Xôi Lạc TV kiếm tiền ra sao?

Xôi Lạc TV ra đời vào năm 2016, được phát triển bởi một nhóm ẩn danh. Tên miền đăng ký qua dịch vụ GoDaddy và trở về máy chủ có địa chỉ IP tại Mỹ. Xôi Lạc TV bắt đầu được chú ý rộng rãi vào khoảng năm 2017 - 2018, thời điểm nhu cầu xem bóng đá trực tuyến tại Việt Nam tăng mạnh.

Khi đó, sự bùng nổ của Internet tốc độ cao và smartphone tại Việt Nam đã góp phần làm thay đổi cách khán giả tiếp cận nội dung thể thao. So với truyền hình truyền thống và trả tiền, Xôi Lạc TV thực sự dễ tiếp cận hơn.

Trang web này cung cấp các đường link xem trực tiếp nhiều trận đấu lớn mà không yêu cầu người dùng trả phí. Chỉ cần một thiết bị có kết nối Internet, người xem đã có thể theo dõi trận đấu gần như ngay lập tức.

Trên Xôi Lạc, người xem có thể theo dõi miễn phí tất cả các trận đấu trên thế giới như như Premier League của Anh, UEFA Champions League, các giải vô địch quốc gia châu Âu như La Liga, Serie A hay Bundesliga, cũng như các trận đấu của đội tuyển Việt Nam.

Ngoài ra hệ thống này còn phát các giải đấu quốc tế lớn như FIFA World Cup, UEFA European Championship, các giải khu vực châu Á như AFC Asian Cup và các kỳ đại hội thể thao như Olympic, Asiad, SEA Games.

Cơ chế hoạt động của Xôi Lạc TV dựa trên mô hình phát trực tuyến kiểu OTT (over-the-top), tức là truyền tải nội dung qua Internet thay vì sóng truyền hình truyền thống. Tuy nhiên khác với các nền tảng hợp pháp, trang web không sở hữu quyền phát sóng.

Thay vào đó, họ lấy tín hiệu từ các nguồn truyền hình quốc tế hoặc từ các nền tảng có bản quyền, sau đó chuyển tiếp (restream) lại cho người xem miễn phí. Điều này đã xâm hại nghiêm trọng quyền lợi của các đơn vị truyền hình chính thống sở hữu bản quyền.

Không chỉ vi phạm bản quyền, Xôi Lạc còn xây dựng một "hệ sinh thái" kênh lậu để hướng người xem đến việc cá độ bóng đá và cờ bạc trực tuyến nhờ lượng người theo dõi lớn.

Xôi Lạc kiếm tiền chủ yếu từ quảng cáo của các trang cá độ, cờ bạc, hướng dẫn người xem tham gia. Chưa hết, các bình luận viên của Xôi Lạc cũng bình luận theo hướng cá cược, tạo thành một diễn đàn dành cho người cá độ bóng đá.

Một chuyên gia trong lĩnh vực bản quyền truyền hình nói với Tuổi Trẻ: "Các kênh lậu kiếm tiền nhờ hoạt động cờ bạc, cá độ bóng đá trực tuyến dựa trên việc miễn phí khi xem. Điều đó giết chết các đơn vị sở hữu bản quyền chính thống, mà K+ là một ví dụ rất điển hình".

Số tiền liên quan vụ Xôi Lạc TV gần 1.000 tỉ đồng

Chiều 5-3, Công an tỉnh Hưng Yên chính thức thông tin về vụ án liên quan hệ thống Xôi Lạc TV, cho biết quy mô số tiền liên quan vụ án lên tới gần 1.000 tỉ đồng.

Vào tháng 2, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hưng Yên phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ triệu tập, bắt giữ, khám xét khẩn cấp và khởi tố đối với 38 nghi can. Nhóm này do P.N.D. (sinh năm 1979, ở số 72A Nguyễn Trãi, phường Thanh Xuân, Hà Nội) và N.C.Đ.(sinh năm 1993, ở tòa nhà The Zei, phường Từ Liêm, Hà Nội) cầm đầu.

Các hành vi được xác định là sử dụng công nghệ cao để xâm phạm bản quyền tác giả và quyền liên quan, tổ chức đánh bạc và đánh bạc, truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy. Vi phạm trên được thực hiện thông qua các trang web được nhiều người biết đến như Xoilactv, ThapcamTV, CakeoTV, Banhkhuc, 8XBET, Hbet, Lu88...

Quá trình bắt giữ và khám xét, Công an tỉnh Hưng Yên đã thu giữ 20 máy tính xách tay, 35 bộ máy tính để bàn cấu hình cao, 3 máy tính bảng, 64 điện thoại thông minh các loại, 4 bộ thiết bị phát livestream chuyên dụng để bình luận.

Cơ quan chức năng cũng phong tỏa 58 tài khoản ngân hàng; thu giữ tiền mặt, ô tô, tiền trong các tài khoản ngân hàng và kê biên các tài sản khác với tổng giá trị hơn 300 tỉ đồng.

Quá trình điều tra ban đầu xác định đường dây trên hoạt động nhiều năm, người tham gia tại nhiều tỉnh thành trên cả nước. Các nghi can sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi như thay đổi tên miền liên tục, sử dụng máy chủ đặt ở nước ngoài và phân tán hệ thống quản trị nhằm che giấu danh tính.

* Luật sư Phạm Đức Huy:

Nâng cao ý thức người dùng là giải pháp lâu dài

Việc cơ quan chức năng khởi tố vụ án Xôi Lạc TV cho thấy xu hướng siết chặt xử lý các hành vi xâm phạm bản quyền trên môi trường số. Tuy vậy vẫn còn không ít khó khăn trong thực thi.

Một trong những "kẽ hở" lớn là yếu tố công nghệ. Các trang web vi phạm thường đặt máy chủ ở nước ngoài, liên tục thay đổi tên miền, sử dụng kỹ thuật phát lại (restream) hoặc mạng phân phối nội dung để tránh bị chặn.

Bên cạnh đó, việc thu thập chứng cứ và xác định người đứng sau hệ thống cũng mất nhiều thời gian. Thực tế cho thấy không ít website phát sóng lậu đã tồn tại nhiều năm trước khi bị triệt phá.

Ở góc độ chủ sở hữu nội dung, luật sư khuyến nghị cần chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Ngoài việc đăng ký quyền tác giả, các đơn vị nắm giữ bản quyền nên áp dụng các giải pháp công nghệ, sử dụng hệ thống quản lý bản quyền số và thường xuyên giám sát môi trường mạng để kịp thời phát hiện vi phạm.

Khi phát hiện hành vi xâm phạm, cần nhanh chóng gửi yêu cầu gỡ bỏ hoặc đề nghị cơ quan chức năng xử lý. Đối với người dùng, việc lựa chọn các nền tảng hợp pháp cũng là yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ bản quyền. Thói quen sử dụng các website xem miễn phí nhưng vi phạm bản quyền không chỉ gây thiệt hại cho đơn vị sở hữu nội dung mà còn làm méo mó thị trường nội dung số.

Vì vậy cùng với sự hoàn thiện của pháp luật và nỗ lực của cơ quan quản lý, nâng cao ý thức của người dùng được xem là giải pháp lâu dài để hạn chế tình trạng vi phạm bản quyền tại Việt Nam.

* Luật sư Hà Hải (Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM):

Vi phạm bản quyền trên không gian mạng ở Việt Nam diễn ra với quy mô lớn và tinh vi

Vụ án liên quan đến hệ thống phát sóng bóng đá lậu "Xôi Lạc TV" cho thấy tình trạng vi phạm bản quyền trên không gian mạng tại Việt Nam đang diễn ra với quy mô lớn, tổ chức chặt chẽ và ngày càng tinh vi.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, thuật ngữ thường được người dân gọi là "bản quyền" thực chất là quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam 2005 (đã được sửa đổi, bổ sung). Quyền này phát sinh tự động khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định, bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản của tác giả hoặc chủ sở hữu.

Trong lĩnh vực phát sóng thể thao, quyền tài sản đặc biệt quan trọng, bởi chủ sở hữu có quyền độc quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng thông qua các phương tiện như truyền hình, Internet hoặc nền tảng số.

Việc các trang web như "Xôi Lạc TV" tự ý phát sóng các trận đấu bóng đá có bản quyền mà không được phép của chủ sở hữu đã xâm phạm trực tiếp quyền này. Nếu hành vi vi phạm được thực hiện có tổ chức, thu lợi bất chính lớn hoặc gây thiệt hại đáng kể, người vi phạm có thể bị xử lý hình sự theo Điều 225 của Bộ luật Hình sự Việt Nam 2015 về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xử lý các hành vi vi phạm bản quyền trên Internet không hề đơn giản. Các đối tượng thường sử dụng máy chủ đặt ở nước ngoài, liên tục thay đổi tên miền, vận hành hệ thống ẩn danh và tổ chức hoạt động theo mô hình doanh nghiệp để che giấu hành vi phạm tội.

Bên cạnh đó, lợi nhuận từ quảng cáo, cá độ trực tuyến và lượng truy cập lớn đã tạo ra nguồn thu hàng trăm tỉ đồng, khiến loại tội phạm này ngày càng hấp dẫn đối với các nhóm tội phạm công nghệ cao.

Từ góc độ pháp lý, để bảo vệ hiệu quả quyền tác giả trên môi trường số cần sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều chủ thể. Các đơn vị nắm giữ bản quyền cần chủ động áp dụng công nghệ bảo vệ nội dung, phát hiện và yêu cầu gỡ bỏ các nguồn phát sóng trái phép. Cơ quan chức năng cần tăng cường hợp tác quốc tế trong thu thập chứng cứ điện tử và xử lý các hệ thống đặt máy chủ ở nước ngoài.

Thay đổi nhận thức của người dùng cũng là yếu tố quan trọng. Việc truy cập các trang phát sóng lậu không chỉ vi phạm bản quyền mà còn có thể tiếp tay cho các đường dây cá độ, đánh bạc và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin cá nhân. Vì vậy, nâng cao ý thức tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và sử dụng các nền tảng hợp pháp là điều cần thiết để xây dựng môi trường nội dung số lành mạnh.

* Luật sư Phan Vũ Tuấn:

Phát sóng bóng đá lậu chỉ là phần nổi

Phát sóng bóng đá lậu thực chất chỉ là phần nổi. Nhiều website tích hợp cơ chế điều hướng, dụ dỗ người dùng sang các trang cá cược chỉ sau một cú nhấp chuột.

Hàng triệu lượt truy cập đã bị chuyển hướng sang hệ sinh thái cờ bạc và nội dung nhạy cảm.

Nguồn thu từ quảng cáo và chia sẻ doanh thu cá cược trở thành "điểm tựa tài chính" giúp các hệ thống này duy trì hạ tầng kỹ thuật, liên tục thay đổi tên miền để né tránh xử lý.

Một số kênh thậm chí thu hút lượng lớn người xem trẻ tuổi nhờ cách bình luận mang tính giải trí, tự do và ít bị kiểm soát nội dung như các chương trình phát sóng chính thống của nhà đài.

Chính sự "thoải mái" này khiến nhiều nội dung bình luận đi xa khỏi chuẩn mực nghề nghiệp, thậm chí có trường hợp sử dụng ngôn từ phản cảm, vi phạm quy định pháp luật hoặc trái với thuần phong mỹ tục chỉ để gây chú ý và tăng lượt xem, trong khi chất lượng chuyên môn của nội dung bình luận không phải lúc nào cũng được bảo đảm.

Có thể nói mỗi lượt xem lậu không chỉ là hành vi sử dụng nội dung trái phép mà còn góp phần nuôi dưỡng một "hệ sinh thái" vi phạm, gây thiệt hại lớn cho chủ thể quyền và tiềm ẩn rủi ro về an ninh mạng, trật tự xã hội.

Điển hình vào năm 2017, VTVcab đã phải thông cáo ngừng phát sóng giải UEFA Champions League và UEFA Europa League vì lý do bị các tổ chức, cá nhân xâm hại bản quyền phát sóng tràn lan khắp lãnh thổ Việt Nam; hay mới đây nhất, sau 16 năm hoạt động, Truyền hình K+ đã tuyên bố rút khỏi thị trường Việt Nam.

Việc khởi tố 38 bị can trong vụ Xôi Lạc TV là bước đi mạnh mẽ cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của cơ quan chức năng trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Việc xử lý hành vi vi phạm này không còn chỉ nằm ở xử phạt hành chính, mà còn ở mức độ nghiêm trọng hơn là truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong tương lai, cùng với sự hoàn thiện của pháp luật và sự thay đổi trong nhận thức của người dùng, các nền tảng phát sóng hợp pháp nhiều khả năng sẽ trở thành xu hướng phổ biến, góp phần xây dựng môi trường sáng tạo lành mạnh và bền vững.