Tô Hoài - người sinh ra để viết

07/07/2014 07:48 GMT+7

TT - Tiễn biệt một nhà văn lớn vừa ra đi, nhà thơ - nhà báo Nguyễn Sĩ Đại vừa gửi đến Tuổi Trẻ bài viết.

Nhà văn Tô Hoài, "cha đẻ" Dế Mèn phiêu lưu ký qua đờiNhà văn Tô Hoài: Ham sống để được ham viết

tN7e4d46.jpg
Nhà văn Tô Hoài (1920 - 2014) Ảnh: NGUYỄN ĐÌNH TOÁN

Do ảnh hưởng Thơ mới, thoạt đầu Tô Hoài cũng men theo con đường thơ để đến với văn học. Song ông sớm nhận ra rằng trời không cho mình thiên tư đó. Sự tỉnh táo, tính tỉ mỉ, sự quan sát thông minh, óc ngụ ngôn... mới là thế mạnh của ông.

Và chính làng Nghĩa Đô quê ngoại toàn ruộng rau muống và ao sâu, những cái ao vừa thả cá, thả bè rau, vừa để vo gạo, nấu cơm, tắm giặt... và trên bờ đầy những cào cào, châu chấu, dế mèn; làng quê có những người đàn ông, đàn bà lao động quần quật, vì miếng cơm, vì chút lợi nhỏ nhặt mà nhiều khi cãi vã, chành chọe nhau nhưng dưới đáy sâu là tình làng nghĩa xóm sâu nặng đã tặng cho ông một món quà vô giá: bối cảnh của tập truyện Dế Mèn phiêu lưu ký. Và như vậy, vào năm 20 tuổi, ông đã trở thành một nhà văn thiếu nhi mang tầm cỡ thế giới.

Dù sau này, với hơn 100 đầu sách, có rất nhiều tác phẩm chấn động dư luận, thì Dế Mèn phiêu lưu ký vẫn là tác phẩm số một của ông.

Những câu chữ sinh động

Tô Hoài là người sinh ra để viết. Và để viết được, ông là người không ngừng đi và nghĩ. Nhà văn Nguyễn Tuân, người đứng đầu của “trường phái xê dịch”, đã từng thốt lên: Tô Hoài mới là anh đi nhiều, đi thật, còn tôi là anh đi chơi!

Và trong mỗi chuyến đi, nhà văn rất chăm ghi chép, chuyện gì cũng ghi, ghi rất cụ thể tên người, tên việc và cả các từ ngữ lạ tai. Dường như