Những bộ phim của Studio Ghibli thường được nhớ đến bởi thế giới giàu trí tưởng tượng, những nhân vật gần gũi và cách kể chuyện giàu tính nhân văn. 

Tuy nhiên không ít tác phẩm nổi tiếng của hãng lại bắt nguồn từ những cuốn sách đã tồn tại từ trước. 

Khi chuyển thể lên màn ảnh, các đạo diễn Ghibli không chỉ đưa những câu chuyện ấy đến với khán giả mới, mà còn thay đổi đáng kể nhân vật, bối cảnh và chủ đề để tạo nên dấu ấn riêng.

Howl's Moving Castle 

Ra mắt năm 2004 dưới sự chỉ đạo của Hayao Miyazaki, Howl's Moving Castle là một trong những phim nổi tiếng nhất của Studio Ghibli. Tuy nhiên khán giả có thể bất ngờ khi biết tác phẩm khác khá xa tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Diana Wynne Jones.

Howl trong tiểu thuyết cũng khác đáng kể. Thay vì hình tượng hào hoa và có phần anh hùng như trên màn ảnh, anh được mô tả là một người đào hoa, khá hèn nhát và ích kỷ. Sophie thậm chí xem Howl là người phù phiếm.

Tiểu thuyết Howl's Moving Castle còn được nối tiếp bằng Castle in the Air và House of Many Ways. Vì vậy đọc nguyên tác mang lại một trải nghiệm hoàn toàn khác về thế giới mà Miyazaki đã đưa lên màn ảnh.

Kiki's Delivery Service 

Kiki's Delivery Service của Eiko Kadono là một trường hợp đặc biệt. Cuốn sách xuất bản năm 1985 kể về cô phù thủy trẻ Kiki rời nhà, chuyển đến một thành phố ven biển và bắt đầu cuộc sống độc lập cùng chú mèo Jiji.

Bộ phim năm 1989 của Hayao Miyazaki vẫn giữ lại nền tảng ấy, nhưng bổ sung nhiều yếu tố trưởng thành và tâm lý. Kiki phải đối mặt với cô đơn, áp lực và tình trạng kiệt sức khi cố gắng thích nghi với cuộc sống mới.

Một trong những khác biệt đáng nhớ nhất nằm ở Jiji. Cuối phim, Kiki không còn hiểu được tiếng chú mèo, một chi tiết thường được xem như biểu tượng cho quá trình trưởng thành. Trong tiểu thuyết, Kiki vẫn có thể trò chuyện với Jiji và câu chuyện nhìn chung nhẹ nhàng, lạc quan hơn.

When Marnie Was There 

So với nhiều tác phẩm khác, When Marnie Was There của Hiromasa Yonebayashi khá trung thành với tiểu thuyết cùng tên của Joan G. Robinson.

Bộ phim năm 2014 kể về Anna, một cô bé gặp vấn đề sức khỏe và được đưa đến sống cùng một gia đình ở vùng nông thôn. Tại đây, cô gặp Marnie - một cô gái bí ẩn sống trong căn biệt thự bên bờ biển.

Mối quan hệ giữa Anna và Marnie phát triển từ sự cô đơn và những tổn thương mà cả hai phải đối mặt. Điểm quan trọng của câu chuyện là sự thật về danh tính của Marnie, qua đó biến mối quan hệ tưởng như siêu nhiên thành một câu chuyện gia đình đầy cảm xúc.

The Wind Has Risen 

Không phải toàn bộ The Wind Rises đều được chuyển thể từ một cuốn sách. Bộ phim năm 2013 của Miyazaki lấy cảm hứng từ cuộc đời kỹ sư hàng không Jiro Horikoshi, đồng thời vay mượn câu chuyện tình trong tiểu thuyết The Wind Has Risen của Tatsuo Hori.

Tiểu thuyết, được viết trong giai đoạn 1936-1938, mang tính bán tự truyện và xoay quanh một người đàn ông sống tại viện điều dưỡng cùng vị hôn thê mắc bệnh lao.

Mối quan hệ ấy trở thành nguồn cảm hứng cho câu chuyện giữa Jiro và Naoko trong phim. Giống như nguyên tác, tình yêu của họ luôn bị phủ bóng bởi bệnh tật và cái chết.

Nếu The Wind Rises đặt câu chuyện tình vào bối cảnh lịch sử đầy biến động, tiểu thuyết của Hori lại mang màu sắc nội tâm và bi thương hơn. 

Grave of the Fireflies - Tác phẩm đau thương nhất của Studio Ghibli

Trong số các tác phẩm được Studio Ghibli chuyển thể, Grave of the Fireflies có lẽ là trường hợp mà việc đọc nguyên tác khiến câu chuyện trở nên nặng nề hơn.

Phim của Isao Takahata kể về Seita và em gái Setsuko, hai đứa trẻ cố gắng sinh tồn tại Nhật Bản trong Thế chiến 2 sau khi mất cha mẹ. Cuối cùng, Setsuko chết vì suy dinh dưỡng, còn Seita cũng qua đời trong cô độc.

Nguyên tác của Akiyuki Nosaka là một truyện ngắn bán tự truyện dựa trên những trải nghiệm của chính tác giả trước, trong và sau các cuộc không kích tại Kobe. Nosaka mất nhiều thành viên trong gia đình, trong đó có người em gái qua đời vì suy dinh dưỡng.

Đáng chú ý, câu chuyện không đơn thuần là một hồi ức chiến tranh. Nó còn là lời xin lỗi dành cho người em đã mất và chứa đựng cảm giác tội lỗi của một người sống sót. Những cảm xúc ích kỷ, giận dữ và ân hận của Nosaka khiến nguyên tác thậm chí còn khắc nghiệt hơn bộ phim.

Nhìn lại những cuốn sách đứng sau các tác phẩm Ghibli, có thể thấy hãng phim không đơn giản sao chép nguyên tác lên màn ảnh. Miyazaki, Takahata hay Yonebayashi đều lựa chọn những yếu tố phù hợp với cách kể chuyện của mình, từ đó biến đổi chúng thành những tác phẩm có bản sắc riêng.

Studio Ghibli, MAPPA cùng những studio làm nên nhiều anime đình đám

Giữa hàng trăm studio hoạt hình tại Nhật Bản, chỉ một số ít được đánh giá cao nhờ liên tục cho ra đời những tác phẩm chất lượng qua nhiều năm.