Người đàn ông với dáng vẻ điềm tĩnh ấy đã gắn bó vùng đất này từ những ngày đầu nhà máy thành lập.

15 năm kể từ ngày Công ty Thủy điện Sông Tranh hoạt động, nơi đây không chỉ vận hành một nhà máy thủy điện lớn trên lưu vực Vu Gia - Thu Bồn, mà còn từng bước gầy dựng niềm tin với người dân vùng cao bằng sự bền bỉ lẫn trách nhiệm.

Từ những năm tháng cam go…

Ngày thủy điện Sông Tranh 2 khởi công (2006), người dân nơi đây kỳ vọng dự án sẽ mở ra nhiều cơ hội cho vùng đất còn nhiều khó khăn.

Nhưng ngay sau khi tổ máy cuối cùng chính thức hòa lưới điện vào đầu 2011, công trình lập tức đối diện với những áp lực chưa từng có: hiện tượng thấm nước qua khe nhiệt thân đập, động đất kích thích liên tiếp khiến dư luận dậy sóng. Có thời điểm, câu chuyện an toàn hồ đập phủ kín những buổi tiếp xúc giữa chính quyền, ngành điện và người dân.

"Nghe động đất, rồi báo chí nói nhiều nên ai cũng thấp thỏm. Nhà gần sông thì càng lo. Nhưng mấy năm sau thấy nhà máy vận hành ổn định, rồi mưa bão cũng không có chuyện gì nên bà con dần yên tâm", ông Hồ Văn Xây, người dân thôn 2, xã Trà Đốc, nhớ lại.

Còn trong ký ức làm nghề của mình, ông Phạm Hữu Trí coi đó là quãng thời gian áp lực nhất. "Có những ngày anh em kỹ sư, công nhân kỹ thuật gần như bám chặt công trình. Kiểm tra thông số đập, theo dõi thân đập, rà soát từng quy trình tích nước, vận hành hồ chứa, phối hợp với các đơn vị chuyên môn đánh giá an toàn. Áp lực rất lớn, nhưng mình hiểu rằng càng khó khăn thì càng phải làm thật chắc", ông Trí kể.

Và rồi bằng hàng loạt giải pháp kỹ thuật, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, ngành điện cùng nỗ lực của tập thể cán bộ kỹ sư, công nhân, những vấn đề kỹ thuật từng gây lo lắng dần được kiểm soát. Công trình được cơ quan chức năng đánh giá bảo đảm an toàn.

Những mùa mưa bão đi qua bình yên hơn và nỗi lo trong lòng người dân cũng dần dịu xuống.

Đến dấu ấn của niềm tin

Ít ai hình dung rằng từ một công trình từng đứng giữa những hoài nghi, sau 15 năm, thủy điện Sông Tranh lại trở thành một trong những nhà máy được đánh giá là vận hành hiệu quả nhất ở miền Trung.

Tính đến nay, nhà máy thủy điện Sông Tranh 2 đã đưa lên lưới điện quốc gia gần 9,8 tỉ kWh điện. Tổng doanh thu bán điện đạt khoảng 9,8 nghìn tỉ đồng, đóng góp ngân sách khoảng 1,9 nghìn tỉ đồng.

Riêng năm 2025, sản lượng điện đạt hơn 893 triệu kWh - mức cao nhất kể từ ngày nhà máy đi vào hoạt động. Đây cũng là năm thứ 6 liên tiếp đơn vị vượt sản lượng thiết kế.

Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn ca trực âm thầm, là những người kỹ sư thức xuyên đêm trong mùa mưa lũ, là những lần xử lý kỹ thuật không để xảy ra gián đoạn vận hành, là áp lực giữ cho công trình luôn trong trạng thái sẵn sàng phát điện khi hệ thống điện quốc gia cần huy động.

"Bây giờ anh em đã hoàn toàn làm chủ thiết bị rồi", ông Trí nói với một nụ cười nhẹ. "Từ sửa chữa, bảo dưỡng đến xử lý những tình huống phát sinh đều chủ động hơn rất nhiều so với thời gian đầu".

Không chỉ vận hành nhà máy, đội ngũ kỹ thuật của đơn vị còn tham gia vào các lĩnh vực như tư vấn giám sát thi công công trình điện, bảo trì thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực vận hành và tham gia thị trường phát điện cạnh tranh. Đó là bước trưởng thành của một đơn vị từng phải vượt qua không ít sóng gió trong những ngày đầu.

Và những hoạt động đầy nghĩa tình

Với nhiều người dân vùng lòng hồ Sông Tranh, câu chuyện nơi đây không còn chỉ gắn với những tổ máy phát điện, nó còn gắn với những đổi thay rất đời thường.

Một trong số những thay đổi mà người dân vùng lòng hồ cảm nhận rõ nhất đó là chương trình thả cá giống tái tạo nguồn lợi thủy sản. Tính đến nay, đã có hơn 805.000 con cá giống đã được thả xuống lòng hồ với tổng kinh phí gần 700 triệu đồng.

Ban đầu, nhiều người xem đây chỉ là hoạt động hỗ trợ mang tính phong trào. Nhưng thời gian cho thấy điều ngược lại. Những đàn cá mè, cá trắm cỏ phát triển nhanh đã tạo thêm sinh kế cho đồng bào Ca Dong, Xê Đăng, Mơ Nông, nhờ vậy nhiều hộ có thêm thu nhập, cuộc sống đỡ hơn trước.

Tính đến nay, hơn 8 tỉ đồng đã được chủ đầu tư nhà này dành cho người dân vùng dự án. Và với người dân vùng cao Trà My, điều đọng lại là những việc làm thiết thực. 

Đó là chiếc xe đạp mới giúp một học sinh không còn phải đi bộ hàng giờ đến trường, là phòng máy vi tính để trẻ em vùng cao làm quen với công nghệ, là bể bơi cho học sinh thực hành, là những suất học bổng để học sinh nghèo không bỏ dở việc học, là căn nhà tình nghĩa. Hay đôi khi chỉ là sửa lại đường điện nước giúp hộ dân khó khăn nơi vùng núi.

Ở xã Trà Tập, một trong những câu chuyện được người dân nhắc nhiều là việc hỗ trợ kinh phí để địa phương mua sắm cồng chiêng, đồng phục truyền thống cho học sinh vùng cao.

"Người dân ở đây quý cái tình lắm", ông Xây bảo. "Mình thấy công ty không chỉ làm điện mà còn quan tâm đến dân nên bà con cũng gần gũi hơn".

Thủy điện Sông Tranh 2 chủ động cấp điện và nước mùa khô 2026

Trong bối cảnh mùa khô năm 2026 được dự báo tiềm ẩn nhiều thách thức về nguồn nước và nhu cầu phụ tải điện tăng, Công ty Thủy điện Sông Tranh đã ghi nhận tín hiệu tích cực, vừa vượt kế hoạch sản xuất, vừa chủ động tích trữ nước, sẵn sàng cho mùa khô.