Mời bạn đọc đón xem gợi ý giải các môn thi, nhận định, phân tích đề thi từ các giáo viên uy tín và thông tin về kỳ thi luôn được cập nhật trên báo Tuổi Trẻ.

'Học tủ, học vẹt không thể đáp ứng đề thi lớp 10'

Thời điểm này, điều quan tâm nhất của các thí sinh là đề thi sẽ ra sao, cách làm bài thi như thế nào để đạt được hiệu quả cao nhất?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Bảo Quốc - Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM - cho biết đề thi lớp 10 năm 2026 ở TP.HCM sẽ được biên soạn theo dạng mở. Nội dung đề thi nằm trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 bậc THCS, chủ yếu ở lớp 8 và 9. 

Đề được xây dựng theo định hướng đánh giá năng lực học sinh, không đơn thuần là kiểm tra các đơn vị kiến thức môn học một cách thuần túy.

Ông Quốc thông tin: "TP vẫn kiên trì với chủ trương đổi mới cách ra đề thi. Trong đó yêu cầu học sinh phải biết tư duy, vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề thực tiễn, biết đánh giá, phản biện... Nếu học sinh học theo kiểu cũ, học tủ, học vẹt thì không thể đáp ứng được các yêu cầu của đề thi".

Về mức độ khó và tỉ lệ câu hỏi thuộc dạng phân hóa thí sinh, ông Quốc cho biết sẽ cân nhắc cho hài hòa với năng lực chung của học sinh sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. 

Với môn ngữ văn, đề được tích hợp giữa đánh giá năng lực đọc hiểu và viết, nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu.

Môn toán hướng tới kiểm tra các năng lực toán học của học sinh bao gồm tư duy và lập luận toán học, giải quyết vấn đề toán học và mô hình hóa toán học. Qua đó giúp học sinh định hướng một số kiến thức, kỹ năng cần thiết khi bước vào cấp THPT. 

Đề thi môn tiếng Anh đánh giá các kỹ năng ngôn ngữ cụ thể, mục tiêu cụ thể cho từng mạch kiến thức.

"Các câu hỏi trong đề thi môn tiếng Anh sẽ chú trọng đánh giá năng lực ngôn ngữ, không chỉ dựa trên kiến thức thuộc lòng về ngữ pháp và từ vựng của học sinh mà yêu cầu học sinh phải có khả năng hiểu và vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào ngữ cảnh phù hợp, đặc biệt là các tình huống thực tế trong cuộc sống" - ông Quốc nói.

Theo ông Quốc, ngay từ đầu năm học 2025-2026, Sở GD-ĐT TP đã công bố cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy của đề thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026. Bên cạnh đó, sở cũng công bố đề thi minh họa để giáo viên tham khảo trong quá trình giảng dạy.

"Đề thi minh họa của ba môn thi lớp 10 như một định hướng cho học sinh làm quen với phương thức kiểm tra đánh giá trong đề thi. Đề thi thật có thể giống hoặc không giống đề thi minh họa. Tuy nhiên một điều chắc chắn là đề thi lớp 10 sẽ bám sát với cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy mà chúng tôi đã công bố từ đầu năm học" - ông Quốc khẳng định.

Để làm bài thi hiệu quả

Theo cô Nguyễn Thị Bảo Ngọc (tổ trưởng tổ văn Trường THCS Ngô Tất Tố, phường Phú Nhuận, TP.HCM), đối với môn văn, điều đầu tiên học sinh cần đọc kỹ đề, gạch dưới các từ khóa quan trọng trong câu hỏi để xác định đúng yêu cầu, tránh trả lời sót ý hoặc lan man.

"Trong quá trình làm bài, thí sinh cần phân bố thời gian hợp lý để hoàn thiện các yêu cầu của câu hỏi. Căn cứ số điểm từng câu để quyết định thời gian làm bài đồng thời sắp xếp các ý để trả lời cho đầy đủ. 

Đặc biệt, các em nên chú ý phần ngữ liệu và hệ thống các câu hỏi ở phần 1 để có thể vận dụng cho các yêu cầu về viết ở phần 2. Không chỉ môn văn mà với các môn khác cũng vậy, bài làm trình bày rõ ràng, sạch đẹp sẽ tạo được thiện cảm với giám khảo" - cô Ngọc cho hay.

Ngoài ra, cô Ngọc cũng lưu ý những sơ suất mà thí sinh dễ mắc phải như không đọc kỹ đề, xác định sai yêu cầu câu hỏi dẫn đến lạc đề, viết lan man, không đúng trọng tâm. Ở các câu đọc hiểu, thí sinh cần trả lời ngắn gọn, không cần dài dòng. 

Nhiều thí sinh phân bổ thời gian làm bài không hợp lý, đến phần viết thì hết thời gian dẫn đến việc không viết kịp, thiếu bố cục theo yêu cầu kiểu bài, bài văn thiếu luận điểm, thiếu bằng chứng thực tế, thuyết phục; mắc nhiều lỗi chính tả, lỗi diễn đạt...

Ở môn toán, thầy Đặng Hữu Trí (tổ trưởng tổ toán Trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, TP.HCM) đưa ra lời khuyên: "Các em nên đọc trọn vẹn đề thi, sau đó chọn những câu dễ để làm trước. Làm xong câu nào thì xem lại ngay để chắc chắn không bị sai sót gì rồi mới làm những câu tiếp theo. Tức là làm đến đâu chắc đến đó".

Thầy Trí nhận định: "Theo cấu trúc thì đề thi có bảy bài toán. Trong đó bài 1 và 2 thường là những bài cơ bản các em nên làm trước và làm thật cẩn thận để hưởng trọn vẹn số điểm của hai bài này. Bài số 3 đến bài số 6 trong đề là bài toán thực tế. Đề bài khá dài nên thí sinh cần phân biệt dữ liệu chỉ mang tính chất dẫn nhập (không sử dụng để giải toán) và "từ khóa" để chọn những dữ liệu cần thiết sử dụng giải bài toán".

Với bài toán về hình học không gian, thầy Trí khuyên các học sinh cần học kỹ ba khối hình: hình trụ, hình nón, hình cầu đồng thời nắm vững công thức. Thầy Trí thông tin: có một số thí sinh viết công thức cũng sai. Nhiều em chỉ thiếu dấu bình phương nhưng dẫn đến mất điểm cả câu. 

Bên cạnh đó, thầy Trí còn dặn dò các học sinh nên vẽ hình vào giấy thi trước (đối với bài hình học): "Nhiều em vẽ hình vào giấy nháp rồi làm bài. Đến cuối giờ thì không kịp vẽ vào giấy thi. Mà bài hình học thì phải có hình giám khảo mới chấm điểm".

Tuyển sinh lớp 10 ở TP.HCM: Thí sinh thi vào lớp 10 chuyên tăng mạnh

Ngày mai 31-5, thí sinh TP.HCM sẽ làm thủ tục dự thi vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Đây là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 có số lượng thí sinh đông nhất từ trước tới nay với hơn 150.000 em.