Cô con gái út đã trên 30 tuổi bị bệnh tâm thần, không may bị 1 thanh niên nào đó làm ẩu, có bầu, sinh ra 1 đứa bé. Ngày về quê ghé thăm anh, tôi không kìm được cảm xúc khi bước chân vào căn nhà tôn rách nát, vách vá bằng những miếng gỗ mỏng cũ xì, nền đất chỗ lồi chỗ lõm. Vách nhà anh treo rất nhiều bằng khen của hai vợ chồng “người cao tuổi có nhiều đóng góp cho địa phương”. Bốn con người ấy chỉ đặt hy vọng vào 30.000 đồng mỗi ngày - tiền gia công dệt 1 chiếc chiếu - mà cũng khi có, khi không.

Đáng lẽ nếu là người khác, anh đã được xếp vào diện hộ nghèo, hưởng chính sách chế độ của nhà nước. Thế nhưng, anh lại là… trưởng xóm (tương đương tổ trưởng dân phố); chẳng lẽ lại tự bầu hộ nghèo cho mình? Cho nên, gia đình anh chỉ được xếp vào diện… hộ cận nghèo. Mà cận nghèo thì chưa phải là nghèo. Thành thử, anh chị phải cam chịu cái nghèo gần 40 năm nay.

Tôi đã định tương trợ anh mấy bao xi-măng để tráng cái nền nhà nhưng người bạn nhà báo cùng đi theo bàn là không nên làm vậy. Anh nhà báo nói: Hãy cứ để như vậy để anh có ý kiến với địa phương xin xếp nhà bạn tôi vào diện hộ nghèo, cho địa phương thấy rõ là nhà bạn tôi thật sự nghèo. Chứ còn tráng cái nền nhà thì… sang quá, e rằng nhà bạn tôi sẽ vẫn là hộ cận nghèo muôn năm!

Xóa đói giảm nghèo là một chương trình đúng đắn, đầy tính nhân văn mà nhà nước chúng ta đã, đang và sẽ thực hiện để nâng cao đời sống, thoát nghèo cho bà con nghèo trên cả nước. Chương trình ấy đã đạt nhiều kết quả khả quan: Nhiều hộ nghèo đã thoát nghèo, nhiều làng quê xa xôi đã đổi mới, nhiều công trình mới đã được xây dựng. Liên hợp quốc và nhiều tổ chức quốc tế khác đã ca ngợi thành công của Việt Nam trong xóa đói giảm nghèo.

Một lần nữa, xóa đói giảm nghèo được đưa vào chương trình nghị sự của Quốc hội. Thế nhưng các con số được ước đoán không thể không khiến lòng người lo nghĩ: Vẫn còn khoảng trên 12% hộ nông thôn và thành thị và khoảng 50% hộ đồng bào dân tộc thiểu số là hộ nghèo. Đi vào chi tiết sâu xa hơn, người dân nhận thấy có những công trình như nước sạch, đường sá, thủy lợi phục vụ cho người nghèo đã bị xây dựng tào lao; quĩ xóa đói giảm nghèo bị chi… trật đối tượng; nhiều địa phương cấp xã còn sáng tạo ra những khoản đóng góp để nặn bóp người nghèo; có địa phương bỏ hộ nghèo ra khỏi danh sách để lấy điểm. Có những hộ nghèo sống ỷ lại vào tiền chính sách của nhà nước, không chịu làm ăn thoát nghèo, lại rơi vào cảnh tái nghèo hoặc cận nghèo. Nói tóm lại, nỗ lực xóa đói giảm nghèo được thực hiện đều khắp nhưng xóa thì chưa tới, giảm thì chưa sâu.

Đùm bọc nhau để giúp bà con nghèo có được cuộc sống ấm no là điều mà nhân dân đã góp sức với Chính phủ thực hiện trong nhiều năm nay. Các chương trình tặng bò, tặng nhà tình nghĩa tình thương, phát học bổng, miễn giảm tiền khám chữa bệnh, ưu tiên cho đi lao động nước ngoài, cho vay học đại học… là những chương trình đầy tính nhân văn. Đất nước ta còn nghèo, lại đang bị một gã hàng xóm gây hấn , cho nên mọi đồng tiền ngân sách chi ra đều phải được tính toán kỹ lưỡng.

Vì vậy, nhân dân rất thuận tình nếu nhà nước chi ngân sách cho chủ trương xóa đói giảm nghèo. Nhân dân cũng rất thuận tình chi 16 ngàn tỉ đồng để hiện đại hóa lực lượng kiểm ngư và cảnh sát biển, thậm chí còn có thể chi nhiều hơn nữa. Bạn đọc báo Tuổi Trẻ hăng hái tham gia cuộc vận động ủng hộ cho các lực lượng kiểm ngư và cảnh sát biển của ta đang thực thi pháp luật và hỗ trợ ngư dân bám biển bảo vệ chủ quyền cho ta hiểu lòng dân là thế nào. Ngược lại, nhân dân không đồng ý khi ai đó đề nghị chi trên 10 ngàn tỉ đồng để… xây dựng nhà hát hiện đại. Nhân dân là như vậy, luôn luôn sáng suốt nhận biết cái gì cần thì làm trước, cái gì chưa cần thì để lại sau.

Tuổi Trẻ Cười số 501 ra ngày 15/6/2014 hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.