Phóng to

- Thưa, cụ niên cao bao nhiêu ạ? <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

- Bẩm quan lớn! Tôi là Đoàn Tử Quang, năm nay 82 tuổi.

Vị chánh chủ khảo rất ngạc nhiên và xúc động ân cần hỏi tiếp:

- Cụ vẫn khỏe mạnh đấy chứ ạ?

- Dạ, tôi vẫn như thường.

- Thế tai, mắt cụ còn tỏ không? Liệu cụ còn nhìn rõ chữ trên bảng không? Năm nay chữ húy có nhiều thay đổi đấy cụ ạ!

- Dạ, tôi nhìn được. Thế rồi trong kỳ thi năm ấy, Đoàn Tử Quang lọt cả bốn trường, đỗ cử nhân thứ 29. Trong bữa tiệc mừng các tân khoa, cụ nhận phần quà bánh đem về nhà. Ai cũng tưởng cụ mang quà về cho con cháu chắt chút... nhưng cụ bảo:

- Chút quà này tôi mang về kính mẹ tôi. Năm nay người 99 tuổi, và nhờ trời vẫn còn khỏe mạnh.

Cử chỉ của cụ thật không kém gì Lục Tích (một trong Nhị thập tứ hiếu) ngày xưa, khiến ai nấy đều cảm động.

Phan Bội Châu, người đỗ đầu khoa này, trong bữa tiệc, đã đọc tặng cụ tân khoa đại lão một đôi câu đối bày tỏ niềm cảm thương và kính phục sâu sắc, dịch nôm như sau:

Xảo thật trời kia, quyệt thật trời kia, hằng đem nỗi đắng cay thử thách tài hoa, đã toan phụ tám mươi năm nợ nần thư kiếm. Lạ thay người ấy, sướng thay người ấy, muốn ôm mối văn chương trả về tạo hóa, mà lại xem muôn ngàn dặm đường cái phong vân.

KIỀU VĂN

Phóng to Tuổi Trẻ Cười số 427 (01-05-2011) hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này. Chúc bạn đọc có thật nhiều thời gian thư giãn thoải mái!