫn thông qua kháng thể IgE ở niêm mạc mũi, do tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.

Trong khi đó, cảm lạnh gây viêm mũi, do nhiễm virus cấp tính.

Theo Mayo Clinic (Một hệ thống y tế phi lợi nhuận hàng đầu thế giới của Mỹ), dù cùng gây phiền toái cho đường hô hấp, bạn vẫn có thể dễ dàng phân biệt hai bệnh lý này trong 60 giây qua 6 dấu hiệu sau:

- Ngứa mắt, sưng mí, quầng thâm : Rất thường gặp ở viêm mũi dị ứng, nhưng hiếm khi xuất hiện ở người cảm lạnh.

- Ngứa mũi : Dấu hiệu đặc trưng của viêm mũi dị ứng, hiếm gặp khi bị cảm lạnh.

- Hắt hơi : Viêm mũi dị ứng thường gây hắt hơi thành từng tràng dài liên tục, còn cảm lạnh chỉ hắt hơi ngắt quãng.

- Sốt : Người bị viêm mũi dị ứng hầu như không sốt, trong khi cảm lạnh do virus có thể gây sốt nhẹ đến vừa.

- Đau họng : Cảm lạnh thường đi kèm đau rát họng, còn viêm mũi dị ứng thì không.

- Ho : Ho là triệu chứng phổ biến của cảm lạnh, nhưng hiếm khi xuất hiện ở người bị viêm mũi dị ứng đơn thuần.

Thuốc hỗ trợ giảm triệu chứng viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng gây ra nhiều rối loạn về giấc ngủ và chất lượng cuộc sống, dễ tái phát nhiều lần. Vậy nên, bên cạnh việc ‘ngắt kết nối’ với nguồn tác nhân gây dị ứng, bác sĩ thường khuyến nghị dùng thêm các thuốc hỗ trợ giảm triệu chứng viêm mũi dị ứng hiệu quả, ngăn ngừa diễn tiến nặng thành viêm xoang.

Trong số thuốc điều trị đánh giá bởi ICAR-Allergic Rhinitis 2023, nhóm thuốc kháng histamine H1 đứng đầu về ưu tiên chỉ định, nhờ hiệu quả cao, ít tác dụng phụ và chi phí tốt. Thuốc kháng histamine đã được sử dụng từ những năm 1940, nên có rất nhiều thử nghiệm lâm sàng về tác dụng điều trị viêm mũi dị ứng.

Hoạt chất kháng histamine H1 thế hệ 2 - fexofenadin giúp giảm nhanh triệu chứng sổ mũi, nghẹt mũi, ngứa mũi - Ảnh: DNCC

Cho đến nay, thuốc kháng histamine ngày càng được cải tiến tối ưu hơn. So với nhóm thế hệ 1 dễ gây buồn ngủ do đi qua được hàng rào máu - não, nhóm thế hệ mới ít tạo ra điều này vì ít ức chế hệ thần kinh trung ương.

Ví dụ như hoạt chất kháng histamine H1 thế hệ 2 - fexofenadin giúp giảm nhanh triệu chứng sổ mũi, nghẹt mũi, ngứa mũi… nhưng vẫn giữ được trạng thái tỉnh táo.

Nhờ vậy, thuốc phù hợp với cả dân văn phòng, người đang làm việc hoặc cần tập trung học tập. Việc chỉ định thuốc kháng histamine thế hệ mới nào cần được chuyên gia y tế "cá nhân hóa" cho từng bệnh nhân, đồng thời xem xét liều lượng.

Bên cạnh thuốc kháng histamine, ICAR-Allergic Rhinitis 2023 còn đưa ra các liệu pháp rửa mũi bằng nước muối sinh lý, thuốc nhỏ mũi corticosteroid, thuốc giảm nghẹt mũi… Song để kết hợp thành phác đồ, người bệnh nên sớm đến tham vấn bác sĩ chuyên khoa, tránh trì hoãn làm lỡ thời điểm điều trị tối ưu.

Nhóm thuốc kháng histamine H1 có chức năng điều trị chống dị ứng - Ảnh: DNCC