Quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản đã “rơi tự do” trong suốt ba năm qua khi cả hai bên công khai chỉ trích nhau xung quanh việc cựu thủ tướng Nhật Koizumi tới thăm đền Yasukuni, vấn đề sách giáo khoa về lịch sử, tranh chấp về lãnh thổ và các mỏ khí đốt ở ngoài biển đông Trung Hoa.

Hôm qua, tại cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Ôn Gia Bảo và Tổng thống Hàn Quốc Roh Moo Hyun, hai bên đồng ý cùng hợp tác trong mối quan hệ Nam - Bắc ở bán đảo Triều Tiên và giải giáp hòa bình vấn đề hạt nhân ở đây. Hai bên cũng bàn tới vấn đề ký kết Hiệp định thương mại tự do FTA giữa hai nước.

Việc xây dựng tốt mối quan hệ với Trung Quốc cũng là chiến lược để Nhật cân bằng hơn trong mối quan hệ với Mỹ trong quá trình trở thành quốc gia “bình thường”. Đối với Trung Quốc, việc Nhật thành lập bộ quốc phòng, hội đồng an ninh, xúc tiến việc thay đổi hiến pháp cũng khiến nước này lo lắng về sự hồi phục của chủ nghĩa quân phiệt ở đây. Nhưng Nhật cũng rất âu lo về sự hùng mạnh quân sự của Trung Quốc. Ngay trước chuyến thăm của ông Ôn Gia Bảo, Thủ tướng Shinzo Abe đã yêu cầu Trung Quốc giải thích về chi phí quốc phòng liên tục tăng trên 10% trong suốt 19 năm qua.

Xét trên góc độ ngoại giao, sự xuất hiện của Thủ tướng Ôn Gia Bảo tại Quốc hội Nhật là một động thái tích cực mang tính “phá băng”, nhưng không có nghĩa mọi chuyện đã, đang và sẽ diễn ra tốt đẹp. Chẳng hạn, Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã cho rút ngắn chuyến thăm của mình từ năm ngày xuống ba ngày sau khi Thủ tướng Shinzo Abe từ chối thừa nhận việc quân đội nước này bắt nhiều phụ nữ châu Á làm nô lệ tình dục trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ 2.