Phóng to

Anh Phạm Đức Thiện

Trước nay, khi nói đến nghề tiếp viên hàng không là người ta nghĩ ngay tới phái đẹp. Thế nhưng nghề này mấy ai biết phái mạnh làm cũng tốt không kém gì phái nữ, một trong những người đó là - tiếp viên trưởng của Vietnam Airlines.

Xuất thân từ dân du lịch, chuyên lo thủ tục giấy tờ, đón khách quốc tế ở sân bay, và trong những lần “cầm biển đón khách” đó, Đức Thiện đã bị các cô tiếp viên hàng không xinh đẹp “hớp mất hồn”.

Nghề của sự khám phá

“Nhận thấy mình có kỹ năng về du lịch, giao tiếp nên nếu vào được ngành thì sẽ là một lợi thế. Mà từ lâu tôi đã mơ ước được bay trên bầu trời bao la đó để biết đó biết đây. Thế nên năm 1991 khi hãng hàng không Pacific tuyển tiếp viên là tôi nhào vô thi liền” - anh nhớ lại.

Với sự tự tin đó, anh đã trúng tuyển và học ở Trường hàng không thuộc Tổng công ty Hàng không Việt Nam. Tốt nghiệp anh được gửi qua tập sự bên Vietnam Airlines và từ đó đến nay, anh “bén duyên” luôn với hãng hàng không này.

Chuyến bay đầu tiên, anh cũng hồi hộp, háo hức như bất kỳ vị khách nào mới đi máy bay lần đầu và hơn cả thế rất lo lắng. Cả đêm thao thức không biết mình có làm tốt không, cứ chốc chốc lại ngồi dậy “ôn bài”. “Tiếp viên hàng không không chỉ là người đại diện cho một hãng mà trong chừng mực nào đó còn là hình ảnh, con người đầu tiên mà khách quốc tế tiếp xúc khi đến một đất nước. Do đó, áp lực khá lớn. Trong bất cứ tình huống nào, họ cũng phải luôn mỉm cười và không được nói tiếng “không” với hành khách” - anh Thiện cho biết.

Để làm được điều đó, anh cần mẫn đi học thêm tiếng Anh, rồi học lấy bằng đại học thương mại. Anh còn đi sưu tập thêm các dịch vụ khách sạn, quán ăn, điểm vui chơi giải trí; tìm hiểu thêm về văn hoá, kinh tế, phong tục tập quán của các nước, và những thủ tục giấy tờ ở từng nơi khác nhau… “để dành sẵn đó đến khi khách hỏi mà hướng dẫn”. Cả những câu chuyện cười, những lời hay ý đẹp anh cũng để ý ghi nhớ, “phòng khi các thượng đế nhí có yêu cầu” - anh cười nói.

Đi bay đã hơn 13 năm với hàng ngàn chuyến, nhưng đến giờ trước mỗi chuyến bay mới anh lại thấy háo hức như những ngày đầu. “Vì mỗi chuyến bay mới mở ra cho tôi nhiều cơ hội mới được khám phá và học hỏi. Khám phá thế giới qua những vùng đất mới, qua những người khách mới mà tôi phục vụ và qua cả những đồng nghiệp mới trong tổ tiếp viên và tổ lái của tôi (phần lớn các chuyến bay là một tổ tiếp viên và tổ lái khác nhau)”.

... và thử thách

Nhiều khám phá thế nhưng nghề này cũng không ít thử thách. Thử thách đầu tiên là phải nắm bắt được tâm lý khách mà phục vụ cho chuyên nghiệp và cả để cảnh giác… khủng bố (!). Do bay nhiều và chỉ cần để ý chút nên khi nhìn khách bước lên máy bay, anh có thể đoán khách thuộc quốc tịch nào, người khó tính, người đang có tâm trạng vui vẻ hay bồn chồn, lo lắng… Từ đó anh có cách phục vụ phù hợp.

Là tiếp viên nam, anh cũng có những bất lợi về nghề nghiệp, đó là không có được sự dịu dàng, tỉ mỉ, khéo léo khi phục vụ khách như các đồng nghiệp nữ. “Thế nhưng nếu biết cách phát huy thì những điểm yếu đó có thể trở thành điểm mạnh. Nữ tiếp viên dịu dàng nhưng nếu để phục vụ khách nữ thì chưa chắc các cô làm tốt hơn tiếp viên nam” (cười). Ngoài ra, nghề này còn đòi hỏi người tiếp viên phải có một cái đầu lạnh nhưng nhanh nhạy và bản lĩnh, quyết đoán và mạnh mẽ để xử lý tốt những tình huống bất thường có thể xảy ra trên các chuyến bay.

Thế nhưng nghề tiếp viên không chỉ thử thách về bản lĩnh, mà còn thử thách cả về đạo đức. Rất nhiều lần, anh nhận được những lời đề nghị mua hàng lậu hoặc những năm đầu mới vào nghề có người nhờ chuyển ngoại tệ hưởng hoa hồng. Tất cả anh đều từ chối.

Anh tâm sự: “Thú thật nhiều lúc tôi đã dao động vì lúc đó, đời sống đang rất khó khăn, nếu làm vài chuyến như thế chắc chắn sẽ cải thiện được kinh tế. Thế nhưng nghĩ lại làm thế có tiền nhưng bị đuổi việc, mất cái nghề mà mình yêu thích thì hỏi có đáng không? Mà nghĩ cũng lạ, từ chối được lần đầu tiên thì những lần sau dễ dàng hơn nhiều. Sau đó, lại thấy lòng nhẹ nhàng hơn”.

Sự chuyên cần học hỏi và niềm say mê khám phá, bản lĩnh lẫn đạo đức trong nghề nghiệp đó đã giúp anh ngày càng được cấp trên và đồng nghiệp tin tưởng. Anh liên tục được thăng chức lên hạng tiếp viên phục vụ cao hơn, lên tiếp viên trưởng và hai năm trước được đề bạt là liên đội trưởng liên đội tiếp viên 1, quản lý hơn 300 tiếp viên. Con đường nghề nghiệp phía trước anh vẫn đang cố gắng rất nhiều.