Phóng to

Hàng nghìn container hàng thịt đông lạnh đang được bảo quản tại các cảng của Hải Phòng - Ảnh: Hùng Minh

Theo đó, Hải quan Hải Phòng cho biết trên toàn bộ các cảng thuộc TP Hải Phòng hiện có 1.738 container thịt, nội tạng đông lạnh gồm cả loại nhập tiêu thụ nội địa và tạm nhập tái xuất, trong đó chủ yếu là hàng tạm nhập chờ tái xuất. Ngoài ra tại Móng Cái, ông Đỗ Văn Thiêm - chi cục trưởng Hải quan Móng Cái - cho biết cửa khẩu này cũng đang bị ùn ứ trên 200 container thịt đông lạnh chờ xuất khẩu sang Trung Quốc.

Mỗi ngày thiệt hại ít nhất 1,4 tỉ đồng

Tại cảng Chùa Vẽ (Hải Phòng), giám đốc Vũ Nam Thắng khẳng định đây là cảng tồn nhiều hàng nhất, hiện còn gần 700 container được đặt rải rác trong cảng. Có thời điểm số hàng bị ùn ứ lên đến 1.000 container buộc cảng phải ngừng tiếp nhận mặt hàng này. Từ khi hàng nhập về, cảng Chùa Vẽ phải vận chuyển các container này đến khu vực R (chuyên dùng cho hàng đông lạnh) và phụ cận ba trạm điện để đảm bảo đủ điện năng bảo quản hàng hóa.

Tương tự, tại các cảng ở Hải Phòng như Đình Vũ tồn khoảng 250 container hàng, cảng Nam Hải tồn đọng hơn 200 container, cảng Green Port gần 200 container, cảng Đoạn Xá còn trên 100 container. Bà Đỗ Thị Hạnh, trưởng phòng kế hoạch kinh doanh cảng Đình Vũ, cho biết với biểu mức lưu kho bãi 2 USD/giờ như hiện nay, chỉ tính riêng cảng Đình Vũ mỗi ngày các chủ hàng phải chi phí 12.000 USD. Nếu tính tổng cộng 1.738 container còn tồn đọng tại Hải Phòng, mỗi ngày các chủ hàng thiệt hại khoảng 1,4 tỉ đồng.

Tồn đọng hàng lớn, chi phí bảo quản khổng lồ như vậy nhưng các công ty quản lý cảng đều không có cách nào giải quyết bởi lẽ chủ hàng liên tục xin gia hạn lưu kho bãi. Bà Đỗ Thị Hạnh nói chỉ có cơ quan hải quan hoặc cơ quan chức năng nắm rõ các chủ hàng để có thể xử lý.

Theo ông Đỗ Văn Thêm, nguyên nhân của tình trạng tồn đọng các container thịt đông lạnh ở cửa khẩu Móng Cái là do đối tác nước ngoài không thu xếp được việc tiếp nhận hàng nên doanh nghiệp trong nước không thể giao hàng. Ông Thiêm cho biết phía Trung Quốc siết chặt việc nhập hàng thịt, không cho nhập khẩu nên hàng về VN bị tồn đọng. Hiện chỉ có mặt hàng thịt đông lạnh nhập khẩu tiêu thụ nội địa được giải phóng khỏi kho bãi.

Không được đưa vào thị trường nội địa

Có thể nói nếu mỗi container đóng được 10 tấn hàng thì đã có gần 4.000 tấn thịt đang ùn ứ ở các cảng của Hải Phòng. Hàng ứ đọng càng lâu càng khó xuất khẩu thì chi phí càng cao nên hệ thống cảng ở TP đang lo ngại xảy ra tình trạng “bỏ của chạy lấy người”. Nếu xảy ra tình trạng này, việc tiêu hủy số hàng này trở thành bài toán khó. Tại Móng Cái, ông Đỗ Văn Thiêm nói các cơ quan bảo vệ môi trường, kiểm dịch y tế bắt đầu tiến hành theo dõi chất lượng và cách bảo quản các lô hàng, nếu “có vấn đề” sẽ có biện pháp xử lý.

Trước tình hình này, Cục Hải quan Hải Phòng đã đề xuất một số giải pháp trước mắt nhằm tháo gỡ khó khăn chung cho hệ thống cảng. Cụ thể, trước mắt có thể cho phép doanh nghiệp đưa hàng về các kho bãi, địa điểm kiểm tra ngoài cửa khẩu hay cạnh cảng để có điều kiện bảo quản lạnh tốt hàng hóa, đồng thời giao cho các chi cục giám sát chặt chẽ. Trường hợp hàng hóa tồn đọng tại cảng trên 90 ngày mà chưa khai báo làm thủ tục hải quan thì xử lý, yêu cầu đưa hàng ra khỏi lãnh thổ VN hoặc xử phạt đối với doanh nghiệp, xuất khẩu ra khỏi VN và cũng có thể xử lý như đối với mặt hàng buôn lậu (có thể thanh lý hoặc tiêu hủy).

Ông Trần Văn Hội, phó cục trưởng Cục Hải quan Hải Phòng, ủng hộ giải pháp tái xuất trở về nước xuất khẩu nếu không thể xuất khẩu sang nước thứ ba. Theo ông Hội, nếu không thể tái xuất, rất có thể các chủ hàng sẽ xin được nộp thuế để nhập khẩu tiêu thụ trong thị trường nội địa nhằm hạn chế thiệt hại. Như vậy, những hiểm họa về môi trường, điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm rất lớn. Do đó, các cơ quan chức năng cần có thông báo cấm nhập khẩu số hàng này vào VN tiêu thụ, yêu cầu tái xuất hoặc tiêu hủy khi không thể thông quan.