Ông Lê Quang Tỉnh, chủ một dãy nhà trọ ở đường Kha Vạn Cân, khu phố 2, P.Linh Trung, quận Thủ Đức, TP.HCM là một trong số các chủ nhà trọ đó. Hơn chục năm trước ông đã kinh doanh nhà trọ. “Lúc đó lương công nhân khoảng 350.000 đồng/tháng, tôi cho thuê mỗi phòng 300.000 đồng/tháng, vài người thuê chung một phòng.

Nay đã 10 năm, lương công nhân khoảng 2,5 triệu đồng/tháng nhưng tiền thuê cũng chỉ ở mức 350.000-500.000 đồng” - ông nói. Lý do không tăng giá, theo ông, người công nhân đã khổ, tăng giá làm họ khổ thêm. Mặt khác, ông cho biết “không có lý do gì để tăng giá”, dù ở các quận khác chủ nhà trọ liên tục tăng giá.

Ông Tỉnh là một trong số 3.500 chủ nhà trọ trên địa bàn quận cam kết không tăng giá phòng trọ trong năm 2011, theo Liên đoàn Lao động quận Thủ Đức. Việc này đã tạo ra sự ổn định, an tâm cho gần 100.000 người lao động nhập cư, công nhân, công chức nghèo, sinh viên học sinh ở trọ.

Một bạn đọc tên Trương Văn Thuận khi biết có những chủ nhà trọ tử tế như thế ở Thủ Đức đã email đến Tuổi Trẻ bày tỏ: “Họ là những người thật sự tốt, có tâm, hiểu và thông cảm cho những người còn khó khăn trong cuộc sống. Tôi rất cảm phục tấm lòng nhân hậu của họ. Thủ Đức đã làm được như vậy, còn những nơi khác thì sao?”. Câu hỏi của bạn đọc Thuận cũng là yêu cầu của cuộc sống đối với những người quản lý xã hội.

Không phải tự dưng ở Thủ Đức có hiện tượng đẹp này. Trước đó, các phường triển khai cuộc vận động trong người dân, sau đó cán bộ công đoàn đi “rỉ tai” từng người, từng nhà. Chỉ riêng phường Bình Chiểu đã có hơn 1.000 hộ cam kết không tăng giá. Nay những chủ nhà trọ đã được tiếp sức khi chính quyền chủ trương không tăng thuế cũng như một số chi phí khác.

Câu chuyện cam kết không tăng giá thuê phòng trọ ở Thủ Đức là một kinh nghiệm, nếu được nhân rộng có thể góp phần kềm đà tăng của giá cả. Trên thực tế, giá cả tăng cao, ngoài các yếu tố về kinh tế (do chi phí đầu vào tăng) còn có nguyên nhân là té nước theo mưa: không đáng tăng, chưa bức bách phải tăng nhưng vẫn tăng giá để có thêm lợi nhuận, gây thêm khó khăn cho người khác.

Các chủ nhà trọ có thể lợi dụng tình trạng giá một số mặt hàng cơ bản tăng để tăng giá cho thuê, bán điện nước với giá cao hơn. Nhưng với sự chủ động của chính quyền, tổ chức đoàn thể, sự hưởng ứng của các chủ nhà trọ không muốn kiếm thêm trên sự khó khăn của người ở thuê, người ở trọ đã có được một mức giá thuê phù hợp.

Vấn đề bình ổn giá là không mới. Nếu so sánh với chương trình bình ổn giá một số mặt hàng thiết yếu với sự hỗ trợ vốn từ ngân sách (cho vay không lãi) mà TP.HCM đã áp dụng thì việc bình ổn giá theo cách làm của Thủ Đức là mới. Đó là vận động cả xã hội cùng bình ổn giá.

Từ câu chuyện giá nhà trọ ở Thủ Đức, người tiêu dùng có quyền hi vọng sẽ có thêm nhiều mặt hàng, dịch vụ, trước hết là những hàng hóa thiết yếu, phục vụ người nghèo, người thu nhập thấp cũng sẽ được cam kết ổn định giá như cách mà các chủ nhà trọ ở Thủ Đức đã làm. Người dân cũng có quyền hi vọng chính quyền chủ động, tìm tòi từ thực tế để có thêm những mô hình bình ổn giá mới, góp phần làm dịu bớt đà tăng của giá cả.