Người thân của tôi thuộc diện hộ nghèo, năm nay cháu đến tuổi đi nghĩa vụ quân sự nhưng hiện đang đi làm ở thành phố để phụ giúp gia đình. Xin hỏi trường hợp này cháu có bắt buộc phải về quê để đi bộ đội hay không? - anh Lê Minh (ngụ TP.HCM) hỏi.

Luật sư Trần Giáng Hương (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:

Theo quy định của pháp luật hiện nay, không phải trường hợp nào thuộc diện hộ nghèo cũng được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Điểm b khoản 1 của Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 quy định một trong các trường hợp được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự là “lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra được ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận”.

Ở đây, chúng ta phải hiểu rằng hộ nghèo không phải là một căn cứ độc lập để tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Nếu thuộc các trường hợp gia đình khó khăn, muốn được tạm hoãn cần chứng minh các yếu tố như người được gọi nhập ngũ là lao động duy nhất trong gia đình, và phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc là chưa đến tuổi lao động; hoặc trong gia đình bị thiệt hại về người và tài sản do tai nạn, thiên tai hoặc dịch bệnh nguy hiểm (có xác nhận của UBND cấp phường, xã).

Trong trường hợp này, Bộ Quốc phòng đã có hướng dẫn về cách xác thực những người thuộc diện này. 

Cụ thể cần có giấy tờ chứng minh tình trạng bệnh của cha mẹ, hoặc là giấy tờ chứng minh người làm đơn là lao động duy nhất, hoặc là giấy khai sinh của những người chưa đến tuổi lao động.

Chẳng hạn, gia đình có cha hoặc mẹ là người khuyết tật, không còn khả năng lao động; cha hoặc mẹ không có khả năng tạo ra thu nhập ổn định; hoặc là có em còn đang ở độ tuổi đi học; nếu có đủ những tài liệu chứng minh là có cơ sở để đề nghị tạm hoãn theo điểm b khoản 1 Điều 41 của Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015.

Còn nếu được gọi tham gia thực hiện nghĩa vụ quân sự, gia đình chỉ đơn thuần là thuộc hộ nghèo, nhưng cha mẹ vẫn có khả năng lao động, các thành viên khác vẫn có thể tạo ra thu nhập thì sẽ không thuộc diện được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự.

Các quy định mới có hiệu lực từ ngày 1-9

Từ ngày mai (1-9), nhiều luật, chính sách mới có hiệu lực như các chính sách liên quan đến nghĩa vụ quân sự, trẻ dưới 6 tuổi được cấp căn cước.