Vụ việc ồn ào giữa nhạc sĩ Minh Khang và tài xế Grab đang được dư luận quan tâm. Vậy pháp luật quy định như thế nào về quyền hình ảnh, khi nào việc đăng clip của người khác lên mạng là vi phạm?

Được lắp camera nhưng phải tôn trọng quyền riêng tư của khách

Trước ngày 1-1-2025, theo Nghị định 10/2020, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 9 chỗ (kể cả lái xe) trở lên bắt buộc phải lắp camera để ghi và lưu trữ hình ảnh trong quá trình hoạt động, bao gồm khu vực lái xe và cửa lên xuống. 

Tuy nhiên, quy định này đã hết hiệu lực từ ngày 1-1-2025 và được thay thế bằng quy định tại khoản 2 Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông.

Theo quy định mới, xe ô tô kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình. Đối với xe chở người từ 8 chỗ trở lên (không tính chỗ của lái xe), ngoài thiết bị giám sát hành trình còn phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe. Như vậy, hiện nay pháp luật chưa bắt buộc lắp camera ghi hình hành khách trong xe.

Tuy nhiên, theo Luật sửa đổi 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự, từ ngày 1-7-2026, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên (không tính lái xe) sẽ bắt buộc phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách. Đối với xe dưới 8 chỗ, pháp luật không quy định bắt buộc nhưng cũng không cấm việc lắp camera.

Việc sử dụng dữ liệu hình ảnh thu được phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và pháp luật liên quan. Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự, việc sử dụng hình ảnh cá nhân phải có sự đồng ý của người đó, trừ một số trường hợp vì lợi ích công cộng hoặc phục vụ hoạt động công cộng.

Chủ xe được phép lắp camera nhằm bảo vệ tài sản và an toàn, nhưng phải tôn trọng quyền riêng tư của hành khách. Việc sử dụng hình ảnh để cung cấp cho cơ quan chức năng khi cần thiết là hợp pháp, nhưng phát tán hình ảnh trái phép vì mục đích cá nhân sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Đồng tình, luật sư Đặng Hoài Vũ (Đoàn luật sư TP.HCM) cũng cho rằng hiện pháp luật quy định bắt buộc về việc lắp các thiết bị giám sát hành trình là nhằm mục đích phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ và xử lý hành vi vi phạm pháp luật.

Đối với các xe ô tô chưa thuộc diện bắt buộc lắp thiết bị giám sát hành trình, việc lắp đặt chủ yếu nhằm ghi lại hình ảnh, làm chứng cứ khi xảy ra tai nạn giao thông hoặc các vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, luật sư Vũ cho rằng khi kinh doanh vận tải hành khách thì không gian trong xe ô tô được xem là nơi công cộng. Do đó cơ quan, tổ chức, cá nhân được ghi âm, ghi hình và xử lý dữ liệu cá nhân thu được từ hoạt động ghi âm, ghi hình tại nơi công cộng, hoạt động công cộng mà không cần có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân trong các trường hợp để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Trường hợp tài xế phát tán video hành khách quấy rối, đe dọa, hành hung gây thương tích cho tài xế và những hành khách khác trong xe thì không vi phạm.

Còn nếu phát tán video nhằm mục đích gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể trong video, để trục lợi; xúc phạm danh dự nhân phẩm người khác thì thuộc trường hợp vi phạm điều cấm của pháp luật.

Tài xế, khách hàng ứng xử sao cho chuẩn?

Theo luật sư Lê Văn Hoan (Đoàn luật sư TP.HCM), để hạn chế những hệ lụy không đáng có, tài xế có thể gắn biển báo hoặc thông báo cho hành khách biết trên xe có camera giám sát để đảm bảo quyền được biết của hành khách. Điều này vừa giúp khách an tâm, vừa là "lời nhắc" để mọi người ứng xử chuẩn mực hơn.

Ngoài ra, chỉ trích xuất camera khi có sự cố (va chạm, mất cắp, phản ánh thái độ phục vụ). Tuyệt đối không đăng tải các đoạn video mang tính đời tư hoặc nhạy cảm của khách lên mạng xã hội.

Đối với hành khách, khi bước lên xe, hãy quan sát nhanh xem xe có camera hay không. Nếu cần không gian riêng tư tuyệt đối có thể yêu cầu tài xế tạm ngắt hoặc che camera nếu cảm thấy cần thiết.

Xe dịch vụ cũng được coi là không gian công cộng tạm thời nên giữ hình ảnh cá nhân, duy trì cử chỉ, lời nói lịch sự, tránh các hành động quá riêng tư. Hành khách không thể kiểm soát được dữ liệu hình ảnh đó sẽ được sử dụng như thế nào, vì mục đích gì nếu gặp phải tài xế thiếu chuẩn mực đạo đức hoặc vì động cơ, mục đích cá nhân.

Tương tự, luật sư Đặng Hoài Vũ cho rằng trong bất kỳ tình huống nào, tài xế cũng cần giữ bình tĩnh tối đa, tránh tranh cãi, gây gổ khi hành khách quá khích, đồng thời chủ động thu thập hình ảnh, clip gửi đến cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý theo quy định. 

Đối với hành khách, cần cư xử chuẩn mực, lịch sự. Nếu không hài lòng với tài xế, có thể phản ánh qua tổng đài hoặc báo cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm về trật tự, an toàn giao thông.

Từ vụ việc của nhạc sĩ Minh Khang: Bài học cho cả khách hàng và tài xế

Từ vụ việc nhạc sĩ Minh Khang thừa nhận có hành vi cãi vã và văng tục với tài xế Grab do mất kiểm soát sau khi sử dụng rượu bia vào tháng 3-2026 đã gây xôn xao dư luận, đồng thời đặt ra nhiều vấn đề pháp lý quan trọng về quyền riêng tư.